Rachunkowość, Kontrola skarbowa

W połowie 2026 r. infosferę podatkową zalały informacje o powtarzających się kontrolach wykorzystania firmowych samochodów na cele prywatne na podstawie danych uzyskanych z systemu ANPRS, czyli automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych z kamer drogowych. Pojawiło się przy tym wiele porad jak sobie radzić ze skutkami tych kontroli, ale zabrakło refleksji, czy w ogóle mogły być one przeprowadzone. Sprawa ma szerszy kontekst i dotyczy legalności wykorzystywania automatycznie (poza konkretnym postępowaniem) zbieranych danych (też z Aranea, CRDP, KSeF, JPK różnego rodzaju, STIR, przekazanych przez PiP w związku z ostatnio znowelizowanymi przepisami) przez Krajową Administrację Skarbową (KAS). Poniżej analizuję legalność pozyskiwania danych z ANPRS.

Pod koniec ubiegłego roku weszły w życie dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej, które realnie ograniczają zapędy fiskusa. Skarbówka nie naliczy odsetek za przeciągającą się kontrolę, a wątpliwości co do faktów musi rozstrzygać na Twoją korzyść. Rok 2026 to pierwszy pełny rok ich obowiązywania – ale wielu podatników wciąż nie zna swoich nowych praw.

Jeszcze kilka lat temu Krajowa Administracja Skarbowa prowadziła wyrywkowe kontrole podatkowe, oparte głównie na intuicji swoich pracowników. Przeczucie urzędnika, zgadywanie czy żmudne przeszukiwanie deklaracji w poszukiwaniu śladów oszustw podatkowych to dziś relikt przeszłości. Współczesny fiskus opiera się na analizie danych, sztucznej inteligencji i zaawansowanych algorytmach, które potrafią w kilka sekund wychwycić nieprawidłowości tam, gdzie kiedyś potrzeba było tygodni pracy. Cyfryzacja administracji skarbowej diametralnie zmieniła charakter kontroli podatkowych. Są one precyzyjniejsze, szybsze i skuteczniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.

Fiskus ma prawo do prowadzenia kontroli kont bankowych. Dotyczy to osób prywatnych oraz przedsiębiorców i firm. Dla sprawdzenia historii transakcji na koncie bankowym nie musi być prowadzone przeciwko nam żadne postępowanie ani wszczęta kontrola. Skarbówce wystarczy samo podejrzenie popełnienia wykroczenia lub przestępstwa skarbowego, aby sięgnąć do banku po informacje o dokonywanych przez nas transakcjach. Poza tym zautomatyzowane systemy same badają na bieżąco historię bankową naszych kont i wyłapują transakcje podejrzane.

Komitet Standardów Rachunkowości opublikował dwa projekty Krajowych Standardów Rachunkowości – dotyczące wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji w nieruchomości. Dokumenty mają ujednolicić zasady ewidencji, wyceny i prezentacji tych aktywów. Opinie można zgłaszać do 30 września 2025 r.

– W praktyce rachunkowej i podatkowej przedsiębiorcy często napotykają na wydatki, które - mimo że wpływają na wynik finansowy jednostki - to jednak nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (tzw. NKUP) – zauważa Beata Tęgowska, ekspertka ds. księgowości i płac z Systim.pl i wyjaśnia jak je prawidłowo klasyfikować i księgować?

W dniu 1 stycznia 2025 r. weszła w życie większość przepisów ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta wprowadza obowiązek sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju przez określoną grupę przedsiębiorstw i poddania jej atestacji przez biegłych rewidentów. A ponadto wprowadza: nowy limit przychodów dla prowadzenia ksiąg rachunkowych, nowe progi do badania sprawozdań finansowych, nowe definicje jednostek (mikro, małej, średniej, dużej), ujednolicone pojęcie przychodów netto ze sprzedaży i szereg innych zmian.

Obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych w 2025 roku zależy od limitu przychodów za rok obecny. Konieczność prowadzenia ksiąg powstanie po przekroczeniu kwoty 8 569 200 zł. Zdecydował o tym kurs euro z 1 października br.

Księgowość jest nadal pewnym wyborem. Po pierwsze, potrzeba prowadzenia rachunkowości jest niezmienna. Niezależnie od tego, jak rozwija się technologia, firmy zawsze będą potrzebować wykwalifikowanych osób do zarządzania swoimi finansami. Po drugie, księgowość to dziedzina, która stale ewoluuje, mimo nowych technologii i sztucznej inteligencji.

