Kategorie

Ordynacja podatkowa 2016

Podatnicy mają kłopoty z płaceniem kartami płatniczymi za podatki mimo, że taką możliwość przewiduje od 1 stycznia 2016 r. znowelizowana Ordynacja podatkowa. Problem tkwi w tym, że podatnika obciążają koszty opłat i prowizji związanych z taką zapłatą (opłata interchange, opłata na rzecz organizacji kartowej, czy marża agenta rozliczeniowego). Ale w praktyce najczęściej tych opłat nie można uiścić elektronicznie, a jedynie gotówką.
„Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika” - tak brzmi art. 2a Ordynacji podatkowej obowiązujący od 1 stycznia 2016 r. Na 17 tys. indywidualnych interpretacji wydanych od tego momentu, wyrażoną w nim zasadę „in dubio pro tributario” zastosowano zaledwie kilkanaście razy. Według MF przyczyną jest brak przesłanek - sporadycznie zdarza się, że występują „niedające się usunąć wątpliwości” co do treści prawa podatkowego. Prawidłowość rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach może podlegać ocenie tylko w trybie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej.
Powołana 15 września 2016 r. Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania to ostatni element zmian w ordynacji podatkowej dotyczący klauzuli obejścia prawa podatkowego. Sama klauzula, będąca po części dublem obowiązujących już przepisów, ma powstrzymać firmy przed agresywną optymalizacją i według zapewnień rządu będzie stosowana do dużych podatników. W rzeczywistości to broń masowego rażenia, której skutek może być zupełnie odwrotny.
Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania to instrument, który wszedł w życie 15 lipca 2016 roku na mocy ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 846). Znajdzie on zastosowanie do każdej czynności dokonanej przede wszystkim (lub wyłącznie) w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, uzyskanej po dniu 15 lipca 2016 roku, jeżeli sposób działania był sztuczny.
Niewielu podatników zdaje sobie sprawę, jakie zmiany obowiązują od 1 stycznia 2016 r. w wyniku nowelizacji Ordynacji podatkowej. Aby je wyjaśnić, konieczne jest odwołanie się do działu VI Ordynacji, dotyczącego kontroli podatkowych.
Od 1 stycznia 2016 r. w polskim systemie prawnym funkcjonuje art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym należności podatkowe w wysokości nieprzekraczającej 1000 zł mogą być płacone przez osoby trzecie.
15 lipca 2016 roku weszła w życie nowelizacja Ordynacji podatkowej, wprowadzająca w Polsce klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. Nowe przepisy budzą szczególny niepokój przedsiębiorców, którzy w swojej działalności stosowali metody optymalizacji podatkowej, oraz tych, którzy takie kroki dopiero planują.
Ministerstwo Finansów informuje, że do 26 sierpnia można składać zgłoszenia swojej kandydatury do Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania. Ogłoszenie jest skierowane do pracowników szkół wyższych, jednostek organizacyjnych Polskiej Akademii Nauk lub instytutów badawczych.
Jaki jest cel klauzuli? Jakie będą przesłanki i skutki jej zastosowania? Czy oznacza ona koniec optymalizacji podatkowych?
W przypadku VAT nie będzie stosowana szczególna klauzula obejścia prawa wynikająca z Ordynacji podatkowej, ale legalne czynności dokonane przez podatnika VAT będą mogły być potraktowane przez fiskusa jako „nadużycie prawa” i kwestionowane w „zwykłym” postępowaniu podatkowym czy kontrolnym. Ustawodawca zdecydował się bowiem na wprowadzenie w ustawie o VAT pojęcia „nadużycie prawa”. Zmiany zaczną obowiązywać od 15 lipca 2016 r.
Ministerstwo Finansów informuje, że podatnicy, którzy chcą zgłosić pełnomocnictwo ogólne, od 1 lipca 2016 r. mogą to zrobić przy wykorzystaniu nowej funkcjonalności Portalu Podatkowego (PP). Dodatkowo udostępniono Centralny Rejestr Pełnomocnictw Ogólnych, czyli narzędzie do weryfikacji pełnomocnictw przez administrację podatkową.
Chociaż zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będzie wyłączone w sprawach dotyczących podatku VAT, to jednak nowelizacja w tym zakresie wprowadziła jednocześnie do ustawy o VAT definicję nadużycia prawa, która będzie miała zastosowanie wyłącznie na gruncie tego podatku. Klauzula nadużycia prawa w VAT wchodzi w życie od 15 lipca 2016 r.
