Tematy - Ministerstwo Finansów, Spółki - INFOR.PL

Ministerstwo Finansów rozważa poszerzenie ulgi rehabilitacyjnej na dalszych krewnych oraz zmiany w ryczałcie od najmu nieruchomości w sytuacji, w której rozlicza się wspólnie małżeństwo – powiedział 9 lutego 2023 r. na konferencji prasowej dyrektor Departamentu Podatków Dochodowych w MF Jarosław Szatański.

8 lutego 2023 r. Ministerstwo Finansów rozpoczęło konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw - wdrażającej unijną dyrektywę DAC7. Przepisy tej ustawy mają na celu ujednolicenie obowiązków sprawozdawczych operatorów platform cyfrowych. Zdaniem resortu finansów nowe przepisy pomogą w ograniczaniu szarej strefy w internecie. Wejście w życie tej ustawy zaplanowano (pierwotnie) na 1 maja 2023 r. [Aktualizacja] Przesunięto termin wejścia w życie tej nowelizacji na 1 września 2023 r.

Zniesienie obowiązku PESEL przy rejestracji spółki oraz obowiązek udostępniania przez Ministerstwo Sprawiedliwości wzorów umów spółek prawa handlowego w języku innym niż polski – to dwie wprowadzone w grudniu 2022 roku zmiany w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym i Kodeksie spółek handlowych (KSH), które mocno ułatwią cudzoziemcom zakładanie i rozwijanie biznesu w Polsce. Są wśród nich też takie, na które uwagę powinni zwrócić polscy przedsiębiorcy, a na tym nie koniec zmian – w przygotowaniu są już kolejne modyfikacje KSH, które mają na celu m.in. przyspieszenie cyfryzacji postępowań rejestrowych i działalności spółek.

Z rocznymi rozliczeniami podatków możemy zwykle poczekać dłużej, przynajmniej do końca kwartału. Inaczej jest w przypadku podatku od nieruchomości - deklaracje za rok, który dopiero się rozpoczął musimy złożyć do 31 stycznia.

Pocztą elektroniczną rozsyłane są fałszywe wiadomości w języku angielskim, których autor podszywa się pod Ministerstwo Finansów (MF) lub Krajową Administrację Skarbową (KAS).

Ministerstwo Finansów w 2022 roku nie przyznało pracownikom i funkcjonariuszom nagród za prace nad reformą Polski Ład i Niskie Podatki - poinformowała 25 stycznia 2023 r. PAP rzeczniczka prasowa MF Patrycja Dudek.

Podatek VAT na artykuły higieniczne dla kobiet, takie jak podpaski czy tampony higieniczne wynosi 5-proc., a na kubeczki menstruacyjne 23 proc. - zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek w wystąpieniu do minister finansów Magdaleny Rzeczkowskiej. RPO zaapelował o objęcie tą samą stawką podatku VAT (5 proc.) wszystkich artykułów higienicznych stosowanych w czasie menstruacji.

Spółki jawne są wciąż popularnym wyborem formy prowadzenia działalności gospodarczej w kilka osób. Problemy mogą się jednak pojawić w przypadku śmierci wspólnika, gdy umowa spółki nie była na to przygotowana. Jeżeli umowa spółki nie ma odpowiednich postanowień na wypadek śmierci wspólnika, to może oznaczać jej koniec, a przecież tak wcale być nie musi.

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę zmieniająca stabilizującą regułę wydatkową na 2022 r. Znowelizowane przepisy wprowadzają też korzystne zmiany w podatku bankowym i obejmują ulgę na robotyzację. Podpisana ustawa stanowi wypełnienie kamieni milowych, które pozostawały w gestii Ministerstwa Finansów i przybliża Polskę do odblokowania środków z Krajowego Planu Odbudowy.

