Udziały, Podatek od czynności cywilnoprawnych

NSA orzekł, że zwolnienie z PCC przy nabyciu pierwszego mieszkania dotyczy również sytuacji, gdy nabywamy tylko udział w nieruchomości. Świeży wyrok z 23.06.2026 r. to przełom: NSA podkreślił, że skarbówka się myliła odmawiając zwolnienia podatkowego, bo celem zwolnienia jest nabycie pierwszego mieszkania na korzystnych zasadach, niezależnie od tego, czy kupujemy całą nieruchomość, czy udział.

Kodeks spółek handlowych nie wskazuje jak należy postąpić w sytuacji, gdy adresat nowoutworzonych udziałów w spółce z o.o. nie obejmie ich. Czy i komu zarząd spółki może zaoferować udziały nieobjęte w podwyższeniu kapitału zakładowego?

Nie ma już wątpliwości, że neutralna podatkowo będzie operacja wniesienia udziałów lub akcji jednej spółki do innej spółki w zamian za udziały lub akcje tej ostatniej, jeśli w rezultacie wniesienia udziałów lub akcji spółka otrzymująca zyskuje większość praw głosu, nawet jeśli jest ma to miejsce w ramach kilku transakcji dokonanych w ciągu 6 miesięcy, a wnoszących jest więcej niż jeden.

Wymiana udziałów lub akcji a podatek dochodowy. 7 maja 2021 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał interpretację ogólną w sprawie stosowania przepisów o podatku dochodowym regulujących transakcje wymiany udziałów (akcji). Przyjęta przez Ministra wykładnia uznaje za prawidłową taką interpretację przepisów art. 24 ust. 8a- 8c ustawy PIT oraz art. 12 ust. 4d, 11 i 12 ustawy CIT, która dopuszcza ich stosowanie również w modelu, w którym większość głosów w spółce nabywanej jest uzyskiwana przez spółkę nabywającą w wyniku nabycia udziałów (akcji) w tej spółce od większej liczby udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki w drodze odrębnych transakcji zawartych w okresie 6 miesięcy. Publikujemy pełną treść tej interpretacji.

Sprzedaż akcji i udziałów a VAT. Po niedawnych intensywnych wydarzeniach na amerykańskiej giełdzie i rekordowych spekulacjach na akcjach GameStop wielu przedsiębiorców zaczęło myśleć o obrocie instrumentami finansowymi. Warto przy tym wiedzieć czy i kiedy podatnik będzie obciążony kosztami podatku VAT.

Czy za sprzedane akcje spółki giełdowej trzeba zapłacić podatek VAT? W praktyce obrotu gospodarczego na rynku transakcyjnym panuje przekonanie, że sprzedaż udziałów bądź akcji podlega tylko opodatkowaniu od czynności cywilnoprawnych (PCC). Tak jednak nie jest.

Sprzedaż udziałów posiadanych w polskiej spółce kapitałowej co do zasady podlega opodatkowaniu właśnie na terytorium Polski. Zdarzają się jednak przypadki gdy udziały sprzedaje osoba, która nie posiadania polskiej rezydencji podatkowej. Czy sprzedaż udziałów przez nierezydenta zawsze będzie opodatkowana w Polsce?

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który rozpatrywał sprawę przekształcenia spółki, wydatki na nabycie udziałów są kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych udziałów. Koszty te wyznacza wartość środków poniesionych dla uzyskania majątku spółki komandytowej, który w dacie ustania bytu prawnego tej spółki, a więc w dacie powstania spółki z o.o., równy był początkowej wartości majątku spółki z o.o.

Z dniem 13 października 2019 r. zaczął działać Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Jest to baza, w której gromadzone i przetwarzane są informacje o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką, zwanych beneficjentami rzeczywistymi. Jakie nowe obowiązki dla spółek wiąż się z powstaniem rejestru?

Przez część roku podatkowego wspólnik spółki odprowadzał zaliczki na podatek dochodowy według proporcji pierwotnej, zaś po zakończeniu roku jego udział w zysku wzrośnie i będzie odnoszony do zakończonego już roku obrotowego. Czy taki wspólnik powinien zwiększyć podatek do zapłaty w zeznaniu rocznym PIT?

W przypadku gdy kilku już działających na rynku lub przyszłych przedsiębiorców postanawia razem przystąpić do realizacji ustalonego wspólnie celu gospodarczego, a nie dysponują oni równym potencjałem materialnym (wkładem w przedsięwzięcie), aby wyposażyć spółkę w potrzebny majątek. Wówczas należy dokładnie ustalić w umowie, jak te różnice zostaną wyrównane lub jakie odzwierciedlenie znajdą w podziale spodziewanych profitów z działalności.

