Rząd, Budżet państwa

Deficyt budżetu państwa w ciągu ostatnich ośmiu miesięcy osiągnął 151,1 mld zł i jest to 55,6% zakładanego wykonania w całym roku. W analogicznym okresie ubiegłego roku wynosił 172 mld zł, co stanowiło 59,6% zakładanych planów. Ministerstwo Finansów podało szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r.

Zadłużenie Skarbu Państwa na koniec czerwca 2026 roku wzrosło do około 2,19 bln zł. To o 53,7 mld zł więcej niż miesiąc wcześniej. Najnowsze szacunkowe dane opublikowane przez Ministerstwo Finansów pokazują, że tempo wzrostu zadłużenia pozostaje wysokie, a jedna piąta długu przypada na zobowiązania w walutach obcych.

Polskę czeka w najbliższych latach fala kosztownych inwestycji obejmujących obronność, energetykę i infrastrukturę. Ekonomiści podkreślają, że kluczowe będzie odpowiedzialne finansowanie rozwoju, a nie bieżącej konsumpcji. Zdaniem prof. Ireneusza Dąbrowskiego finanse publiczne nie są jeszcze w stanie krytycznym, ale kraj zbliża się do granicy, za którą może rozpocząć się niebezpieczna spirala zadłużenia.

Rząd odkrywa karty w sprawie podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Ma on ma przynieść budżetowi państwa około 4 mld zł w latach 2026–2027. Nowa danina wejdzie w życie 1 sierpnia i obejmie producentów oraz sprzedawców paliw, a jej stawka ma wynieść aż 60 proc. podstawy opodatkowania (wcześniej miało być nawet 75 proc.).

Wydatki na wojsko rosną w rekordowym tempie, ale coraz częściej są finansowane poza budżetem – poprzez dług. Już za kilka lat obsługa zobowiązań może stać się największym kosztem obronności, a zadłużenie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przekroczy 300 mld zł. Eksperci alarmują: to ryzyko, którego nie można ignorować.

Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej przygotowanym przez Ministerstwo Finansów oraz zmianami dotyczącymi rynku dzieł sztuki i funduszy inwestycyjnych. Wśród propozycji są m.in. wyższe limity płatności podatku przez osoby trzecie, nowe zasady liczenia terminów oraz uproszczenia dla funduszy inwestycyjnych.

Dzięki zmianom w podatkach i uszczelnieniu systemu za pomocą KSeF, Polska może w 2026 roku zyskać nawet 18,7 mld zł. Wśród planowanych działań są m.in. podwyżki CIT dla banków, wyższe stawki VAT i akcyzy oraz ograniczenie liczby osób nielegalnie zatrudnionych w budownictwie.

Rząd pracuje nad długo wyczekiwaną nowelizacją Prawa własności przemysłowej. Projekt UDER85 wprowadzi skuteczne mechanizmy ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach przed Urzędem Patentowym. To przełom, który zmieni zasady gry w sporach o znaki towarowe i zwiększy bezpieczeństwo firmowych danych.

Podatek cyfrowy jest już na tapecie rządu. Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad nowym podatkiem, który miałby objąć duże korporacje technologiczne działające w Polsce. Wicepremier Krzysztof Gawkowski zapowiada, że koncepcja podatku cyfrowego zostanie przedstawiona jeszcze w tym roku, a wpływy z niego mogą sięgnąć kilku miliardów złotych. Pomysł budzi jednak kontrowersje.

W budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia jest wielka luka finansowa – wskazują autorzy raportu pt. „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce”, opublikowanego w czerwcu 2024 r. Na jej zasypanie w ciągu najbliższych 3 lat (2025-2027) potrzeba dofinansowania co najmniej 92,5 mld zł – w wariancie minimalnym. Albo nawet 158,9 mld zł - w wariancie maksymalnym.

Rząd szykuje wielką podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe. Od 2025 r. znacząco ma wzrosnąć akcyza m.in. na papierosy, tytoń do palenia oraz płyn do e-papierosów. Warsaw Enterprise Institute ostrzega, że negatywne konsekwencje podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe odczują wszyscy: palacze, przedsiębiorcy, a z powodu ucieczki pieniędzy do szarej strefy również sam rząd.

Rada Fiskalna zacznie obradować w 2026 roku, a projekt jej funkcjonowania zostanie przedstawiony w bieżącym roku - poinformował minister finansów Andrzej Domański. Nowa instytucja rządowa ma składać się z neutralnych członków, którzy będą opiniowali wydatki budżetu państwa.

Na dzisiejszym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości oraz o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Przyjęty również został projekt ustawy zobowiązujący firmy do stosowania unijnych zasad dostępności w niektórych produktach i usługach.

Deficyt budżetu na 2024 rok wyniesie 184 mld zł - poinformował podczas dzisiejszej konferencji prasowej minister finansów Andrzej Domański. Dodał, że wydatki zaplanowano na 866 mld zł, a przychody na 682 mld zł. W projekcie budżetu są pieniądze m.in. na 800 plus, 13. i 14. emerytury, podwyżki dla nauczycieli i w całej budżetówce.

Andrzej Domański, były główny ekonomista Instytutu Obywatelskiego, objął urząd ministra finansów w rządzie Donalda Tuska. Kim jest?

W 2022 roku wpływy z CIT, czyli podatku dochodowego od osób prawnych, wyniosły 85,3 mld zł. W 2021 roku było to 66,7 mld zł, mieliśmy więc rekordowy wzrost, wynoszący 28 proc. Łączna wartość CIT-u zapłaconego przez pięciu największych płatników wyniosła 9,8 mld zł, co stanowi aż 11,5 proc. całkowitego przychodu z tego podatku.

Temat obniżenia podatku VAT stał się przedmiotem dyskusji wśród partii opozycyjnych. Różne frakcje przedstawiają swoje propozycje, które mają na celu odciążenie obywateli oraz wsparcie pewnych sektorów gospodarki. Co w VAT proponują partie opozycyjne, które chcą tworzyć wspólnie rząd?

Apel Rady Przedsiębiorczości do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ugrupowań politycznych formujących nowy rząd.

Niższy VAT, uproszczone podatki, wsparcie inwestycji - to tylko kilka pomysłów zawartych w programie wyborczym Lewicy. Jakie konsekwencje dla przedsiębiorców mogą przynieść te propozycje?

Ministerstwo Finansów przedstawiło szacunkowe wykonanie budżetu państwa od początku 2023 roku do końca września - w stosunku do ustawy budżetowej na 2023 r. (po nowelizacji). Dochody budżetu państwa wyniosły 418,0 mld zł (czyli 69,5% założonych na ten rok), wydatki wyniosły 452,7 mld zł (czyli 65,3% założonych na ten rok), a deficyt budżetu państwa wyniósł 34,7 (stanowi to 37,7% założonego deficytu w całym 2023 roku).

Na posiedzeniu 13 czerwca 2023 r. Rada Ministrów przyjęła założenia do projektu budżetu państwa na 2024 rok. Jakie poziomy inflacji, PKB, wzrostu wynagrodzeń, czy inwestycji przewiduje rząd na przyszły rok?

Wakacje kredytowe zostaną na dłużej? Przedłużenie wakacji kredytowych zależne będzie od wysokości stóp procentowych, decyzje zapadną w połowie roku - powiedział na briefingu rzecznik rządu Piotr Müller.