Działalność gospodarcza

Zmęczenie i potrzeba oddechu od maili, telefonów i projektów to uczucia, które dobrze zna nie tylko pracownik etatowy. Coraz więcej samozatrudnionych prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze przyznaje wprost: chcieliby odpocząć, ale mają wątpliwości, co będzie się działo z ich firmą podczas dłuższej nieobecności. Często nie wiedzą nawet, jakie prawa do odpoczynku im przysługują. Wyjaśniamy, jakie mechanizmy prawne, podatkowe oraz organizacyjne mogą pomóc przedsiębiorcy złapać oddech.

Start działalności gospodarczej wielu przedsiębiorcom kojarzy się przede wszystkim z rejestracją firmy, pierwszą fakturą i pozyskaniem klientów. W praktyce jednak o spokojnym starcie biznesu bardzo często decydują nie same formalności rejestracyjne, lecz pierwsze decyzje podatkowe. To właśnie one wpływają później na wysokość podatku, składki zdrowotnej, zakres obowiązków wobec urzędu skarbowego i ZUS, sposób prowadzenia ewidencji oraz ryzyko kosztownych korekt. Największy błąd początkujących przedsiębiorców polega zwykle na odkładaniu spraw podatkowych „na później”, czyli do momentu, gdy pojawi się pierwszy przychód albo pierwsze pytanie z księgowości. Tymczasem wiele kluczowych kwestii trzeba ustalić jeszcze przed wystawieniem pierwszego dokumentu sprzedaży. Dotyczy to zwłaszcza formy opodatkowania, zasad rozliczania VAT, właściwej ewidencji księgowej, terminów podatkowych oraz organizacji dokumentów od pierwszego dnia działalności.

Zawód księgowej jest wymagający i wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Część z przedsiębiorców obawia się, że podczas nieobecności księgowej, firma znajdzie się w tarapatach. A księgowa lub księgowy mogą wybrać się na urlop nie tylko podczas wakacji szkolnych. Jak więc przygotować się do tego?

Polacy masowo przenoszą zakupy do sieci – już ok. 70 proc. kupuje online, a sprzedaż e-commerce rośnie szybciej niż cały handel detaliczny. W marcu 2026 r. zwiększyła się o ponad 17 proc. rok do roku, umacniając swój udział w rynku. W sytuacji, w której klient widzi produkt na ekranie, zanim go dotknie, o sukcesie coraz częściej decyduje wygląd. Konkurencja przeniosła się w sferę wizualną, co zwiększa ryzyko sporów o design i granice dopuszczalnej inspiracji. Firmy, które potrafią ten obszar zabezpieczyć prawnie, osiągają średnio o 41 proc. wyższy przychód na pracownika niż konkurencja.

Pojęcie „inwestycji w obcym środku trwałym” nie zostało bezpośrednio zdefiniowane zarówno w ustawie o PIT jak i w ustawie o CIT. W związku z tym, u podatnika, mogą pojawić się wątpliwości przy próbie ustalenia, czy dana czynność będzie spełniała znamię inwestycji w obcym środku trwałym.

Procedura odzyskiwania zwrotu akcyzy od paliwa w transporcie drogowym jest skomplikowany i czasochłonny ze względu na złożoność przepisów i konieczność dopełnienia wielu formalności. Nie pomagają również występujące różnice administracyjne między krajami UE. Wiążą się one z wymogiem znajomości prawa lokalnego, które nieustannie się zmienia. To sprawia, że część firm transportowych decyzję o rozliczeniu podatku może odkładać na później, tymczasem na tym finansowo tracąc. Zwrot zwiększa rentowność przedsiębiorstwa transportowego. Dzięki działaniom w tym zakresie przewoźnicy mogą odzyskać nawet do ok. 800 zł (ok. 200 euro) za każde 1000 litrów paliwa. Gdzie można ubiegać się o rekompensatę i jakie obowiązują stawki? Jakie warunki trzeba spełnić i na co trzeba uważać w procesie składania wniosku?

