Księga przychodów i rozchodów, Import

Unijny system ochrony rynku stali przeszedł w 2026 r. istotną zmianę. Sam mechanizm ceł ochronnych nie jest dla importerów nowością – środki ochronne dotyczące przywozu określonych wyrobów stalowych funkcjonują w Unii Europejskiej od lat. Nowe regulacje znacząco jednak zmieniają zarówno poziom ochrony rynku, jak i obowiązki dokumentacyjne po stronie importerów. Jednym z najważniejszych nowych elementów jest obowiązek ustalenia i udokumentowania państwa „wytapiania i wylewania” stali (country of melt and pour). Od 1 października 2026 r. informacja ta przestaje mieć wyłącznie charakter handlowy czy techniczny – staje się informacją wymaganą przy przywozie stali do Unii Europejskiej. Pod koniec sierpnia Komisja Europejska przyjęła długo oczekiwane przepisy wykonawcze, które precyzują, jakimi dokumentami importer będzie mógł wykazać kraj wytapiania i wylewania.

Księgowe biją na alarm, a w sieci krążą sprzeczne interpretacje. W sprawie oznaczeń JPK przy imporcie usług i WNT pojawiło się wiele wątpliwości. Teraz Ministerstwo Finansów zabiera głos i wskazuje jasno, kiedy stosować BFK, a kiedy DI.

W imporcie liczy się nie tylko to, co sprowadzasz, ale również skąd to pochodzi w sensie prawnym. Pochodzenie towaru nie jest „krajem dostawcy” ani „miejscem magazynu”, lecz formalny status wynikający z reguł unijnych i międzynarodowych przypisanych do danego towaru. Co istotne – dopiero po ustaleniu pochodzenia można w ogóle rozważać preferencje taryfowe, czyli obniżone lub zerowe cło. Błąd w tym obszarze potrafi kosztować firmę znacznie więcej niż różnica w stawce celnej: może uruchomić korekty, dopłaty, odsetki, a nawet odpowiedzialność w obszarze compliance.

Minister Finansów i Gospodarki znowelizował rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir). Nowe przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Sprawdziliśmy co się zmieniło w zasadach prowadzenia pkpir w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego. Jest sporo zmian, najbardziej może rzuca się w oczy to, że nowy wzór pkpir zawiera 19 kolumn (poprzednio 17 kolumn). W dodanej kolumnie nr 3 podatnik będzie wpisywał nr identyfikujący fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, z kolei w dodanej kolumnie nr 5 – identyfikator podatkowy kontrahenta. Ponadto warto wskazać, że zlikwidowano zasadę, że zakup materiałów lub towarów handlowych, musi być wpisywany do pkpir niezwłocznie po ich otrzymaniu, a najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Tego typu wydatki i inne koszty od 2026 r. mają być wpisywane do księgi według zasad potrącania kosztów uzyskania przychodów określonych w ustawie o PIT (w szczególności na podstawie art. 22 ust. 4 i 4a ustawy o PIT).

Odpowiadając wprost na postawione w tytule pytanie, Księga Przychodów i Rozchodów (dalej: „KPiR”) to jeden z przewidzianych w polskim prawie sposobów prowadzenia ewidencji księgowej pozwalającej na określenie zobowiązań podatkowych. Najczęściej KPiR kojarzy się osobom, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, w tym takim, które są zatrudniona w formie b2b. Niemniej, wbrew powszechnemu przeświadczeniu i pomimo tego, że obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów został wprowadzony w art. 24a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, taką formę rachunkowości mogą przyjąć nie tylko osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Od października 2023 roku importerzy są zobowiązani do raportowania emisji związanych z produkcją towarów, które importują. Obowiązek ten wynika z przepisów wprowadzających w Unii Europejskiej mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism).

Zarówno odprawa fiskalna, jak i ta z zastosowaniem art. 33a, dotyczą wprowadzenia towaru do wolnego obrotu na terenie Unii Europejskiej. Obie usprawniają ten proces importerom. Ale firmy mylą te dwie procedury celne, nazywając je wspólnie „odprawą z odroczonym VATem”. Importerzy powinni jednak pamiętać, w jakim przypadku i jakie dokumenty są niezbędne, by nie popełnić kosztownych błędów. 

