JPK_VAT, Pkpir

W dniu 25 maja 2026 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej i trzech innych ustaw (kodeksu karnego skarbowego, ustawy o VAT i ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej). Głównym celem tej nowelizacji jest ujednolicenie zasad dokonywania korekt (bez wezwania organu podatkowego) tych ksiąg podatkowych, które zostały przesłane organowi podatkowemu w postaci elektronicznej. Ponadto nowe przepisy pozwolą na automatyczne udostępnianie podatnikowi (płatnikowi), w tym przedsiębiorcy, w systemie teleinformatycznym organu podatkowego - danych tego podatnika (płatnika) będącego użytkownikiem systemu teleinformatycznego.

Razem z wejściem w życie obowiązkowego modelu KSeF uległo zmianie rozporządzenie dot. zakresu danych w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (tzw. rozporządzenie w sprawie JPK VAT). Na stronie ksef.podatki.gov.pl Ministerstwo Finansów opublikowało tabelaryczne wyjaśnienie przypadków stosowania znaczników (oznaczeń) w JPK_VAT z deklaracją w części ewidencyjnej w polu „Dane z faktur lub oznaczenia dotyczące występowania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur” – zarówno w przypadku sprzedaży jak i zakupów.

Od 1 stycznia 2026 r. wszedł w życie pakiet zmian, który całkowicie zmienia sposób prowadzenia książki przychodów i rozchodów 2026. Nowe zasady obejmują obowiązek pełnej elektronizacji, integrację z KSeF oraz nowy wzór KPiR zgodny z JPK_PKPiR. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą lub obsługujesz klientów w biurze rachunkowym, ten przewodnik pomoże Ci przygotować się do nowych wymogów. Poznaj najważniejsze modyfikacje, jakie przynosi kpir 2026, i sprawdź, jak usprawnić swoją księgowość 2026.

Tysiące małych firm muszą zmienić sposób prowadzenia księgowości. Od 2026 roku przedsiębiorcy są zobowiązani prowadzić podatkową księgę w formie elektronicznej i przesyłać ją fiskusowi jako JPK. Problem w tym, że odpowiednie oprogramowanie trzeba kupić samodzielnie, a eksperci ostrzegają: dla wielu przedsiębiorców to może być trudniejsza zmiana niż wprowadzenie KSeF.

Obok wejścia w życie obowiązkowego KSeF, rok 2026 przynosi również istotne zmiany w obszarze elektronicznego raportowania danych księgowych. Jednym z największych wyzwań dla firm i biur rachunkowych jest wprowadzenie nowych obowiązków związanych z Jednolitym Plikiem Kontrolnym (JPK). W szczególności chodzi o JPK_CIT oraz kolejne struktury obejmujące zarówno pełną, jak i uproszczoną księgowość.

Minister Finansów i Gospodarki znowelizował rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir). Nowe przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Sprawdziliśmy co się zmieniło w zasadach prowadzenia pkpir w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego. Jest sporo zmian, najbardziej może rzuca się w oczy to, że nowy wzór pkpir zawiera 19 kolumn (poprzednio 17 kolumn). W dodanej kolumnie nr 3 podatnik będzie wpisywał nr identyfikujący fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, z kolei w dodanej kolumnie nr 5 – identyfikator podatkowy kontrahenta. Ponadto warto wskazać, że zlikwidowano zasadę, że zakup materiałów lub towarów handlowych, musi być wpisywany do pkpir niezwłocznie po ich otrzymaniu, a najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Tego typu wydatki i inne koszty od 2026 r. mają być wpisywane do księgi według zasad potrącania kosztów uzyskania przychodów określonych w ustawie o PIT (w szczególności na podstawie art. 22 ust. 4 i 4a ustawy o PIT).

