Kategorie

Podatki, Odliczanie VAT

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Prawo do odliczenia VAT przysługuje przedsiębiorcy również w przypadku, gdy dana inwestycja nie została zrealizowana i nie przyniosła przychodów. Jeżeli przedsiębiorca nie wykazał żadnego podatku należnego, od którego mógłby odliczyć naliczony, ma prawo wystąpić o zwrot VAT.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku projektów wodno-kanalizacyjnych realizowanych przez gminę można odliczyć VAT inaczej niż prewspółczynnikiem. Podkreślając, że specyfika tego rodzaju działalności przejawia się w odwrotnej proporcji czynności opodatkowanych w stosunku do niepodlegających VAT.
Zasada neutralności jest jedną z podstawowych zasad konstrukcyjnych podatku VAT. Przejawia się ona w możliwości obniżenia podatku należnego od sprzedaży towarów i usług o podatek naliczony przy zakupach oraz możliwości uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jak zasada neutralności wygląda w praktyce?
Jeżeli organ skarbowy odmawia przedsiębiorcy prawa do odliczenia VAT, to musi mu udowodnić, że budżet państwa został uszczuplony przez konkretne działania. To efekt przełomowego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2017 r., które w znaczący sposób zmienia praktykę organów. Czy to oznacza koniec nadużyć fiskusa wobec podatników?
Jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, świadcząc odpłatne usługi, stają się podatnikami VAT. Jednak część usług wykonują nieodpłatnie, w ramach realizacji zadań publicznoprawnych. Rozdzieleniu dla potrzeb podatku VAT działalności w ramach tych dwóch sfer służy tzw. prewspółczynnik. Mimo że sama ustawa o VAT daje podatnikom możliwość dostosowania sposobu określenia proporcji, fiskus wymusza stosowanie metod określonych w akcie niższej rangi, jakim jest rozporządzenie.
Jak wynika z orzeczeń sądów, w przypadku spraw dotyczących wyłudzeń w VAT organ podatkowy ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz udowodnienia podatnikowi wzięcia udziału w oszustwie podatkowym. Brak obiektywnych przesłanek skutkuje niemożliwością ukarania podatnika.
Zdaniem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podatnik zachowuje prawo do odliczenia VAT, gdy prawo to powstało, nawet jeśli ów podatnik z przyczyn niezależnych od jego woli nie mógł wykorzystać towarów lub usług stanowiących podstawę odliczenia. W związku z tym do odmowy odliczenia nie wystarczy, aby nieruchomość pozostała niezajęta po rozwiązaniu umowy najmu, której była przedmiotem, z powodu okoliczności niezależnych od woli jej właściciela.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik ma prawo wybrać opodatkowanie VAT sprzedaży nieruchomości używanej do działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że organ podatkowy niewłaściwie zastosował wobec niektórych nieruchomości przepisy ustawy o VAT, co uniemożliwiło rezygnację ze zwolnienia i opodatkowania transakcji, otwierające prawo do odliczenia VAT.
Zdaniem sądów nie można na siłę doszukiwać się zamiaru oszustwa po stronie podatnika, tj. nie można stosować sankcji automatycznie i zbiorczo wobec wszystkich podmiotów łańcucha transakcji tylko dlatego, że na którymś etapie doszło do nadużycia w podatku VAT. Warunkiem jest jednak to, że przedsiębiorca nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o nieprawidłowości po stronie innego podmiotu.
Minister Finansów chciał odmówić jednej z gmin prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. Na szczęście sądy po raz kolejny powstrzymują zapędy fiskusa, przypominając o zasadzie neutralności w podatku VAT.
Moment, w którym ujmuje się w deklaracji transakcje objęte odwrotnym obciążeniem, nie powinien rozstrzygać o tym, kiedy można odliczyć VAT. A zatem nawet w przypadku zadeklarowania transakcji po upływie trzech miesięcy od jej dokonania można odliczyć VAT w okresie, w którym jest on należny. Tak wynika z przepisów unijnych i orzecznictwa TSUE. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Ministerstwo Finansów chce zakazać wymiany paragonów bez NIP na faktury dające prawo do odliczenia podatku VAT. Wymiana paragonów bez NIP na faktury będzie karana.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zanim skarbówka uznała działania firmy za nierzeczywiste i stanowiące nadużycie w zakresie VAT, powinna była określić, jaki jest charakter nadużycia i jakie dokładnie negatywne skutki miało ono dla Skarbu Państwa. Dopiero potem mogła przedsiębiorców karać czy też odbierać przysługujące im z mocy prawa uprawnienie do odliczenia VAT. Jest to przełomowe rozstrzygnięcie NSA, które może skutkować lawiną wniosków o wznowienie postępowania stwierdzenia nieważności decyzji.