Jak informuje Ministerstwo Finansów, dotychczas zostały podpisane 3 umowy w ramach Programu Współdziałania, którego pilotaż trwa od prawie 2,5 roku. Komentujący to eksperci zwracają uwagę na skomplikowaną procedurę formalizowania współpracy między podatnikami a Szefem KAS. Jednocześnie przekonują, że taka opcja jest potrzebna dla dużych przedsiębiorstw. I zwracają uwagę na to, że lepszą ścieżką byłoby upraszczanie przepisów. Ministerstwo obserwuje pozytywny odbiór rozwiązania. Zainicjowało też nowy projekt, którego celem jest wypracowanie założeń rozszerzenia listy potencjalnych kandydatów o średnie przedsiębiorstwa. Jednak niektórzy eksperci podchodzą do tego dość sceptycznie. Uważają bowiem, że jest to ścieżka dość niepewna, która może doprowadzić do chaosu interpretacyjnego.

Nowelizacja prawa często ma wpływ na bieżące funkcjonowanie i obowiązki przedsiębiorców. W październiku 2022 r. weszła w życie największa od 20 lat nowelizacja Kodeksu spółek handlowych. Czy wymusza ona zmiany w umowie lub statucie spółki?

Przedmiotem poniższych rozważań będą skutki podatkowe sytuacji, gdy ta sama osoba fizyczna równocześnie jednoosobowo prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą a zarazem jest wspólnikiem spółki cywilnej lub jawnej albo udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jako przedsiębiorca dokonuje z tą spółką transakcji, w szczególności świadczy na rzecz tej spółki usługi lud dokonuje dostawy (sprzedaży) towaru.

Polskie startupy są niedofinansowane. Na rozwój brakuje im nawet kilkuset miliardów złotych – wynika z raportu „Luki w ekosystemie startupowym”, opracowanym przez Fundację Startup Poland we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie i Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Zamknięcie roku 2022. Zapraszamy na bardzo praktyczne szkolenie on-line, podczas którego szczegółowo omówimy najważniejsze zagadnienia związane z praktycznym stosowaniem przepisów rachunkowych podczas zamknięcia roku w zakresie zdarzeń po dniu bilansowym.

W rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok podatnik będzie składał PIT-36 lub PIT-37 w jednej wersji – poinformowało Ministerstwo Finansów w informacji przesłanej PAP.

Coraz trudniej otrzymać od organów podatkowych jakiekolwiek stanowisko w sytuacji, gdy członek zarządu spółki chciałby świadczyć spółce odrębne usługi na podstawie oddzielnej umowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności takie jak: doradztwo strategiczne, usługi wyszukiwania klientów czy pośrednictwa handlowego. Wydane ostatnio stanowiska organów podatkowych kształtują nowy kierunek w orzecznictwie.

Ministerstwo Finansów udostępniło 27 października 2022 roku zaktualizowaną wersję produkcyjną oraz przedprodukcyjną (Demo) Aplikacji Podatnika KSeF. Ta bezpłatna aplikacja umożliwia m.in. wystawianie i odbieranie faktur z KSeF oraz podgląd faktur. Aktualizacja uwzględnia uwagi i sugestie zgłoszone podczas testów.

W pierwszej połowie br. liczba wszczętych kontroli podatkowych była o ponad 16% większa w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Ostatnio najwięcej takich działań rozpoczął IAS w Warszawie, a najmniej – IAS w Olsztynie.

Co trzeba wiedzieć o sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością? W jakiej formie prawnej trzeba zawrzeć taką umowę? Jakie obowiązki wiążą się z zawarciem tej umowy? Jak wycenić udział w spółce? Co z podatkiem dochodowym w przypadku sprzedaży udziałów w spółce z o.o.?

Ministerstwo Finansów udostępniło 20 października 2022 roku zaktualizowaną wersję testową Aplikacji Podatnika KSeF. Aplikacja ta umożliwia m.in. wystawianie i odbieranie faktur z KSeF oraz podgląd faktur. Nowa wersja tej aplikacji uwzględnia uwagi i sugestie zgłoszone podczas testów. Ministerstwo Finansów zachęca do dalszego testowania aplikacji.

Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) uruchomiła 12 października 2022 r. nową, bezpłatną e-usługę publiczną „Zweryfikuj podpis elektroniczny”. Dzięki tej usłudze można sprawdzić online status podpisu elektronicznego na dokumencie (w formie elektronicznej), który otrzymano z jednostki Krajowej Administracji Skarbowej (np. z urzędu skarbowego) lub Ministerstwa Finansów.

Nie wszystkie kwestie da się załatwić systemem podatkowym - mówił 18 października 2022 r. w Poznaniu o postulowanym przez deweloperów przywróceniu tzw. ulgi na wynajem wiceminister finansów Artur Soboń, uczestniczący w piątej edycji Kongresu Deweloperskiego.

13 października 2022 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych. Nowelizacja wprowadziła nie tylko zmiany w organizacji pracy organów wykonawczych oraz kontrolujących spółek kapitałowych, ale przede wszystkim nowe w polskim porządku prawnym prawo holdingowe. Możliwość wydawania wiążących poleceń to jedno z podstawowych uprawnień spółek dominujących wobec spółek zależnych.

13 października 2022 roku w życie weszły przepisy nowelizujące Kodeks spółek handlowych, które wprowadzają dotychczas nieznane polskiemu prawu pojęcie grupy spółek. Czym jest tzw. prawo holdingowe i do kogo jest ono skierowane?

Ministerstwo Finansów przypomina o obowiązku przekazywania informacji o papierosach i tytoniu do palenia znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy. W jakich terminach trzeba składać te informacje? W jakiej formie?

Kto powinien podpisać w imieniu spółki umowę o badanie sprawozdania finansowego?

Jakie skutki prawne ma podpisanie z członkiem zarządu spółki kontraktu menadżerskiego? Czym różni się sytuacja członka zarządu na kontrakcie menadżerskim w porównaniu do zatrudnienia go na umowę o pracę?

Ministerstwo Finansów poinformowało, że 6 października 2022 roku udostępniona została zaktualizowana wersja aplikacji e-mikrofirma. Ta nowa wersja aplikacji została zintegrowana z Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF).

Od 13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, która w dużej mierze dotyczy rozszerzenia kompetencji rady nadzorczej w spółkach kapitałowych. Na czym polegają te zmiany?

We wrześniu 2023 r. uruchomione zostanie rozwiązanie HUB e-paragony umożliwiające powszechne stosowanie paragonów elektronicznych - poinformował 6 października 2022 r. wiceminister finansów Mariusz Gojny. Dodał, że Ministerstwo Finansów opublikuje rozwiązanie pozwalające przystąpić do projektu producentom kas fiskalnych oraz tworzenie konkurencyjnych aplikacji do odbiorów paragonów.

Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wejdzie w życie z dniem 13 października 2022 r., wprowadza nowe zasady obliczania czasu trwania mandatów członków zarządu i rady nadzorczej. Sprawdź, jak będą one wyglądać.

Podatek od nadmiarowych zysków. Prawdopodobnie zostanie wprowadzone opodatkowanie nadzwyczajnych zysków dużych firm - powiedział prezes PiS Jarosław Kaczyński. Szacowany wpływ z tego tytułu do budżetu państwa to 13,5 mld zł.

Od kilku lat w krajach europejskich zaczęto wprowadzać rejestru beneficjentów rzeczywistych podmiotów gospodarczych. Ostatni ostawał się Cypr, którego prawo od lat zezwala na zarząd powierniczy i zapewnia bardzo korzystne warunki podatkowe. Jednak i na Cyprze rejestr UBO stał się jawny.

Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 września 2022 r. mija termin zakończenia prekonsultacji dokumentu „Zawód księgowego – kierunki rozwoju”. Resort finansów zaprasza do zabrania głosu w dyskusji o przyszłości zawodu księgowego. Opinie i uwagi należy przesłać mailem na adres: ksiegowy-prekonsultacje@mf.gov.pl.

Podatnikowi, który przekazuje towary lub usługi na cele pro bono przysługują preferencje podatkowe, zarówno w podatku VAT, jak i CIT i PIT – wynika z informacji przesłanej PAP przez Ministerstwo Finansów.