Z dniem 1 lipca 2016 r. wejdą w życie przepisy nowelizacji ustawy z 29 sierpnia 1997 r.– Ordynacja podatkowa (dalej jako: Ordynacja), dotyczące udzielania pełnomocnictw ogólnych. Pełnomocnictwa dołączone do akt sprawy przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, a także ich urzędowo poświadczone odpisy oraz uwierzytelnione odpisy, uznaje się za pełnomocnictwa szczególne. Nie ma zatem możliwości potraktowania pełnomocnictwa złożonego przed 1 lipca 2016 r. dla celów konkretnego postępowania za pełnomocnictwo ogólne.
Od 1 lipca 2016 r. pełnomocnictwo ogólne może upoważniać terminowo albo bezterminowo do działania pełnomocnika na rzecz mocodawcy we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Nie trzeba już dołączać oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt każdej sprawy.
Znowelizowana na początku 2016 roku Ordynacja podatkowa znacząco rozszerzyła kompetencje ministra finansów w zakresie wydawania indywidualnych interpretacji dotyczących regulacji prawa podatkowego. W tym obszarze nadchodzą w dodatku kolejne zmiany – zgodnie z przepisami wchodzącymi w życie z początkiem lipca 2016 r. z uprawnień na podstawie i w granicach upoważnienia, jakie obecnie posiada minister finansów, będzie mógł korzystać także Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej. – To może spowodować prawdziwy chaos i – zamiast ułatwić – jeszcze bardziej skomplikować życie podatników – przestrzegają eksperci.
Czy na podstawie nowego przepisu art. 193a Ordynacji podatkowej, organy podatkowe mogą żądać od przedsiębiorców raportowania ksiąg podatkowych w formacie Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) za okresy przeszłe, tj. za okresy sprzed wejścia w życie nowych przepisów Ordynacji podatkowej w odniesieniu do danego podatnika?
Projekt Ordynacji podatkowej nie zakłada całkowitych zmian treści klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Warto jednak zwrócić uwagę na przepisy przejściowe.
Pełnomocnictwo to upoważnienie do zastępowania strony w postępowaniu przed sądem lub organem administracji oparte na oświadczeniu woli reprezentowanego – ze skutkiem bezpośrednio dla niego. Jest to upoważnienie danej osoby fizycznej (pełnomocnika) do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz reprezentowanego (mocodawcy). Jakie są rodzaje pełnomocnictw? Jakie zasady obowiązują w zakresie ustanawiania, zmiany zakresu, odwoływania czy wypowiadania pełnomocnictwa?
Uchwaloną przez Sejm 13 maja 2016 r. nowelizację Ordynacji podatkowej, wprowadzającą do polskiego prawa podatkowego klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, komentuje ekspert od prawa podatkowego Marcin Sroga z kancelarii Zimny-Doradcy Podatkowi.
Sejm uchwalił nowelę Ordynacji podatkowej wprowadzającą klauzulę obejścia prawa podatkowego. Klauzula ma zniechęcić podatników do unikania opodatkowania i pozwolić na walkę z "agresywną optymalizacją podatkową". Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Do wysyłania na żądanie organów podatkowych Jednolitego Pliku Kontrolne począwszy od 1 lipca 2016 r. zobligowane będą duże przedsiębiorstwa, natomiast małe i średnie firmy dopiero od 1 lipca 2018 r. Przy czym, już obecnie małe i średnie przedsiębiorstwa mogą rozwiązania wymagane nowymi przepisami wprowadzać w swoich programach finansowo-księgowych.
Wprowadzone w 2016 roku rozwiązania mogą się okazać pułapką. Wątpliwości budzi termin, w jakim wnioskodawca niezadowolony z odpowiedzi ministra finansów, powinien wnieść tzw. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w wydanej interpretacji.
Nowelizacja Ordynacji podatkowej przewiduje wprowadzenie do polskiego prawa klauzuli, której celem jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania. Klauzula będzie działać wstecz. Zmianę taką przewiduje poprawka do projektu nowelizacji wprowadzona przez podkomisję i zaakceptowana przez komisję finansów publicznych.
Od 1 lipca 2016 r. zaczną obowiązywać przepisy dotyczące pełnomocnictwa ogólnego. W związku z wprowadzeniem pełnomocnictwa ogólnego przestanie obowiązywać zasada, że pełnomocnictwo składa się w organie podatkowym dopiero wtedy, gdy toczy się sprawa.
Aby znacząco zwiększyć wpływy do budżetu, sama klauzula obejścia prawa podatkowego może nie wystarczyć, lepszym rozwiązaniem byłoby upraszczanie systemu podatkowego - mówi dr Martin Dahl, ekonomista z Uczelni Łazarskiego.
