Ustawa o rachunkowości, Pkpir

Od 1 stycznia 2026 r. wszedł w życie pakiet zmian, który całkowicie zmienia sposób prowadzenia książki przychodów i rozchodów 2026. Nowe zasady obejmują obowiązek pełnej elektronizacji, integrację z KSeF oraz nowy wzór KPiR zgodny z JPK_PKPiR. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą lub obsługujesz klientów w biurze rachunkowym, ten przewodnik pomoże Ci przygotować się do nowych wymogów. Poznaj najważniejsze modyfikacje, jakie przynosi kpir 2026, i sprawdź, jak usprawnić swoją księgowość 2026.

Tysiące małych firm muszą zmienić sposób prowadzenia księgowości. Od 2026 roku przedsiębiorcy są zobowiązani prowadzić podatkową księgę w formie elektronicznej i przesyłać ją fiskusowi jako JPK. Problem w tym, że odpowiednie oprogramowanie trzeba kupić samodzielnie, a eksperci ostrzegają: dla wielu przedsiębiorców to może być trudniejsza zmiana niż wprowadzenie KSeF.

PKPiR 2026 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2026 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2025 r. uzyskał mniej niż 10.646.500 zł (tj. 2.500.000,- euro × 4,2586 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów. Średni kurs euro w NBP wyniósł 1 października 2025 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,2586 zł.

Odpowiadając wprost na postawione w tytule pytanie, Księga Przychodów i Rozchodów (dalej: „KPiR”) to jeden z przewidzianych w polskim prawie sposobów prowadzenia ewidencji księgowej pozwalającej na określenie zobowiązań podatkowych. Najczęściej KPiR kojarzy się osobom, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, w tym takim, które są zatrudniona w formie b2b. Niemniej, wbrew powszechnemu przeświadczeniu i pomimo tego, że obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów został wprowadzony w art. 24a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, taką formę rachunkowości mogą przyjąć nie tylko osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Minister Finansów wydał 17 listopada 2024 r. nowelizację rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir - stosuje się też często skrót "kpir"). Ponadto nowelizacja ustawy o rachunkowości zmieniła limit przychodów zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych, co ma również znaczenie dla podmiotów, które chcą prowadzić pkpir. Wszystkie te zmiany weszły w życie 1 stycznia 2025 r. Co się zmieniło w pkpir od nowego roku?

Ministerstwo Finansów prowadzi w dniach 5 kwietnia - 10 maja 2024 r. konsultacje podatkowe w sprawie struktur logicznych JPK_PKPiR w zakresie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, JPK_EWP w zakresie ewidencji przychodów oraz JPK_ST w zakresie ewidencji (wykazu) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Na dzisiejszym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości oraz o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Przyjęty również został projekt ustawy zobowiązujący firmy do stosowania unijnych zasad dostępności w niektórych produktach i usługach.

Które podmioty gospodarcze są zobowiązane do sporządzania sprawozdań finansowych? Czy forma prowadzenia działalności gospodarczej ma wpływ na ten obowiązek, czy liczą się tutaj inne kryteria?

PKPiR 2024 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2024 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2023 r. uzyskał mniej niż 9.218.200,- zł (2.000.000,- euro x 4,6091 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 2 października 2023 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,6091 zł.

W dniu 2 marca 2023 r. opublikowana została interpretacja ogólna Ministra Finansów z 23 lutego br. w sprawie ujmowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (pkpir, kpir) kosztów uzyskania przychodów. Jak i kiedy zdaniem Ministra Finansów trzeba ujmować koszty w pkpir? Kiedy trzeba zaksięgować w pkpir dowód księgowy otrzymany w późniejszym miesiącu niż miesiąc jego wystawienia?

Jakim dokumentem księgowym należy dokonać korekty amortyzacji środków trwałych?

Zgodnie z ustawą o rachunkowości do ksiąg rachunkowych należy wprowadzać (w formie zapisu) zdarzenia, które nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym. Nie można jednak ujmować tych wpisywać dowolnie. Zgodnie z decyzją ustawodawcy (patrz art. 20 Ustawy o rachunkowości) podstawą zapisów w księgach rachunkowych muszą być tak zwane „dowody księgowe” - które stwierdzać mają dokonanie operacji gospodarczej. Czym więc ą dowody księgowe, czym się charakteryzują, jakie są ich rodzaje i elementy?

Ustawa o rachunkowości tekst jednolity, tj. ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - stan prawny na 1 września 2023 r.