Ministerstwo Finansów podało, że w 2023 roku wszczęto prawie 29 proc. mniej kontroli podatkowych niż rok wcześniej. Jednak wciąż są one bardzo skuteczne, w 97,6 proc. stwierdzono nieprawidłowości. Czy w tym roku będzie podobnie? Na pewno w związku z tzw. dyrektywą DAC7, fiskus będzie sprawdzać, czy firmy korzystające z internetowych platform sprzedażowych nie uchylają się od płacenia podatków.

Duże firmy będą miały obowiązek ujawniania informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji w podziale na poszczególne kraje.

Zmiany ustawy o rachunkowości przewidują podniesienie o 25% progów określających obowiązek poddania badaniu sprawozdania finansowego jednostek, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy. Podwyższone progi do badania będą miały zastosowanie już do sprawozdań finansowych sporządzonych za 2024 rok.

STIR – System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej ma ułatwiać błyskawiczne blokowanie rachunków bankowych firm i ułatwiać przez to walkę z wyłudzeniami VAT. W ubiegłym roku skarbówka zablokowała około 1,2 tys. kont bankowych, głównie jednak małych przedsiębiorstw, a nie dużych firm, które wyłudzeniami VAT zajmują się na dużą skalę.

Duże firmy z siedzibą w Polsce lub prowadzące u nas działalność będą miały obowiązek publikowania danych o podatkach zapłaconych w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) – wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji ustawy o rachunkowości opublikowanego właśnie na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Zmiany mają dotyczyć sprawozdań o podatku dochodowym za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 21 czerwca 2024 r.

Polscy księgowi wciąż przede wszystkim obawiają się zmian podatkowych i regulacyjnych, a znacznie mniej technologicznych - tak wynika z badania przeprowadzonego przez EY "Tax compliance a priorytety CFO w Polsce". Największe wyzwanie będą stanowić tax compliance i wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

Przed sporządzeniem sprawozdania finansowego, kierownik jednostki zobowiązany jest dokonać oceny zdolności jednostki do kontynuacji prowadzenia działalności. Ta ocena jest istotna przede wszystkim ze względu na właściwy sposób wyceny aktywów. 

Obecnie sprawozdania finansowe można sporządzać jedynie w formie elektronicznej, zgodnie wytycznymi określonymi przez Ministerstwo Finansów. W tym artykule omówimy, jak prawidłowo podpisywać e-sprawozdania finansowe, aby były zgodne z obowiązującymi przepisami.

Podczas kontroli busa wjeżdżającego z Niemiec do naszego kraju funkcjonariusze KAS znaleźli kradzione rzeczy, których wartość została oszacowana na ponad 505 tys. zł - poinformowała dzisiaj rzeczniczka Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze Ewa Markowicz. Do zdarzenia doszło w Świecku (Lubuskie).

W ramach zamknięcia roku obrotowego jednostki mają obowiązek, zgodnie z zasadą ostrożności tworzyć rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń, także wtedy, gdy zostaną one ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych. 

W dobie cyfryzacji, obowiązki przedsiębiorców w zakresie raportowania finansowego ulegają zmianie. E-sprawozdanie finansowe to elektroniczna forma dokumentu, która zawiera podstawowe informacje o rocznej działalności przedsiębiorstwa, ujęte pod względem finansowym. W Polsce, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wiele podmiotów gospodarczych musi składać sprawozdania finansowe w formie elektronicznej. W tym artykule przyjrzymy się, kto, kiedy i gdzie powinien złożyć e-sprawozdanie finansowe.

Minister Finansów przygotował nowe rozporządzenie dotyczące zasad sporządzenia sprawozdań przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych, fundusze inwestycyjne oraz fundusze inwestycyjne w likwidacji. Zmiany określone w tym dokumencie wejdą w życie 1 stycznia 2024 roku. Jakie przepisy w zakresie sprawozdawczości zawiera nowe rozporządzenie?

Obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych w 2024 roku zależy od limitu przychodów za rok obecny. Konieczność prowadzenia ksiąg powstanie po przekroczeniu kwoty 9 218 200 zł. Zdecydował o tym kurs euro z 2 października br.

Przedsiębiorców i księgowych czekają  zapewne spore zmiany w ustawie o rachunkowości. Obecnie trwa kompleksowy przegląd przepisów o rachunkowości pod kątem ich modernizacji. W kwietniu 2024 roku poznamy raport analityczny przygotowany przez Ministerstwo Finansów i PwC, który będzie zawierał szczegółowe rekomendacje zmian w ustawie o rachunkowości.

Amortyzacji w spółkach nieruchomościowych. Od 1 stycznia 2023 roku w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być wyższe w roku podatkowym niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki. Wskazane ograniczenie przekłada się na bardzo negatywne konsekwencje finansowe dla przedsiębiorstw, w szczególności traktujących nieruchomości jako inwestycje i niedokonujących do nich odpisów amortyzacyjnych na potrzeby rachunkowe.