Rząd planuje zmiany w VAT, Ordynacji podatkowej i Kodeksie karnym skarbowym, które mają na celu ograniczenie skali nadużyć w VAT. Zmiany mają dotyczyć m.in. o likwidacji możliwości stosowania rozliczeń kwartalnych, wprowadzenia dla niektórych podatników obowiązku składania deklaracji i informacji podsumowujących za okresy miesięczne wyłącznie drogą elektroniczną i rozszerzenia solidarnej odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania zakłada projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Klauzula ma za zadanie ukrócić proceder dokonywania sztucznych i pozbawionych uzasadnienia gospodarczego czynności, w efekcie których firmy próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć wyłącznie korzyści podatkowe. Przyjrzyjmy się zatem, jak ma działać klauzula i jakie skutki dla podatników wywoła jej zastosowanie.
Zmiany w ustawie Ordynacja podatkowa, które zaczęły obowiązywać na początku tego roku, rozszerzyły zakres odpowiedzialności i krąg podmiotów, od których organ podatkowy ma prawo ściągnąć niezapłacone podatki. Nowelizacja jest szczególnie ważna w przypadku byłych członków zarządu i likwidatorów.
Dlaczego resort finansów wciąż realizuje pomysły podatkowe poprzedniego rządu? Pyta profesor Witold Modzelewski. Zdaniem profesora zwalczać uchylanie się od opodatkowania można z powodzeniem bez klauzuli „obejścia prawa”, a w większości przypadków tzw. wehikułów optymalizacyjnych nie mamy do czynienia z obejściem prawa, lecz z pozornością lub nawet fikcyjnością czynności, a to zupełnie coś innego.
Rząd przyjął klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania. Rada Podatkowa Konfederacji Lewiatan dostrzega przyczyny jej wprowadzenia, ale zwraca uwagę na znaczące ryzyka związane z wprowadzeniem instytucji, która istotnie obniży standard ochrony praw podatnika.
Od 1 lipca 2016 r. zaczną obowiązywać regulacje dotyczące pełnomocnictwa ogólnego w sprawach podatkowych. W związku z wprowadzeniem pełnomocnictwa ogólnego przestanie obowiązywać zasada, że pełnomocnictwo składa się w organie podatkowym dopiero wtedy, gdy toczy się sprawa.
Wprowadzenie klauzuli obejścia prawa, która ma przeciwdziałać unikaniu przez firmy opodatkowania, przewiduje projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przyjęty przez rząd.
Klauzula obejścia prawa podatkowego ma uniemożliwić firmom dokonywanie sztucznych i niemających uzasadnienia gospodarczego czynności, za pomocą których próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe. Klauzula, która ma wejść w życie jeszcze w 2016 r., miałaby zastosowanie tylko wtedy, gdyby korzyść uzyskana przez podatnika w wyniku kwestionowanych przez fiskusa sztucznych czynności, przekraczała w roku podatkowym kwotę 100 tys. zł.
Przesłanki wymienione w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej stanowią odrębne punkty odniesienia do uprawdopodobnienia (przewidzianego w art. 239 § 2 tej ustawy), że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Jeżeli organ podatkowy powołuje się na to, że w myśl art. 239b § 1 pkt 4 Op decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 Op powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności.
Nowelizacja ordynacji podatkowej mówiąca o rozstrzyganiu przez fiskusa wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika, która weszła w życie wraz z początkiem 2016 roku, w pierwszym momencie wzbudziła spory entuzjazm wśród przedsiębiorców. – Ostatecznie jednak okazała się jedynie martwym przepisem, bo nie ma żadnego odzwierciedlania w rzeczywistości – zauważają eksperci. Jak to możliwe i dlaczego mimo zmian w ustawie podatnicy nadal mają nikłe szanse na przychylną dla nich interpretację prawa?
W związku ze zmianami w Ordynacji podatkowe, pełnomocnictwo w sprawach podatkowych może być ogólne, szczególne lub do doręczeń. Począwszy od 1 lipca 2016 r. pełnomocnik ogólny będzie mógł działać w imieniu strony postępowania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Od lipca br. zacznie także działać informatyczna baza pełnomocnictw ogólnych, czyli Centralny Rejestr Pełnomocnictw Ogólnych (CRPO).
Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie modelu jednoinstancyjnego dla niektórych spraw podatkowych, tj. dla takich, w których przeprowadzona została kontrola celno–skarbowa. Takie rozwiązanie może okazać się pozytywne dla podatników, pod warunkiem jednak, że ich prawa zostaną odpowiednio zabezpieczone.
Od 1 lipca 2016 r. zaczną obowiązywać przepisy dotyczące pełnomocnictwa ogólnego. W związku z wprowadzeniem pełnomocnictwa ogólnego przestanie obowiązywać zasada, że pełnomocnictwo składa się w organie podatkowym dopiero wtedy, gdy toczy się sprawa.