Ponad 150 milionów ustrukturyzowanych dokumentów przesłanych w zaledwie kilka tygodni - to skala, która ostatecznie zamknęła erę papieru i PDF-ów w polskim biznesie. Krajowy System e-Faktur przestał być teoretycznym projektem Ministerstwa Finansów, stając się codziennością polskich firm. Choć dla wielu organizacji ostatnie tygodnie były testem odporności systemów i nerwów, pierwsze doświadczenia pokazują, że era „mailowej” księgowości bezpowrotnie mija. Podobnie jak nie ma już miejsca na podejście: „jakoś to będzie”.

W realiach współczesnego biznesu zespoły projektowe coraz częściej powoływane są „na już” – do realizacji konkretnego kontraktu, wdrożenia systemu, otwarcia nowej lokalizacji czy prowadzenia regionalnej kampanii. Czas ich działania bywa ściśle określony i liczony w tygodniach lub miesiącach. W tym kontekście posiadanie własnej floty samochodowej może okazać się nie tylko kosztowne, ale również niepraktyczne. W tej sytuacji dobrym rozwiązaniem jest wynajem średnioterminowy samochodów, który pozwala szybko zapewnić mobilność pracownikom bez konieczności inwestowania w zakup aut, zawierania długoterminowych umów leasingowych czy angażowania zasobów w rozbudowaną administrację.

Od początku kwietnia 2026 r. kolejne firmy w Polsce mierzą się z obowiązkową cyfryzacją procesów fakturowania. Rozszerzenie obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) np. na małe i średnie przedsiębiorstwa oznacza w praktyce konieczność wdrożenia nowych narzędzi uwierzytelniania dokumentów elektronicznych. Jednym z nich jest kwalifikowana pieczęć elektroniczna. Dla wielu przedsiębiorstw jest to pierwsze zetknięcie z technologią, która od lat funkcjonuje już w bankowości, administracji publicznej czy dużych korporacjach. Wraz z cyfryzacją obiegu dokumentów narzędzia takie jak podpis elektroniczny czy pieczęć kwalifikowana przestają być rozwiązaniami niszowymi, a stają się elementem codziennej infrastruktury biznesowej.

Transformacja regionów pogórniczych wchodzi w kolejny etap. W II-III kwartale 2026 roku planowany jest nabór w ramach działania FESL 10.03 „Wsparcie MŚP na rzecz transformacji - Przemysł czasu wolnego w MŚP”, który ma wspierać przedsiębiorców inwestujących w tereny zdegradowane i poprzemysłowe w województwie śląskim. To instrument finansowy skierowany do sektora MŚP, umożliwiający realizację inwestycji o wartości przekraczającej 1 mln zł dofinansowania, ukierunkowanych na rozwój turystyki postindustrialnej, rekreacji oraz nowych funkcji gospodarczych w przestrzeniach po działalności przemysłowej. Działanie wpisuje się w Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji oraz strategię „Śląskie 2030 – Zielone Śląskie”, premiując projekty proekologiczne, tworzące miejsca pracy i wykorzystujące dziedzictwo przemysłowe regionu.

Audyt fundacji rodzinnej ma na celu ochronę majątku fundacji rodzinnej oraz interesów beneficjentów. Celem fundacji rodzinnej jest bowiem gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów i wypłacanie na ich rzecz świadczeń majątkowych z wykorzystaniem zgromadzonego zasobu majątkowego. Z tego względu ustawodawca wprowadził cykliczny obowiązek przeprowadzania audytu w fundacji rodzinnej. W jakich terminach trzeba przeprowadzić taki audyt i kto może być audytorem?

Agenci AI nie rozwiążą wszystkich problemów sektora logistycznego, ale mogą poprawić jego sprawność i konkurencyjność. Problem polega na tym, że wiele firm nie potrafi jeszcze wdrażać młodej technologii, wyznaczać strategii i jasnych celów. Przedsiębiorstwa muszą najpierw uporządkować własne zaplecze technologiczne i zbierane dane oraz nie ulegać psychologicznej presji rynku. Z kolei agenci AI muszą dojrzeć i przestać halucynować, o czym niewiele się mówi, a jest to bardzo poważny problem hamujący rozwój inteligentnych algorytmów.