Jak podaje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, udział eksportu rolno-spożywczego w wartości całego polskiego eksportu nieco się zwiększył – z 14,4 proc. w pierwszym kwartale 2023 r. do 14,6 proc. w analogicznym okresie 2024 r. – Nadal nie wszystkie firmy z branży spożywczej radzą sobie z procedurami. Najczęściej spotykamy się z niewłaściwie wypełnionymi dokumentami przez nadawcę, co opóźnia odprawę celną – wyjaśnia Joanna Porath, właścicielka agencji celnej AC Porath.

Z danych przedstawionych w raporcie PwC wynika, że w ciągu ostatnich sześciu lat liczba kontroli celno-skarbowych wzrosła czterokrotnie, a liczba wskazanych nieprawidłowości trzykrotnie. Co urzędnicy kontrolują najchętniej? Jakie błędy wyłapują najczęściej?

Ministerstwo Finansów prowadzi w dniach 5 kwietnia - 10 maja 2024 r. konsultacje podatkowe w sprawie struktur logicznych JPK_PKPiR w zakresie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, JPK_EWP w zakresie ewidencji przychodów oraz JPK_ST w zakresie ewidencji (wykazu) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W bilansie płatniczym września zwraca uwagę nadwyżka w obrotach bieżących, wynosząca 394 mln EUR, kontrastująca z deficytem z sierpnia (-299 mln EUR) i ubiegłego roku (-2 377 mln EUR). Wzrost ten wynikał głównie z nadwyżek w usługach i handlu towarami, choć był ograniczany przez deficyty w dochodach pierwotnych i wtórnych. Handel towarami prezentował się słabo, z umiarkowanymi wzrostami eksportu i importu, nie spełniając oczekiwań rynkowych.

PKPiR 2024 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2024 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2023 r. uzyskał mniej niż 9.218.200,- zł (2.000.000,- euro x 4,6091 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 2 października 2023 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,6091 zł.

Komisja Europejska osiągnęła porozumienie z Polską i czterema innymi krajami unijnymi, które wprowadziły zakaz przywozu ukraińskich towarów. To dobra informacja dla importerów produktów rolno-spożywczych z Ukrainy oraz firm transportowo-spedycyjnych, które zajmują się ich obsługą. Nadal jednak obowiązują restrykcje na cztery produkty, możliwy jest jedynie ich tranzyt przez nasz kraj.

Na mocy ostatniego rozporządzenia ministra rozwoju i technologii zakazano przywozu z Ukrainy do Polski większości ukraińskich artykułów rolno-spożywczych, w tym również zboża. Wiadomo jednak, że Ukraina negocjuje zniesienie tych ograniczeń. Dlatego warto przyjrzeć się bliżej, jak wygląda procedura importu i tranzytu ukraińskiego zboża w naszym kraju. 

Ministerstwo Finansów zaktualizowało swoje wytyczne dotyczące wzoru oświadczenia o spełnieniu warunków określonych w art. 33 ust. 7a-7e, art. 33a ust. 2 ustawy o VAT oraz w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym.

Polska spółka nabyła towar od irańskiego kontrahenta, na potwierdzenie czego sprzedawca wystawił fakturę. Transport realizowany był z magazynu dostawcy bezpośrednio do siedziby nabywcy, przy czym towar został wprowadzony na terytorium Unii Europejskiej w Czechach, w ramach procedury celnej 42. Jako że towar został dopuszczony do obrotu na terenie innego niż Polska państwa członkowskiego Spółka powzięła wątpliwość w kwestii prawidłowego rozliczenia przeprowadzonej transakcji zakupu na gruncie VAT. 

Polscy przewoźnicy nieraz już udowodnili, że potrafią dostosowywać się do zmieniających się warunków geopolitycznych i rynkowych. Obecnie tocząca się wojna w Ukrainie nie przerwała łańcucha dostaw, choć transport towarów może być wydłużony. Dlatego tak ważna jest znajomość wszystkich aktualnie wymaganych procedur i dokumentów, by przewozy były realizowane bez zakłóceń.