Nieodpłatne wydanie kontrahentom artykułów reklamowych lub promocyjnych, co do których przysługiwało prawo do odliczenia VAT, jest nieopodatkowane VAT. Przyczyną pozostawienia poza zakresem podatku VAT tych wydań jest brak ich konsumpcyjnego charakteru.
Umowy o świadczenie usług, jak również umowy zlecenia, bez faktycznego zamiaru przejęcia pracowników czy też ich zatrudnienia w ramach outsourcingu pracowniczego są czynnościami nieważnymi z mocy prawa. Przedsiębiorca nie ma więc prawa do odliczania podatku VAT z faktur (dokumentujących fikcyjny outsourcing pracowniczy) wystawianych przez agencję.
Wydany niedawno przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrok potwierdza prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktury otrzymanej od podmiotu niezarejestrowanego. Czy oznacza to, że mimo rozszerzonej możliwości wykreślania podatników z rejestru VAT skończą się problemy z odmową prawa do odliczenia VAT?
W świetle przepisów polskiego prawa podatkowego wykazanie VAT należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) lub importu usług po upływie trzech miesięcy skutkuje naliczeniem dodatkowych odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jednak, że naliczanie odsetek z tego tytułu nie jest zgodne z unijnymi przepisami.
Zarówno w doktrynie, jak i orzeczeniach sądów wskazuje się na możliwość skorygowania błędów związanych z wystawieniem tzw. pustej faktury, pomimo że na gruncie przepisów ustawy o VAT ustawodawca nie przewidział tego wprost. Powstaje jednak pytanie, czy podmiot, który świadomie wystawił puste faktury, ma możliwość korekty przedmiotowych dokumentów.
Gmina może dokonać odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki inwestycyjne związane z budową lub przebudową (modernizacją) targowiska.
Prawo do odliczenia należnego podatku od towarów i usług przysługuje pod dwoma warunkami, które spełnione być muszą w sposób kumulatywny. Nabywcą towarów bądź usług musi być podmiot, który jest podatnikiem VAT, a owe towary czy usługi wykorzystywane być muszą przez podatnika do podejmowania czynności, które podlegają podatkowi VAT. Kto i kiedy ma zatem prawo do pełnego odliczenia VAT za usługę prawną?
Do końca ubiegłego roku podatnicy rozliczający VAT z tytułu WNT i importu usług mogli go odliczyć w tym samym okresie rozliczeniowym, o ile podatek należny został wykazany w prawidłowym okresie. Od początku 2017 r. jest to nadal możliwe, ale tylko jeżeli w ciągu trzech miesięcy od momentu powstania obowiązku podatkowego podatnik rozliczył podatek należny, a w przypadku WNT dodatkowo otrzymał fakturę w tym terminie (po tym czasie podatek naliczony można wykazać wyłącznie na bieżąco). W praktyce - jak zaznacza ekspert Grant Thornton - oznacza to, że otrzymanie od kontrahenta faktury z opóźnieniem powyżej trzech miesięcy może skutkować obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 19 października 2017 r. wydał wyrok dotyczący bardzo aktualnej obecnie sprawy – odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu faktury otrzymanej przez podatnika VAT od podmiotu dla potrzeb VAT nie zarejestrowanego.
Błąd polegający na nieprawidłowej kwalifikacji transakcji nie zawsze musi wywoływać skutek w postaci zastosowania sankcji VAT. Zdaniem sądu, przy decyzji o zastosowaniu sankcji, organy podatkowe powinny kierować się przede wszystkim zachowaniem zasady neutralności VAT. Jeżeli więc ryzyko obniżenia wpływów do budżetu państwa nie wystąpiło bądź było niskie, organ nie ma podstaw do zastosowania sankcji.
Konieczne są szczegółowe przepisy dotyczące "dobrej wiary" i "należytej staranności" jako przesłanek prawa do odliczenia VAT, tak by podatnicy wiedzieli, co zrobić, by nie dotknęły ich problemy. Kwestie te nie są określone w przepisach. Zdaniem niektórych ekspertów instrukcja Ministerstwa Finansów w tej sprawie nie wystarczy.
W praktyce podatkowej może dojść do sytuacji, w której sprzedawca wymaga od klienta wpłacenia zaliczki na poczet realizacji transakcji będącej przedmiotem ich umowy. Czy polskie przepisy podatkowe przewidują możliwość odliczenia podatku VAT od faktury zaliczkowej?