Estoński CIT 2023. Rząd przyjął projekt zmian w ustawie o CIT. Od 2023 roku podatnikom będzie łatwiej skorzystać z estońskiego CIT.

Czy spółka komandytowa musi pobierać w trakcie roku obrotowego zaliczki na PIT przy wypłacie komplementariuszowi zaliczek na poczet jego udziału w zyskach, jeśli nie jest jeszcze znana kwota zobowiązania podatkowego spółki? Sądy twierdzą, że nie. Skarbówka rozumie przepisy inaczej.

Na czym polega instytucja wyręczyciela podatkowego? Czy dopuszczalne jest uregulowanie podatku PIT przez wspólnika z konta spółki?

Podatnicy mogą już pobrać na telefon aplikację e-Paragony przygotowaną przez Ministerstwo Finansów. Ale – jak mówią eksperci – to program bardziej do planowania domowego budżetu i zgłaszania nieprawidłowości paragonowych fiskusowi. Podobnie zresztą reklamuje ją sam resort finansów. „To bezpłatna aplikacja, dzięki której możesz zarządzać wydatkami, sprawdzać paragony z kodem QR, a także zgłaszać nieprawidłowości” - czytamy na stronie podatki.gov.pl.

Świadczenia niepieniężne w ostatnim czasie stały się popularnym zagadnieniem ze względu na wprowadzenie nowych przepisów dotyczących zasad obliczania składek zdrowotnych, w szczególności ze względu na objęcie składką zdrowotną wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu powołania do pełnienia funkcji w spółce, np. funkcji członka zarządu.

Opublikowany 13 lipca 2022 r. projekt objaśnień do przepisów o grupach VAT, które prawdopodobnie wejdą w życie 1 stycznia 2023 r. rozwiewa tylko niektóre wątpliwości w tym obszarze, wiele problemów zostaje nierozwiązanych. Może to zniechęcić podatników do wyboru takiego sposobu rozliczania VAT, a szkoda, bo wielu z nich mogłoby na tym skorzystać.

Wakacje kredytowe, to możliwość zawieszenia spłaty nawet 8 rat kredytowych w okresie od 1 sierpnia 2022 r. do końca 2023 roku. Z wakacji kredytowych mogą skorzystać osoby posiadające kredyty hipoteczne w złotych polskich, które zaciągnęły kredyt na własny cel mieszkaniowy. Zawieszenie spłaty rat kredytowych w ramach wakacji kredytowych jest możliwe bez żadnych dodatkowych odsetek. Jedyne opłaty, jakie mogą się czasie wakacji kredytowych pojawić to opłaty ubezpieczeniowe związane z kredytem. Wnioski o wakacje kredytowe można składać od 29 lipca 2022 r. Wniosek o wakacje kredytowe składa się do banku, który udzielił kredytu hipotecznego. Ministerstwo Finansów przygotowało specjalny przewodnik wyjaśniający kto może się ubiegać o wakacje kredytowe i jak to zrobić. Przedstawiamy poniżej te wyjaśnienia.

Jakie uprawnienia ma sąd rejestrowy w ramach postępowania w sprawie wpisu do KRS dotyczącego spółki? Czy jego kognicja ogranicza się jedynie do badania dokumentów? A może ma prawo zbadać, czy zgromadzenie wspólników, podczas którego podpisano dokumenty, zostało zwołane prawidłowo?

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) przypominają, że prawidłowo wydany paragon to bezpieczeństwo klienta i dowód uczciwości przedsiębiorcy. Organy KAS stale sprawdzają, czy sprzedawcy wydają paragony i czy są one poprawnie wystawione. W okresie wakacyjnym działania takie prowadzone są z większym natężeniem w miejscowościach turystycznych. Jak powinny wyglądać prawidłowo wystawione paragony, do czego mogą posłużyć i gdzie można zgłaszać nieprawidłowości?

