Ceny transferowe, Rezydencja podatkowa

Mimo że przepisy dotyczące cen transferowych obowiązują w Polsce już od ponad 20 lat, przez długi czas były postrzegane jako obszar istotny głównie dla dużych, międzynarodowych grup kapitałowych. W praktyce utrwaliło się przekonanie, że małe i średnie przedsiębiorstwa pozostają poza zakresem tych regulacji. Tymczasem wielu podatników nadal nie ma świadomości ciążących na nich obowiązków. W praktyce przekłada się to na brak identyfikacji powiązań, niemonitorowanie wartości transakcji oraz pomijanie obowiązków dokumentacyjnych i raportowych. W efekcie przedsiębiorcy nieświadomie narażają się na zakwestionowanie rozliczeń przez organy podatkowe, doszacowanie dochodu oraz dodatkowe sankcje. Warto przy tym podkreślić, że o powstaniu obowiązków w zakresie cen transferowych nie decyduje wielkość przedsiębiorstwa, lecz istnienie powiązań oraz wartość realizowanych transakcji.

Termin złożenia zeznania CIT-8 za rok 2025 upływa 31 marca 2026 r. Dla spółek korzystających z finansowania od podmiotów powiązanych oznacza to ostatnią chwilę, by prawidłowo wykazać koszty finansowania dłużnego (KFD) z tytułu takich pożyczek. Przepisy art. 15c ustawy o CIT limitują te koszty według mechanizmu „wyższej z kwot” 3 mln zł albo 30 proc. podatkowej EBITDA. Rok 2025 przyniósł przełomowe wyroki sądów administracyjnych i korzystne interpretacje, które znacząco wpływają na wysokość limitu, jaki mogą zastosować podatnicy. Kto ich nie uwzględni, przepłaci podatek lub narazi się na sankcje.

Przepisy wydają się jasne – 183 dni w Polsce i stajesz się rezydentem podatkowym. Tymczasem orzecznictwo i praktyka pokazują coś zupełnie innego. Możesz być rezydentem tylko przez część roku, a Twoje podatki zależą od… jednego dnia i miejsca, gdzie naprawdę toczy się Twoje życie. Sprawdź, jak działa „łamana rezydencja podatkowa” i dlaczego to klucz do uniknięcia błędów przy rozliczeniach.

Podatnicy, którzy co roku stają przed obowiązkami z zakresu cen transferowych w ostatnim czasie coraz częściej mogą usłyszeć ostrzeżenie przed recharakteryzacją. Co tak naprawdę oznacza to pojęcie i czy dotyczyć może każdego podatnika?

Jednostki, których dotyczą ceny transferowe powinny dokładnie analizować transakcje z podmiotami powiązanymi. Może się bowiem okazać, że niektóre transakcje kontrolowane nie wymagają dokumentowania. Podatnicy spełniający określone w ustawie warunki mogą skorzystać z uproszczeń tzw. safe harbour w odniesieniu do usług o niskiej wartości dodanej oraz niektórych transakcji finansowych – pożyczek, kredytów i emisji obligacji. 

W Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie Ministra Finansów z 27 grudnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych. Obwieszczenie weszło w życie 1 stycznia 2024 r.

Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe w zakresie cen transferowych nr 6 dotyczących metody koszt plus.

O rezydencji podatkowej, wskazującej na nieograniczony obowiązek podatkowy w danym kraju, decydują wewnętrzne przepisy podatkowe państwa, w którym bada się tę rezydencję. Zdarza się jednak, że normy te ustalą nieograniczone opodatkowanie danej osoby w dwóch, a nawet w większej liczbie krajów. W takiej sytuacji, o miejscu opodatkowania decydują umowy międzynarodowe, z których wynika, że istotniejsze są względy rodzinne i związki osobowe (ognisko domowe), niż długość przebywania w jednym z krajów. Na taką wykładnię wskazuje Konwencja Modelowa OECD, a także orzeczenia sądów.

W komunikacie z 10 maja 2023 r. Ministerstwo Finansów poinformowało, że podmiot zobowiązany do złożenia Informacji TPR za rok 2022 może zamieścić treść oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych z wykorzystaniem formularza TPR-C (TPR-P) w wariancie 4  w Sekcji F Dodatkowe informacje. 

Na sposób ustalania obowiązków dokumentacyjnych w zakresie cen transferowych (TP) wpływa wiele czynników: specyfika przepisów z tego obszaru, orzecznictwo sądów administracyjnych, interpretacje indywidualne organów podatkowych, rekomendacje tzw. Forum Cen Transferowych oraz dokumenty Ministerstwa Finansów, takie jak pytania i odpowiedzi w sprawie formularza TPR czy odpowiedzi na interpelacje poselskie. Ponadto dynamicznie zmieniająca się sytuacja gospodarcza może znacząco wpłynąć na rynkowy charakter transakcji, i to już po ustaleniu obowiązków oraz statusu posiadanych analiz porównawczych. Wszystkie te problemy są szczególnie widoczne w przypadku takich transakcji finansowych jak pożyczki i poręczenia.

W poprzednim artykule sygnalizowaliśmy niejednolite stanowisko organów podatkowych w kwestii oceny skutków podatkowych na gruncie VAT, wynikających z płatności wyrównawczych pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostosowujących poziom rentowności do poziomu rynkowego. Źródłem problemu są niejasne przesłanki opodatkowania takich płatności. Dzisiaj przedstawiamy kolejne rozstrzygnięcie dotyczące korekty dochodowości – odmienne jednak od tego, które opisywaliśmy tydzień temu. 

Płatności wyrównawcze pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostosowujące poziom rentowności do poziomu rynkowego, mogą wpływać na rozliczenia VAT. Brak jest jednak w tym zakresie stosownych regulacji na gruncie VAT, a wypracowane w praktyce przesłanki opodatkowania takich płatności są niejasne i budzą szereg wątpliwości. Wątpliwości te i ich wyjaśnienie będą przedmiotem bezpłatnego webinarium 9 marca 2023 r. Webinarium organizuje Enodo Advisors a portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.