Ministerstwo Finansów opublikowało projekt rozporządzenia dostosowującego przepisy w zakresie JPK_VAT do zmian wynikających z wprowadzenia Krajowego Systemu e-Faktur. Nowe regulacje mają na celu ujednolicenie sposobu raportowania faktur, w tym tych wystawianych poza KSeF – zarówno w trybie awaryjnym, jak i offline24. Projekt określa również zasady rozliczeń VAT od pobranej i niezwróconej kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym.

Od samego początku (można sprawdzić) byłem krytykiem wprowadzenia powszechnych „jotpeków”, czyli zmuszania ogółu podatników do systematycznego wysyłania urzędom skarbowym ich ewidencji podatkowych. Po co zaśmiecać archiwa tych organów bilionami zbędnych informacji, do których nigdy nie sięgnie i nie można ich racjonalnie zinterpretować?

Minister Finansów wydał 17 listopada 2024 r. nowelizację rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir - stosuje się też często skrót "kpir"). Ponadto nowelizacja ustawy o rachunkowości zmieniła limit przychodów zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych, co ma również znaczenie dla podmiotów, które chcą prowadzić pkpir. Wszystkie te zmiany weszły w życie 1 stycznia 2025 r. Co się zmieniło w pkpir od nowego roku?

W dniu 1 lipca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z 25 czerwca 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Rozporządzenie to odracza terminy wejścia w życie zmian dostosowujących JPK_VAT z deklaracją, w związku z odroczeniem obowiązkowego KSeF.

JPK_VAT to obowiązek sprawozdawczy dla podatników rozliczających VAT, który wymaga precyzyjnej weryfikacji danych przed jego złożeniem. Proces ten bywa skomplikowany i czasochłonny, angażując zespoły księgowe. Jak go usprawnić? W artykule przedstawiamy 7 praktycznych wskazówek, które pomogą zoptymalizować pracę przy weryfikacji JPK_VAT, minimalizując ryzyko błędów.

W oficjalnym raporcie Ministerstwo Finansów twierdzi, że „luka w VAT” wróciła do poziomu sprzed ośmiu lat, czyli ma znów dwucyfrową wysokość (ok. 16%). Oznacza to, że wszystkie działania uszczelniające podjęte w 2016 roku wywołały nietrwały skutek lub po prostu były tyle samo warte, co „uszczelnienia” lat 2011-2015; przypomnę, że wtedy robiono to przez likwidację opodatkowania w postaci tzw. odwrotnego obciążenia – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Ministerstwo Finansów prowadzi w dniach 5 kwietnia - 10 maja 2024 r. konsultacje podatkowe w sprawie struktur logicznych JPK_PKPiR w zakresie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, JPK_EWP w zakresie ewidencji przychodów oraz JPK_ST w zakresie ewidencji (wykazu) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Minister Finansów uregulował w rozporządzeniu, jak ma być ewidencjonowana w JPK_V7 faktura, gdy zrezygnowano z wystawienia faktury zaliczkowej i wystawiono tylko fakturę dokumentującą dostawę lub usługę. Nowe przepisy będą obowiązywały od rozliczenia za luty 2024 r.

W dniu 24 października 2023 r. opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Ta nowelizacja (która wejdzie w życie 1 lipca 2024 r.) ma na celu dostosowanie rozporządzenia ws. JPK_VAT z deklaracją do zmian wprowadzanych w ustawie o VAT w zakresie wdrożenia obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur. Do 14 listopada 2023 r. Ministerstwo Finansów prowadzi konsultacje tego projektu.

PKPiR 2024 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2024 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2023 r. uzyskał mniej niż 9.218.200,- zł (2.000.000,- euro x 4,6091 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 2 października 2023 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,6091 zł.

W dniu 2 marca 2023 r. opublikowana została interpretacja ogólna Ministra Finansów z 23 lutego br. w sprawie ujmowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (pkpir, kpir) kosztów uzyskania przychodów. Jak i kiedy zdaniem Ministra Finansów trzeba ujmować koszty w pkpir? Kiedy trzeba zaksięgować w pkpir dowód księgowy otrzymany w późniejszym miesiącu niż miesiąc jego wystawienia?