W październiku 2022 r. wchodzi w życie największa reforma Kodeksu Spółek Handlowych w ostatnich latach, która wprowadza wiele nieznanych do tej pory polskiemu prawu instrumentów. Jednym z nich, a zarazem kluczowym dla nowej regulacji, jest instytucja sformalizowanego „wiążącego polecenia”, które spółka dominująca może wydać swojej spółce zależnej. Ma to istotne znaczenie, ponieważ członek zarządu spółki zależnej nie będzie ponosił odpowiedzialności jeżeli będzie działał w wykonaniu polecenia. A zatem, jakie warunki trzeba spełnić, żeby skutecznie wydać takie polecenie?

W dniu 1 lipca 2022 r. Ministerstwo Finansów udostępniło na stronie podatki.gov.pl/niskiepodatki kalkulator wynagrodzeń. To pierwsza faza szerszego wdrożenia. Na początku kalkulator pozwala obliczyć wynagrodzenie na rękę dla osób zatrudnionych na umowach o pracę oraz umowach zlecenia w ujęciu miesięcznym oraz uwzględniając rozliczenie roczne. W kolejnych tygodniach będą wchodzić nowe funkcjonalności pozwalające precyzyjnie wyliczyć łączne skutki zmian podatkowych przeprowadzonych w 2022 roku kolejnym grupom podatników.

Zmiany w PIT wchodzące w życie od 1 lipca 2022 r., zdaniem Ministerstwa Finansów, pozwolą na obniżenie zobowiązań podatkowych Polaków ale niektórych wypadkach mogą doprowadzić do wzrostu miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy. Niższa 12% stawka PIT, wysoka kwota wolna od podatku – 30.000 zł oraz próg podatkowy na poziomie 120.000 zł nie w każdym przypadku już od pierwszego miesiąca wejścia w życie ustawy zrekompensują uchylenie innych mechanizmów wprowadzonych w 2022 roku. Ministerstwo Finansów wskazuje, że reforma podatkowa została rozłożona na 2 etapy, dlatego jej pełen skutek podatnicy odczują po 1 stycznia 2023 roku.

Którzy podatnicy mogą otrzymać zwrot VAT w ciągu 15 dni? Jakie są warunki tego zwrotu? Jaki podatnik jest "podatnikiem bezgotówkowym"? Co trzeba zrobić aby otrzymać tak szybki zwrot VAT? Jakie warunki trzeba spełnić i co sprawdza urząd skarbowy? Wyjaśniają eksperci Ministerstwa Finansów.

Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) rozpoczynają cykl spotkań informacyjnych nt. zmian w systemie podatkowym. Spotkania są bezpłatne i odbywają się online.

Dnia 13 października 2022 r. zacznie obowiązywać nowa ustawa wprowadzającą szereg nowych przepisów Kodeksu spółek handlowych. Ma to związek z wyraźnym faktem, iż polska gospodarka swoim rozmiarem oraz złożonością nie przypomina stanu zastanego na początku XXI wieku. Część najważniejszych zmian, które wprowadza tzw. prawo holdingowe omawia radca prawny Bartłomiej Niezabitowski.

Ministerstwo Finansów, Spółki

Ministerstwo Finansów analizuje objęcie ulgą rehabilitacyjną na dalszych krewnych i zmiany w ryczałcie od najmu nieruchomości

Nowe obowiązki sprawozdawcze operatorów platform cyfrowych, informacja o sprzedawcach - wdrożenie dyrektywy DAC7

Nie trzeba mieć nr PESEL by zarejestrować spółkę w Polsce. Zmiany w KRS i KSH korzystne dla cudzoziemców

Podatek od nieruchomości 2023 – deklaracje do 31 stycznia. Ostatni dzwonek na obniżenie firmowego podatku od nieruchomości

Fałszywe maile udające administrację skarbową. Żądanie zapłaty

Ministerstwo Finansów: w 2022 roku nie było premii za prace nad Polskim Ładem i Niskimi Podatkami

Różne stawki VAT na na artykuły higieniczne dla kobiet. 5 proc. VAT na podpaski, 23 proc. VAT na kubeczki menstruacyjne

Śmierć wspólnika w dwuosobowej spółce jawnej – skutki prawne dla spółki

Kamienie milowe KPO zrealizowane przez Ministerstwo Finansów

Program Współdziałania obejmie też średnie firmy? Taki pomysł ma Ministerstwo Finansów

Nowelizacja KSH 2022. Czy jest obowiązek zmiany umów i statutów spółek?

