PIT - koszty, Pkpir

Od 1 stycznia 2026 r. wszedł w życie pakiet zmian, który całkowicie zmienia sposób prowadzenia książki przychodów i rozchodów 2026. Nowe zasady obejmują obowiązek pełnej elektronizacji, integrację z KSeF oraz nowy wzór KPiR zgodny z JPK_PKPiR. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą lub obsługujesz klientów w biurze rachunkowym, ten przewodnik pomoże Ci przygotować się do nowych wymogów. Poznaj najważniejsze modyfikacje, jakie przynosi kpir 2026, i sprawdź, jak usprawnić swoją księgowość 2026.

Obok wejścia w życie obowiązkowego KSeF, rok 2026 przynosi również istotne zmiany w obszarze elektronicznego raportowania danych księgowych. Jednym z największych wyzwań dla firm i biur rachunkowych jest wprowadzenie nowych obowiązków związanych z Jednolitym Plikiem Kontrolnym (JPK). W szczególności chodzi o JPK_CIT oraz kolejne struktury obejmujące zarówno pełną, jak i uproszczoną księgowość.

Minister Finansów i Gospodarki znowelizował rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir). Nowe przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Sprawdziliśmy co się zmieniło w zasadach prowadzenia pkpir w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego. Jest sporo zmian, najbardziej może rzuca się w oczy to, że nowy wzór pkpir zawiera 19 kolumn (poprzednio 17 kolumn). W dodanej kolumnie nr 3 podatnik będzie wpisywał nr identyfikujący fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, z kolei w dodanej kolumnie nr 5 – identyfikator podatkowy kontrahenta. Ponadto warto wskazać, że zlikwidowano zasadę, że zakup materiałów lub towarów handlowych, musi być wpisywany do pkpir niezwłocznie po ich otrzymaniu, a najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Tego typu wydatki i inne koszty od 2026 r. mają być wpisywane do księgi według zasad potrącania kosztów uzyskania przychodów określonych w ustawie o PIT (w szczególności na podstawie art. 22 ust. 4 i 4a ustawy o PIT).

Nowelizacja z 6 grudnia 2024 r. do ustawy o rachunkowości, podwyższyła od 1 stycznia 2025 r. limit przychodów dla prowadzenia ksiąg rachunkowych. Limit ten od nowego roku wynosi równowartość 2,5 mln euro. Ten nowy limit jest stosowany do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 r.

Przedsiębiorcy mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów swojej działalności gospodarczej wydatki na zakup i eksploatację roweru, jeżeli wydatek ten ma związek z tą działalnością. Podatnicy VAT mogą też odliczyć VAT naliczony w cenie zakupu roweru. Potwierdza to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych.

Ministerstwo Finansów prowadzi w dniach 5 kwietnia - 10 maja 2024 r. konsultacje podatkowe w sprawie struktur logicznych JPK_PKPiR w zakresie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, JPK_EWP w zakresie ewidencji przychodów oraz JPK_ST w zakresie ewidencji (wykazu) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

PKPiR 2024 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2024 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2023 r. uzyskał mniej niż 9.218.200,- zł (2.000.000,- euro x 4,6091 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 2 października 2023 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,6091 zł.

Na czym polegają i czym różnią się rozliczenia podatkowe składki zdrowotnej podatników (przedsiębiorców) opodatkowanych na zasadach ogólnych (skala podatkowa PIT), podatkiem liniowym i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych? Ministerstwo Finansów udzieliło wyjaśnień co do obowiązujących w 2023 roku zasad podatkowego rozliczania zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne przez przedsiębiorców. 

Pracodawca (podatnik PIT albo CIT), który w 2023 roku na zasadzie memoriału, zaliczył do kosztów uzyskania przychodów nieopłacone w terminie składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń pracowniczych (w części finansowanej przez płatnika), powinien dokonać „wstecz” korekty kosztów związanych z tymi składkami, tj. skorygować koszty miesiąca, w którym zaliczył, na zasadzie memoriału, składki do kosztów podatkowych. Składki te będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w miesiącu, w którym zostaną zapłacone. Takie jest stanowisko Ministra Finansów, przedstawione przez Artura Sobonia Sekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów w odpowiedzi z 25 stycznia 2023 r. na interpelację poselską.

Jakie koszty mogą odliczać pracownicy w 2023 roku? Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) nie pozwala (co do zasady) pracownikom odliczać od przychodów uzyskanych z tytułu umowy o pracę faktycznie poniesionych kosztów. Pracownicy mają jedynie koszty zryczałtowane w zależności od liczby zawartych umów o pracę i tego, czy pracownik mieszka w miejscowości, której znajduje się zakład pracy, czy w innej miejscowości. Jednak w rozliczeniu rocznym pracownicy mogą uwzględnić faktyczne wydatki na dojazdy do pracy udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

Od 1 stycznia 2023 wejdą w życie przepisy, które zmieniają moment, w którym płatnik będzie ujmował składki ZUS w kosztach uzyskania przychodów. Od 2023 roku składki ZUS w części finansowanej przez płatnika, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który wynagrodzenia są należne, pod warunkiem, że składki zostaną opłacone w terminie wynikającym z odrębnych przepisów. Natomiast w razie uchybienia tym terminom, ww. składki ZUS będą stanowić koszty podatkowe w miesiącu ich opłacenia do ZUS. Nie będzie mieć już znaczenia moment wypłaty wynagrodzenia, jeżeli zostanie to dokonane terminowo.