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów spółki objętych w zamian za wkład pieniężny będzie kwota środków pieniężnych wniesiona do spółki tytułem wkładu pieniężnego.

Zawarcie umowy sprzedaży udziałów wywołuje skutek między stronami tej umowy – tj. aktualnym oraz nowym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepisy kodeksu spółek handlowych nakładają na strony takiej transakcji obowiązek powiadomienia spółki. Powstaje pytanie jaki skutek ma to powiadomienie i co jest wymagane dla skutecznego zbycia udziałów w spółce z o.o.? Temat ten może pozornie wydawać się teoretyczny, ale z pewnością może on mieć istotne znaczenie praktyczne.

Likwidacja spółki to nic innego jak zakończenie działalności funkcjonującej firmy. Wiąże się ona z podziałem składników majątku pomiędzy jej akcjonariuszy, czy też udziałowców. Jakie skutki podatkowe wywołuje otrzymanie składników majątku likwidowanej spółki?

Pewnym standardem w statutach, umowach spółek, jak i w różnego rodzaju umowach inwestycyjnych stały się klauzule ograniczające obrót udziałami/akcjami. Ich celem jest ochrona trwałości inwestycji w spółkę oraz zabezpieczenie się przed wrogim przejęciem. Jednym z najbardziej popularnych rozwiązań jest pierwokup. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z jakich środków prawnych możemy skorzystać przy egzekwowaniu prawa pierwokupu.

Instytucję powiernictwa wykorzystuje się jako sposób na ochronę majątku. W praktyce stanowi ona element optymalizacji podatkowej, gwarant anonimowości powiernika co do jego statusu majątkowego (ochrona majątku), zamierzeń czy faktycznych czynności lub jako sposób na przekazanie aktywów. Realizacja umowy powiernictwa jest neutralna podatkowo.

Łączenie spółek handlowy, które stosowane jest w praktyce gospodarczej i ma zazwyczaj na celu zwiększanie efektywności łączących się spółek, musi znaleźć swoje odzwierciedlenie także w księgach rachunkowych. Kiedy zdarzenie polegające na łączeniu spółek powinno zostać ujęte w księgach i jaką metodę (nabycia czy łączenia udziałów) należy zastosować?

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zasadniczo nie może nabywać własnych udziałów, np. poprzez zakup od swojego udziałowca. Zgodnie bowiem z art. 200 § 1 Kodeksu spółek handlowych, spółka nie może obejmować lub nabywać ani przyjmować w zastaw własnych udziałów. Ponadto, jak czytamy w dalszej części tej regulacji, zakaz ten dotyczy również obejmowania lub nabywania udziałów bądź przyjmowania ich w zastaw przez spółkę albo spółdzielnię zależną. Wyjątek stanowi nabycie w drodze egzekucji na zaspokojenie roszczeń spółki, których nie można zaspokoić z innego majątku wspólnika, nabycie w celu umorzenia udziałów oraz nabycie albo objęcie udziałów w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.

Kto sprzedaje udziały objęte w zamian za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, ma prawo odjąć od przychodu koszt, ale nie wyższy niż wartość wniesionych wcześniej składników majątku.

Należy zwrócić uwagę przede wszystkim na to, że skutkiem umorzenia udziałów własnych spółki z o.o. nabytych od danego wspólnika w celu umorzenia jest ich prawne unicestwienie i utrata przez tego wspólnika wszystkich (lub części) praw udziałowych w spółce.

Każdemu wspólnikowi spółki z o.o. przysługuje prawo zbycia posiadanych udziałów w spółce. Jest to zasada, która wynika bezpośrednio z przepisów kodeksu spółek handlowych. Przy czym, wspólnicy mogą swobodnie rozporządzać swoimi udziałami tylko wtedy, gdy w tej materii nie postanowiono inaczej w umowie spółki.

Umowa, w zakresie której ma miejsce podwyższenie kapitału zakładowego spółki w drodze wniesienia przez udziałowców aportu udziałów drugiej spółki kapitałowej (w wyniku czego uzyska ona wszystkie prawa głosów w drugiej spółce kapitałowej), nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Przepisy polskiego prawa nakładają na strony umowy zbycia udziałów w spółce z o.o. szereg obowiązków. Mogą to być obowiązki natury korporacyjnej, co może przejawiać się np. koniecznością uzyskania zgody zgromadzenia wspólników na zbycie udziałów, w przypadku gdy umowa spółki tak stanowi.

Przekazanie nieruchomości wspólnikowi w zamian za nabycie przez spółkę jego udziałów w celu ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Umorzenie akcji w zamian za przeniesienie własności nieruchomości wyłączone jest z opodatkowania podatkiem VAT. Tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 marca 2015 r. (I SA/Łd 1348/14). To kolejny wyrok, który potwierdza linię orzeczniczą sądów administracyjnych, jak i stanowisko prezentowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.