Ministerstwo Finansów wskazuje na przesłanki, które mogą uchronić podatnika przed skutkami uczestnictwa w oszustwach VAT. Dzieli przesłanki dochowania należytej staranności na podstawowe i dodatkowe. Jedne i drugie mają uchronić uczciwego przedsiębiorcę przed tym, aby nie stał się uczestnikiem oszukańczego procederu w VAT.
Podatnik, u którego różnica między wartością podatku VAT należnego i naliczonego jest ujemna, może otrzymać zwrot podatku. Występując o zwrot, powinien jednak uzbroić się w cierpliwość – długie okresy przewidziane przez ustawodawcę i kontrola skarbowa mogą sprawić, że na zwrot trzeba będzie poczekać nawet kilka miesięcy dłużej niż przewidują to przepisy.
Z początkiem tego roku weszły w życie znowelizowane przepisy ustawy o VAT, na mocy których organy podatkowe uzyskały większą swobodę w wykreślaniu podatników z rejestru VAT. Rozszerzenie katalogu przesłanek do wykreślenia zaowocowało usunięciem prawie 50 tys. podmiotów z ewidencji, co ma istotny wpływ na kształtowanie się stosunków gospodarczych pomiędzy jednostkami.
W praktyce gospodarczej często dochodzi do sytuacji, w których przyszły podatnik dokonuje zakupów jeszcze przed zarejestrowaniem swojej działalności. Czy istnieje możliwość odliczenia podatku od towarów i usług jeszcze przed momentem rejestracji jako podatnik VAT? W jaki sposób dokonać rozliczenia?
Odebranie prawa do odliczenia podatku VAT tylko dlatego, że kontrahent, który wystawił fakturę, nie figuruje w rejestrze, jest niezgodne z dyrektywą VAT – stwierdził rzecznik unijnego trybunału.
Niektóre zdarzenia powodują, że podatnik traci prawo do odliczenia VAT. Dotyczyć to może w szczególności wystąpienia niedoborów. Kiedy podatnik powinien skorygować odliczony VAT od niedoborów, a kiedy nie będzie takiej konieczności?
Wynajem służbowego samochodu pracownikowi, nawet na warunkach rynkowych, przekreśla możliwość odliczenia pełnego VAT - tak uznał NSA w dwu wyrokach. Sąd orzekł, że taki wynajem nie jest działalnością gospodarczą i nie daje pewności, że pojazd będzie wykorzystywany wyłącznie dla tych celów. Należy więc przyjąć, że samochód jest wykorzystywany w sposób mieszany.
Ustawa o VAT określa przypadki, w których wyłączone jest prawo do obniżania kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego. Podstawy do odliczenia VAT nie stanowią niektóre faktury oraz dokumenty celne.
W celu prawidłowego dokonania odliczenia podatku VAT od samochodów muszą zostać spełnione określone warunki zawarte w ustawie o VAT oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Jakie to są warunki i jakich formalności należy dopełnić, by skorzystać z pełnego odliczenia VAT?
Wystawianie faktur VAT z odroczonym terminem płatności niekiedy rodzi po stronie podatnika obowiązek zapłacenia podatku VAT jeszcze przed otrzymaniem przez niego płatności za dostarczoną usługę lub towar. I o ile nie jest to ani wygodne, ani przyjemne dla naszej kieszeni, to w przypadku uregulowania przez kontrahenta należności wynikającej z faktury w terminie, nie powoduje to dalszych nieprzyjemności. Problem pojawia się jednak w przypadku, gdy pomimo wystawienia faktury kontrahent nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania i uchyla się od zapłaty.
Od początku tego roku naczelnicy urzędów skarbowych mają prawo wykreślić podatnika z rejestru VAT, bez konieczności zawiadamiania o tym fakcie podatnika. Natomiast nabywanie towarów i usług od podmiotu, który został wykreślony z rejestru pozbawia prawa do odliczenia VAT oraz naraża przedsiębiorcę na ryzyko zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekła, że firma, która zatrudnia przedstawicieli handlowych, ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od samochodów, jeżeli pracownicy jadą z miejsca zamieszkania prosto do klienta.
Od 1 stycznia 2017 r., gdy podatnik zawiesi wykonywanie działalności gospodarczej na okres co najmniej sześciu miesięcy, zostanie tymczasowo wykreślony z rejestru podatników VAT (art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o VAT). W rezultacie podatnik ten jest pozbawiony możliwości korzystania z prawa do odliczenia ze względu na brzmienie art. 88 ust. 4 ustawy o VAT.