Jednoosobowa działalność gospodarcza a transakcje ze spółką w ujęciu podatkowym Cz. I

Luki w ekosystemie startupowym

Zamknięcie roku 2022 [szkolenie]

Rozliczenie PIT za 2022 rok - tylko jedna wersja zeznania podatkowego PIT-37 i PIT-36

Umowa spółki z członkiem zarządu jako przedsiębiorcą a podatek. Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania przyczyną niepewnej sytuacji członków zarządu z umowami B2B

Aplikacja Podatnika KSeF - aktualizacja wersji produkcyjnej oraz przedprodukcyjnej (demo)

Coraz więcej kontroli podatkowych. Wzrost rdr. ponad 16 proc.

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. – forma prawna, obowiązki, ograniczenia, opodatkowanie

Aplikacja Podatnika KSeF - aktualizacja wersji testowej

Weryfikacja podpisu elektronicznego na dokumencie od fiskusa - nowa usługa PUESC

Ulga podatkowa na wynajem od 2024 roku? Co na to Ministerstwo Finansów?

Wiążące polecenie spółki dominującej - nowy instrument zarządzania spółką zależną

Grupa spółek – nowa instytucja w polskim prawie handlowym

Informacja o papierosach i tytoniu do palenia - terminy, zasady, wzory informacji

Reprezentacja spółki przy zawieraniu umowy o badanie sprawozdania finansowego

Członek zarządu spółki na kontrakcie menadżerskim

Aplikacja e-mikrofirma zintegrowana z KSeF

Nowe obowiązki i uprawnienia rad nadzorczych spółek kapitałowych. Zmiany w KSH od 13 października 2022 r.

HUB e-paragony od września 2023 r. Nowa wersja aplikacji e-paragony

Obliczanie długości mandatów członków zarządu i rady nadzorczej - nowe zasady od 13 października 2022 r.

Podatek od nadmiarowych zysków. Dodatkowe 13,5 mld zł do budżetu

Rejestr UBO na Cyprze – od 1 czerwca 2022 roku dostępny dla podmiotów zainteresowanych. Spółki już nie są takie anonimowe.

Prekonsultacje dot. przyszłości zawodu księgowego do 30 września 2022 r.

Preferencje podatkowe w VAT, PIT, CIT za przekazanie towarów i usług na cele pro bono

Estoński CIT - co się zmieni od 2023 r.?

Zaliczki PIT - udział w zyskach spółki komandytowej

Płatność PIT przez wspólnika z konta spółki

Aplikacja e-Paragony Ministerstwa Finansów - do czego służy. Donosy na sprzedawców i planowanie domowego budżetu

Wynagrodzenie zarządu spółki z tytułu świadczeń niepieniężnych jako koszt uzyskania przychodu

Grupy VAT: opodatkowanie w świetle objaśnień MF nie takie atrakcyjne

Wakacje kredytowe 2022/2023 - zasady, warunki, terminy, wniosek

Wpis w KRS. Czy sąd rejestrowy ma prawo badać prawidłowość podjęcia uchwał spółki?

Jak wygląda prawidłowy paragon fiskalny? Akcja MF i KAS: Weź paragon i wspieraj uczciwy biznes na wakacjach

Zmiany w KSH od października 2022 r. Jak wydawać wiążące polecenia spółce zależnej?

Kalkulator wynagrodzeń (brutto-netto) Ministerstwa Finansów (umowa o pracę i zlecenie)

Wyższe zaliczki na PIT od 1 lipca 2022 r. - kto zapłaci i dlaczego

Zwrot VAT w 15 dni dla podatników bezgotówkowych - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Ministerstwo Finansów: bezpłatne spotkania informacyjne – zmiany w podatkach

Prawo holdingowe w Polsce od 13 października 2022 r. – najważniejsze zmiany