Aby prowadzić działalność gospodarczą zmuszeni jesteśmy ponosić koszty jej prowadzenia. Jednak część wydatków firmowych traktowana jest przez urzędy skarbowe jako wydatki na cele osobiste przedsiębiorcy. A wydatki na cele osobiste nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

Czy polski przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki na wynajęcie mieszkania w Czechach, gdzie będzie realizował kontrakt? Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że tak.

PKPiR 2023 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2023 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2022 r. uzyskał mniej niż 9.654.400,- zł (2.000.000,- euro x 4,8272 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 3 października 2022 r. - 4,8272 zł.

Aby przedsiębiorca mógł zaliczyć do koszów uzyskania przychodów straty (np. odszkodowanie wypłacone kontrahentowi) z tytułu skradzionego towaru musi wykazać, że miały miejsce niespodziewane okoliczności, których nie miał możliwości przewidzieć. Niedochowanie należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej wyklucza możliwość uznania poniesionych strat za koszty. Takie stanowisko po raz kolejny potwierdziły organy podatkowe (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 września 2022 roku, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.680.2022.1.AK).

Nie każda pomoc świadczona obywatelom Ukrainy może być kosztem podatkowym firmy. Przekonała się o tym pewna spółka, która wystąpiła o indywidualną interpretację podatkową.

Polskie prawo przewiduje możliwość zastosowania preferencyjnych (50%) kosztów uzyskania przychodów przez specjalistów z branży IT, którzy w ramach realizowanych zadań działają w sposób twórczy. Jest to więc związane m.in. z grami komputerowymi i tworzeniem programów. Aby skorzystać z podwyższonych KUP, trzeba jednak spełnić konkretne przesłanki. Przedstawiamy działania po stronie pracodawcy, które pozwolą uniknąć powstania wątpliwości w razie kontroli ze strony Urzędu Skarbowego.

Jakie metody amortyzacji mają zastosowanie do samochodów osobowych? Jakie limity obowiązują przy amortyzacji samochodów osobowych? Jak rozliczać w kosztach opłaty związane z leasingiem, najmem lub dzierżawą samochodów osobowych? Jakie zasady obowiązują przy zaliczaniu do kosztów podatkowych wydatków związanych z eksploatacją samochodów osobowych? Jakie zasady obowiązują przy zaliczaniu do kosztów wydatków związanych z ubezpieczeniem AC samochodów osobowych? Jak rozliczyć podatkowo sprzedaż samochodu osobowego będącego środkiem trwałym? Wyjaśniamy.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (tzw. korekta podatkowego Polskiego Ładu) zakłada m.in. przesunięcie terminów wejścia w życie regulacji dotyczących prowadzenia przy użyciu programów komputerowych ewidencji podatkowych, a także obowiązku ich przesyłania w formie ustrukturyzowanej do urzędu skarbowego. Większość podatników te obowiązki obejmą od 2025 roku. Projekt ten aktualnie jest w toku sejmowej procedury legislacyjnej.

Czy składki członkowskie płacone przez podatników podatku dochodowego z tytułu udziału w różnych organizacjach (np. przedsiębiorców, czy pracodawców, organizacjach samorządu zawodowego) są kosztem uzyskania przychodu? Czy można zaliczyć do kosztów składki opłacane z tytułu członkostwa w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce?

Wszelkie wydatki pozostające w związku z wytworzeniem środka trwałego (np. wydatki na aranżację pomieszczeń, lokali) mają wpływ na jego koszt wytworzenia. Koszt ten zarazem stanowi o wartości początkowej środka trwałego, od której dokonuje się następnie odpisów amortyzacyjnych. Jednocześnie, wydatki, które nie są rozliczane w kosztach poprzez odpisy amortyzacyjne, stanowią koszty uzyskania przychodów bezpośrednio lub pośrednio związane z przychodami i należy je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpowiednio w dacie uzyskania odpowiadających im przychodów bądź w przypadku kosztów pośrednich na dzień, na który ujęto te koszty w księgach rachunkowych.

Jakie koszty uzyskania przychodów można uwzględnić rozliczając PIT od kryptowalut? Czy za koszty podatkowe dot. „wykopywania” walut wirtualnych można uznać zakup komputera, dostęp do internetu i koszty energii elektrycznej?

Koszty budowy mieszkań w pkpir. Jak rozliczyć w pkpir koszty budowy mieszkań, które nie stanowią majątku firmy dewelopera ale nie są też towarem handlowym? Mieszkania te nie zostały bowiem przez dewelopera przeznaczone do sprzedaży, a do wynajmu.

Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

Pracownicy i samodzielni profesjonaliści, którzy wykonują w ramach swoich obowiązków czynności o twórczym charakterze, mogą liczyć na preferencyjne traktowanie w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Jednym z profitów jest możliwość korzystniejszego rozliczenia kosztów uzyskania przychodu związanych z przeniesieniem praw autorskich do utworów przez nich wytwarzanych. Kto i na jakich zasadach może skorzystać z takiej możliwości?