Przedsiębiorca, który dokonuje sprzedaży towarów po cenach promocyjnych w ramach programu lojalnościowego, ma prawo odliczyć pełną kwotę podatku VAT naliczonego związanego z ich zakupem. Zasada ta ma zastosowanie również w przypadku sprzedaży towarów poniżej ich ceny zakupu.
Od 3 do 15 lat pozbawienia wolności będzie groziło za wystawienie fałszywej faktury o wartości powyżej 5 mln zł, a od 5 do 15 lub 25 lat więzienia – jeżeli ta suma przekracza 10 mln zł. Wiceminister sprawiedliwości Michał Wójcik uspokaja jednak, że te wysokie kary za wystawienie fałszywych faktur nie dotkną drobnych firm.
W okresie świątecznym zakupione dekoracje zdobią biura, sale konferencyjne, recepcje i sklepy. Świąteczny wystrój od dawna mieści się w zakresie działań marketingowych. Wielu przedsiębiorców może jednak zadawać sobie pytanie, czy ich wydatki na te ozdoby nie stanowią wydatków reprezentacyjnych wyłączonych z kosztów podatkowych.
Już jednorazowe wykonanie czynności opodatkowanej pozwala zagranicznej spółce odliczyć podatek VAT z tytułu wydatków poniesionych na prowadzenie działalności w Polsce.
Dochowanie należytej staranności i jej właściwe udokumentowanie może uchronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami wkręcenia w karuzelę podatkową. Takie podejście potwierdzają wyroki krajowych sądów administracyjnych oraz wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE. Mimo to zdarza się, że organy podatkowe uznają, że zgromadzone dokumenty służą jedynie uwiarygodnieniu przeprowadzonych transakcji mających na celu wyłudzenie VAT.
Jak prawidłowo rozliczać gratisy przekazywane przez firmę? W odpowiedzi na to pytanie prezentujemy najnowsze stanowiska organów podatkowych, wyjaśniające jakie zasady należy stosować w zakresie opodatkowania nieodpłatnego wydania towarów jako gratisy oraz prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia przekazywanych w ten sposób towarów.
W przypadku VAT nie będzie stosowana szczególna klauzula obejścia prawa wynikająca z Ordynacji podatkowej, ale legalne czynności dokonane przez podatnika VAT będą mogły być potraktowane przez fiskusa jako „nadużycie prawa” i kwestionowane w „zwykłym” postępowaniu podatkowym czy kontrolnym. Ustawodawca zdecydował się bowiem na wprowadzenie w ustawie o VAT pojęcia „nadużycie prawa”. Zmiany zaczną obowiązywać od 15 lipca 2016 r.
Prowadzenie firmy nieodłącznie związane jest ze sprzedażą i dokonywaniem zakupów. A prawo do odliczenia podatku VAT od przeprowadzanych transakcji to jeden z przywilejów VAT-owców. Zdarzają się jednak momenty, w których takie postępowanie nie jest możliwe.
W praktyce gospodarczej firmy coraz częściej wpadają w karuzelę podatkową, odpowiadając za błędy dostawców swojego kontrahenta. W efekcie zostają posądzone przez urząd skarbowy o wyłudzenie VAT. Brakuje procedur, które chroniłyby przed tym uczciwego przedsiębiorcę. Nowe regulacje dotyczące jednolitego pliku kontroli, które wejdą w życie w lipcu 2016 r., także nie rozwiązują tego problemu.
Mechanizm unikania płacenia podatku od towarów i usług często polega na zakupie towaru w jednym z krajów członkowskich UE, a następnie sprzedaży go dystrybutorowi (zwanemu „słupem”). Sprzedawcy nie odprowadzają podatku VAT do urzędu skarbowego, a współpracujące z nimi „słupy” po dokonanej transakcji mogą ubiegać się o zwrot nigdy nie wpłaconego podatku VAT z urzędu skarbowego, np. w przypadku zadeklarowania sprzedaży towarów za granicę.
Najwyższa Izba Kontroli, po kontroli w zakresie VAT, zwróciła się do Ministra Finansów o szybsze wprowadzanie rozwiązań ułatwiających zwalczanie oszustw w VAT, m.in. poprzez przyspieszenie prac nad wprowadzeniem modelu hurtowni danych VAT opartych na Jednolitym Pliku Audytowym. NIK wskazała jednocześnie na potrzebę wprowadzenia nowych rozwiązań w celu ograniczenia szarej strefy w gospodarce.
Karuzele podatkowe są poważnym problemem dla budżetów większości państw europejskich. W transakcjach tego typu bierze udział zwykle kilka podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych w celu wyłudzenia zwrotu podatku VAT. Jaki jest mechanizm działania karuzeli podatkowych?