Od 1 stycznia 2016 r. interpretacje indywidualne w sprawach podatkowych miał wydawać Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej. Jednak ze względu na przesunięcie w czasie (na 1 lipca 2016 r.) utworzenia tej jednostki organizacyjnej, do końca czerwca interpretacje indywidualne nadal będzie wydawał MF poprzez upoważnione do tego organy.
Od 1 lipca 2016 roku w zmienionej Ordynacji podatkowej zacznie obowiązywać kompleksowa regulacja w zakresie pełnomocnictw podatkowych. Wprowadzono możliwość ustanawiania przez podatników pełnomocnika ogólnego. Pełnomocnikiem w sprawach podatkowych (oprócz postępowania przed NSA) nie musi być adwokat, radca prawny czy doradca podatkowy. Przed organami podatkowymi, czy przed wojewódzkim sądem administracyjnym - pełnomocnikiem podatnika może być każda osoba fizyczna, która maj pełną zdolność do czynności prawnych. Ponadto zmieniły się przepisy w zakresie doręczania pism.
Od 1 stycznia 2016 r. obowiązują zmiany w Ordynacji podatkowej w zakresie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Resort finansów przygotował założenia zmian do ustawy Ordynacja podatkowa. Propozycje zawarte w projekcie regulują między innymi kwestie, związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Kiedy będzie można zastosować klauzulę i jakie uprawienia będzie miał podatnik w takiej sytuacji?
Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem Business Centre Club, treść projektowanych przepisów dotyczących ogólnej klauzuli obejścia prawa podatkowego, ale również zamierzony sposób ich wprowadzenia do porządku prawnego, narusza standardy konstytucyjne. Przedsiębiorcy rozumieją intencje ustawodawcy i są za potrzebą uszczelniania systemu podatkowego oraz walki z szarą strefą. Proponują wspólne prace nad Ordynacją podatkową, ponieważ obecny projekt niesie szereg zagrożeń dla gospodarki i przedsiębiorców.
Od 1 stycznia 2016 r. nie obowiązuje regulacja, zgodnie z którą w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy strona jest zobowiązana do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Jeżeli doradca podatkowy, radca prawny lub adwokat nie podał elektronicznego adresu (e-mail) do doręczeń, organ podatkowy może nadal komunikować się z nim za pomocą tradycyjnej poczty – potwierdziło Ministerstwo Finansów na pytanie DGP. Pełnomocnicy skarżą się jednak, że jeśli nie podali adresu elektronicznego, to urzędnicy dzwonią do nich, wzywając do osobistego odbioru pisma w siedzibie urzędu. Bywa, że mieści się on na drugim krańcu Polski.
Od 1 stycznia 2016 r. obowiązują istotne zmiany w Ordynacji podatkowej. Celem nowelizacji było głównie zracjonalizowanie i uproszczenie procedur podatkowych. Podatnicy zyskali m.in. możliwość zapłaty podatku za pomocą karty płatniczej.
Od 1 stycznia 2016 r. interpretacje indywidualne w sprawach podatkowych miał wydawać Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej. Jednak ze względu na przesunięcie w czasie (na 1 lipca 2016 r.) utworzenia tej jednostki organizacyjnej, do końca czerwca interpretacje indywidualne nadal będzie wydawał MF poprzez upoważnione do tego organy.
1 stycznia 2016 r. zmianie uległy zasady naliczania odsetek w VAT i akcyzie. Obecnie obowiązują trzy stawki odsetek za zwłokę: podstawowa, obniżona oraz podwyższona. W wyniku tych zmian podatnicy korygujący deklaracje VAT po upływie 6 miesięcy od dnia upływu terminu ich złożenia nie będą mieli prawa do korzystania z obniżonej stawki odsetek za zwłokę. Od zasady tej będzie jednak istniał ważny wyjątek. Podatnicy posiadający zaległości podatkowe powstałe przed 1 stycznia 2016 r. będą mogli skorzystać z nowej wysokości obniżonej stawki odsetek za zwłokę, składając korektę deklaracji VAT do 30 czerwca 2016 r.
Od 1 stycznia 2016 r. we wszystkich urzędach skarbowych na terenie całego kraju obowiązują jednolite opłaty za sporządzenie kopii lub odpisu dokumentów. Wysokość tych opłat określił Minister Finansów w rozporządzeniu. Dzięki temu podatnicy poniosą jednakowe opłaty za tego samego rodzaju czynności, a nie opłaty ustalane dowolnie w poszczególnych urzędach.
Od początku 2016 r. obowiązuje niższa obniżona stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Pojawiła się jednocześnie nowa stawka – podwyższona, którą będą obowiązani płacić przedsiębiorcy zadłużeni z tytułu podatku VAT oraz akcyzy.