Aby zabezpieczyć w obecnym sezonie grzewczym potrzeby odbiorców indywidualnych i firm, Polska importuje węgiel z różnych regionów świata. Przy odprawie węgla obowiązują określone procedury. Co muszą wiedzieć spedytorzy, którzy obsługują importerów węgla?

Zamknięcie roku podatkowego wiąże się m.in. z koniecznością złożenia do Urzędu Skarbowego zeznania rocznego. Przedtem przedsiębiorca powinien jednak pamiętać też o innych czynnościach związanych z prowadzeniem księgowości swojej firmy. Mogą one uchronić go od obowiązku składania w przyszłości korekt lub problemów w razie kontroli podatkowej.

Ministerstwo Finansów przypomina, że Unia Europejska wprowadziła zakaz przywozu określonych towarów, które generują znaczące przychody dla Rosji. Od tego zakazu obowiązują wyjątki (tzw. odstępstwa) w postaci kontyngentów taryfowych na określone towary.

PKPiR 2023 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2023 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2022 r. uzyskał mniej niż 9.654.400,- zł (2.000.000,- euro x 4,8272 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 3 października 2022 r. - 4,8272 zł.

Jak skorygować VAT w przypadku otrzymania przesyłki zagranicznej bez oclenia lub z błędnymi danymi? W przypadku zarówno błędów w odprawie importowej, jak i braku jej dokonania, aby móc skorygować wysokość VAT importowego w deklaracjach podatkowych, należy zwrócić się do urzędu celno-skarbowego. Naczelnik UCS w odpowiedzi na wniosek wyda decyzję celną, którą albo poprawi te pomyłki i ich skutki dla VAT, albo ureguluje status celny towarów wraz z jednoczesnym określeniem podatków importowych we właściwej wysokości. Wszystkie te elementy, tj. cło, akcyza i VAT, zostaną określone w jednej decyzji.

Sezon urlopowy właśnie startuje i wyraźnie widać, że w 2022 roku Polacy chcą „odbić” sobie covidowe ograniczenia turystyczne z poprzednich lat. Aż 40% z nas deklaruje, że planuje wypoczynek za granicą (tak wynika z badania przeprowadzonego na początku 2022 r. przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna). Z takich wyjazdów, oprócz pięknych wspomnień, większość podróżnych będzie chciała również przywieźć pamiątki dla siebie oraz prezenty dla bliskich. Tymczasem niewielu z nas wie, że przewóz nawet tak „niewinnie” wyglądających przedmiotów, jak egzotyczna odmiana storczyka, pudełeczko kawioru, skórzana torebka, muszelka z plaży czy zapasowy kanister paliwa, może się skończyć grzywną w wysokości nawet kilku tysięcy złotych! Równie duże problemy możemy mieć, jeśli przekroczymy dozwolone limity przewozu alkoholu czy wyrobów tytoniowych, które należą przecież do najczęstszych „pamiątek”. A jeśli postanowimy zabrać ze sobą do Polski większą ilość gotówki i nie zgłosimy tego na granicy, to pieniądze będą skonfiskowane przez Służbę Celną, a my zostaniemy z mandatem, który może sięgnąć nawet 50% przewożonej kwoty! O czym więc należy wiedzieć, żeby zawartość wakacyjnej walizki nie stała się przyczyną dużych problemów finansowych, a nawet powstania długu w fiskusie? Przeczytasz o tym w kolejnym materiale Intrum z cyklu „Ogarniam finanse”!

Wojna w Ukrainie zmusza polskie firmy do poszukiwania nowych rynków zbytu produktów i zakupu surowców. Będą musiały też przygotować się na skutki sankcji na import ropy i gazu z Rosji i rosnąca konkurencję z Azji - mówi PAP prezes Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego Tomasz Zieliński.

Podkreślenie KPiR – skutki. Czy jest możliwe dokonywanie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (KPiR) po podkreśleniu i zamknięciu roku?