Działy księgowości i finansów od lat pracują pod presją: rosnąca liczba dokumentów, coraz bardziej złożone przepisy, nadchodzący KSeF, a do tego konieczność codziennej kontroli setek transakcji. W takiej rzeczywistości firmy oczekują szybkości, bezpieczeństwa i pełnej zgodności danych. Tego nie zapewni już ani sam ERP, ani prosty obieg dokumentów. Dopiero spójna integracja tych dwóch światów pozwala pracować stabilnie i bez błędów. W praktyce oznacza to, że wdrożenie obiegu dokumentów finansowych zawsze wymaga połączenia z ERP. To dzięki temu księgowość może realnie przyspieszyć procesy, wyeliminować ręczne korekty i zyskać pełną kontrolę nad danymi.

W transakcjach M&A (ang. mergers and acquisitions - tj. fuzje i przejęcia) ostateczna wycena spółki zależy nie tylko od dynamiki wzrostu, pozycji rynkowej czy portfela klientów. Coraz częściej elementem krytycznym staje się jakość procesów finansowo-księgowych oraz kadrowo-płacowych. Inwestorzy badają je z taką samą uwagą, jak wyniki biznesowe — bo to właśnie w tych obszarach najczęściej kryją się ryzyka, które mogą obniżyć cenę transakcyjną nawet o kilkanaście procent. Jak trafnie zauważa Monika Łańcucka, Kierownik BPO w Meritoros „W procesach M&A nie chodzi o to, czy firma zarabia, ale czy potrafi udowodnić, że zarabia. A do tego niezbędna jest przewidywalna i transparentna księgowość.”

Liczba postępowań karnych związanych z naruszeniem sankcji wobec Rosji i Białorusi rośnie lawinowo w całej Europie – w Niemczech trwa już 6 tysięcy spraw, podobne tendencje widać w Polsce. Ryzyko dotyczy już nie tylko dużych eksporterów, ale praktycznie każdego uczestnika łańcucha dostaw – ostrzega Joanna Porath, właścicielka agencji celnej AC Porath.

Nawet 11.000,- zł może zaoszczędzić przedsiębiorca, który kupi popularny samochód przed końcem 2025 roku korzystając z leasingu finansowego, a następnie będzie go amortyzował przez 5 lat – wynika z symulacji przygotowanej przez InFakt oraz Superauto.pl. Bowiem1 stycznia 2026 r. wchodzą w życie nowe zasady odliczeń wydatków związanych z samochodem firmowym. Istotnie zmieni się limit określający maksymalną cenę pojazdu umożliwiającą pełne rozliczenie odpisów amortyzacyjnych, a także wydatków związanych z leasingiem lub wynajem aut spalinowych w kosztach uzyskania przychodów. Niekorzystane zmiany dotkną 93% rynku nowych aut – wynika z szacunków Superauto.pl.

Czy unijne rozporządzenie EUDR nałoży nowe obowiązki - także na polskie firmy - już od 25 grudnia br., czy też później i w jakim zakresie? Komisja Europejska, Rada UE i Parlament Europejski pracują bowiem obecnie nad nowelizacją tego rozporządzenia, w szczególności nad wprowadzeniem uproszczeń dla podmiotów w dalszej części łańcucha dostaw oraz ograniczeniem liczby oświadczeń DDS raportowanych w systemie unijnym. Nie jest obecnie jasne, czy w związku z tymi zmianami wejście w życie rozporządzenia się opóźni – a jeżeli tak, to do kiedy. Trzy możliwe scenariusze w tym zakresie omawiają eksperci z CRIDO.

W świecie zglobalizowanych gospodarek, w którym firmy konkurują i współpracują ponad granicami, znajomość języków obcych jest jedną z kluczowych kompetencji osób zarządzających biznesem. Tymczasem w praktyce bywa z tym różnie. Raport EFL „Wykształcenie czy doświadczenie? Co pomaga w biznesie. Pod lupą” pokazuje, że choć 63% przedsiębiorców w Polsce zna przynajmniej jeden język obcy, to co trzeci nie może wpisać tej umiejętności w swoim CV. Najgorzej sytuacja wygląda w najmniejszych firmach, gdzie językiem obcym posługuje się tylko 37% właścicieli. W średnich firmach ten odsetek jest zdecydowanie wyższy i wynosi 92%. Różnice widoczne są również między branżami: od 84% prezesów firm produkcyjnych mówiących komunikatywnie w języku obcym, po zaledwie 29% w rolnictwie.

Prawo upadłościowe przewiduje wydanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości w ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Norma ustawowa ma jednak niewiele wspólnego z rzeczywistością. W praktyce sprawy często czekają na rozstrzygnięcie kilka, a nawet kilkanaście miesięcy. Rok 2024 przyniósł rekordowe ponad 20 tysięcy upadłości konsumenckich, co przy obecnej strukturze sądownictwa pogłębia problem przewlekłości i wymaga systemowego rozwiązania. Jakie zmiany prawa upadłościowego są potrzebne?

Czy naprawdę można zarobić miliony bez żadnego kapitału ani umiejętności? Internetowi influencerzy przekonują, że usługi typu „dropshipping” lub „print on demand” to najłatwiejszy sposób na zarabianie bez wysiłku. Wystarczy poświęcić kilka godzin w tygodniu na lekką pracę, a resztę czasu można poświęcić na relaks i przeliczanie zer na koncie. Gdzie więc tkwi haczyk?

Cyfryzacja procesów kadrowych, płacowych i księgowych wchodzi dziś na zupełnie nowy poziom. Coraz więcej firm – od średnich przedsiębiorstw po duże organizacje – dostrzega, że prawdziwa efektywność finansowo-administracyjna nie wynika już tylko z automatyzacji pojedynczych zadań, lecz z całościowego uporządkowania procesów. Kluczowym elementem tego podejścia staje się współpraca z partnerem BPO, który potrafi jednocześnie wdrożyć nowoczesne narzędzia (takie jak system HRM czy e-teczki) i wyprowadzić zaległości narosłe w kadrach, płacach i księgowości.

Przez lata środowisko twórców internetowych – streamerów, youtuberów czy użytkowników Patronite – żyło w przekonaniu, że donate’y (czyli dobrowolne wpłaty od widzów) to darowizny, a więc – do określonego limitu – nieopodatkowane. Takie podejście miało swoje źródło w języku – słowo „donate” pochodzi przecież od angielskiego „donation”, czyli darowizna.

Umowy o dzieło w Polsce pozostają domeną krótkich zleceń – aż 28 proc. trwa jeden dzień, a najwięcej wykonawców tych umów to osoby w wieku 30–39 lat. Dane ZUS za pierwsze półrocze wskazują na rosnący udział sektorów kreatywnych, takich jak informacja i komunikacja.

Mobilność to często klucz do efektywnego działania przedsiębiorcy, zwłaszcza w usługach, handlu czy transporcie. Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) mogą skorzystać z licznych udogodnień podatkowych, które umożliwiają nie tylko częściowe odliczenie kosztów zakupu pojazdu, ale także rozliczanie wydatków związanych z jego użytkowaniem i eksploatacją. Bierzemy pod lupę najpopularniejsze ulgi i odliczenia samochodowe przysługujące od momentu zakupu, poprzez jego użytkowanie aż po sprzedaż.

Nieterminowe płatności potrafią sparaliżować każdą firmę. Jest to dokuczliwe szczególnie w branży TSL, gdzie koszty rosną z dnia na dzień, a marże są minimalne. Każdy dzień zwłoki to realne ryzyko utraty płynności. Pytanie brzmi: czy prawo faktycznie stoi po stronie wierzyciela, a jeśli tak – jak z niego skutecznie korzystać?