Budżet państwa, Kasy fiskalne

Deficyt budżetu państwa w ciągu ostatnich ośmiu miesięcy osiągnął 151,1 mld zł i jest to 55,6% zakładanego wykonania w całym roku. W analogicznym okresie ubiegłego roku wynosił 172 mld zł, co stanowiło 59,6% zakładanych planów. Ministerstwo Finansów podało szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r.

Podatek VAT po raz kolejny się zmienia. Od stycznia 2027 roku przedsiębiorców czeka szereg nowych regulacji – część z nich ma uprościć rozliczenia, inne oznaczają nowe obowiązki. Zmiany obejmą m.in. firmy kończące działalność, import samochodów, kasy fiskalne, odpowiedzialność solidarną za VAT oraz tzw. składy VAT.O zmianach rozmawialiśmy z Joanną Dmowską, redaktorką naczelną „Biuletynu VAT”.

Deficyt budżetu państwa po pierwszym półroczu 2026 r. osiągnął już 123,7 mld zł, czyli niemal połowę całorocznego planu. Najnowsze dane Ministerstwa Finansów pokazują, że choć dochody państwa rosną, wydatki nadal zwiększają się szybciej. Najwięcej pieniędzy pochłonęły m.in. ZUS, obrona narodowa i ochrona zdrowia.

Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzającej podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Nowa danina ma objąć producentów i sprzedawców paliw, którzy skorzystali na wzroście cen związanym z kryzysem wywołanym wojną w Zatoce Perskiej. Szacowane wpływy w wysokości 4 mld zł mają sfinansować program „Ceny Paliwa Niżej” (CPN).

Wydatki na wojsko rosną w rekordowym tempie, ale coraz częściej są finansowane poza budżetem – poprzez dług. Już za kilka lat obsługa zobowiązań może stać się największym kosztem obronności, a zadłużenie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przekroczy 300 mld zł. Eksperci alarmują: to ryzyko, którego nie można ignorować.

W dniu 5 grudnia 2025 r. Sejm przyjął ustawę budżetową na 2026 rok. Ministerstwo Finansów informuje, że w przyszłym roku wg. prognoz przyjętych do projektu ustawy budżetowej na 2026 r. produkt krajowy brutto (PKB) wzrośnie realnie o 3,5%, inflacja średnioroczna wyniesie 3,0%, a stopa bezrobocia ukształtuje się na koniec roku na poziomie 5,0%.

Dzięki zmianom w podatkach i uszczelnieniu systemu za pomocą KSeF, Polska może w 2026 roku zyskać nawet 18,7 mld zł. Wśród planowanych działań są m.in. podwyżki CIT dla banków, wyższe stawki VAT i akcyzy oraz ograniczenie liczby osób nielegalnie zatrudnionych w budownictwie.

Podatnik świadczy na rzecz osób prywatnych usługi naprawy komputerów. Czy może nie ewidencjonować za pomocą kasy fiskalnej tych usług, jeżeli klienci płacą wyłącznie kartami płatniczymi z wykorzystaniem posiadanego przez podatnika terminala?

Polacy muszą szykować się na trudne zmiany. OECD zaleca pełne wycofanie wsparcia energetycznego jeszcze w tym roku, wyższe podatki od nieruchomości i środowiskowe oraz koniec ulg dla kierowców – nowy podatek od pojazdów miałby zależeć od emisji spalin. Dodatkowo rząd może ograniczyć stosowanie preferencyjnych stawek VAT, a świadczenia na dzieci kierować tylko do najuboższych. Czy domowe budżety to wytrzymają?

Płatności bezgotówkowe przybierają najróżniejsze formy. Należności uiścić można przykładowo plastikową kartą płatniczą przy pomocy terminala (zbliżeniowo lub z użyciem kodu PIN) albo online z wykorzystaniem kodu CVV/CVC, jak również tradycyjnym lub szybkim przelewem bankowym albo za pomocą dostępnej na smartfony usługi BLIK. Jako że transakcje te siłą rzeczy podlegają rejestracji w systemach elektronicznych, pojawia się pytanie o konieczność równoczesnego ich ewidencjonowania na kasie rejestrującej (tzw. kasie fiskalnej). W interpretacji z 14 marca 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) udzielił odpowiedzi na pytanie przedsiębiorcy świadczącego na rzecz turystów usługi krótkoterminowego zakwaterowania.

W budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia jest wielka luka finansowa – wskazują autorzy raportu pt. „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce”, opublikowanego w czerwcu 2024 r. Na jej zasypanie w ciągu najbliższych 3 lat (2025-2027) potrzeba dofinansowania co najmniej 92,5 mld zł – w wariancie minimalnym. Albo nawet 158,9 mld zł - w wariancie maksymalnym.

Minister Finansów przygotował projekt nowelizacji ustawy od VAT, która ma wejść w życie w 2025 roku. Zmiany dotyczą m.in. stawek obniżonych i mechanizmu odwrotnego obciążenia. Nastąpi też zniesienie obowiązku integracji kas rejestrujących z terminalami płatniczymi na rzecz zastępczego raportowania danych dotyczących transakcji płatniczych przez agentów rozliczeniowych.

W dniu 28 sierpnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2025 r. Podwyżki dla całej budżetówki (w tym nauczycieli) tylko o 5%. 

Dochody podatkowe budżetu państwa w I kwartale 2024 roku wyniosły 131,4 mld zł i były wyższe w stosunku do wykonania z ubiegłego roku o około 22,2 mld zł (tj. 20,3%) - informuje Ministerstwo Finansów.

Polska gospodarka wychodzi ze spowolnienia ale niska inflacja będzie poważnie ciążyć dochodom budżetowym - dlatego rząd może zdecydować się na nowelizację budżetu państwa w 2024 roku - oceniają ekonomiści Citi Handlowego. Dochody z VAT mogą być niższe od planowanych o ok. 30 mld zł. Deficyt fiskalny w br. może wynieść 5,6 proc. PKB.

Rada Ministrów przyjęła 19 grudnia 2023 r. projekt ustawy budżetowej na 2024 rok. Jakie założenia dot. dochodów, wydatków, inflacji, PKB, bezrobocia i podwyżek dla sfery budżetowej przyjmuje ten projekt?

Deficyt budżetu na 2024 rok wyniesie 184 mld zł - poinformował podczas dzisiejszej konferencji prasowej minister finansów Andrzej Domański. Dodał, że wydatki zaplanowano na 866 mld zł, a przychody na 682 mld zł. W projekcie budżetu są pieniądze m.in. na 800 plus, 13. i 14. emerytury, podwyżki dla nauczycieli i w całej budżetówce.

Minister Finansów wydał 24 listopada 2023 r. rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2024 r. i określa od tego dnia zwolnienia na czas określony niektórych grup podatników i niektórych czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (tzw. kas fiskalnych) oraz warunki korzystania ze zwolnienia.

Funkcjonariusze i pracownicy ze śląskiej KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) przeprowadzili kontrole m.in. w klubach, pubach, restauracjach oraz w punktach sprzedaży zniczy. Przeszło 100 kontroli przeprowadzono na terenie woj. śląskiego. Łączna wartość wystawionych mandatów to ponad 123 tys. zł.

Gotowy jest już projekt rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku stosowania kas rejestrujących (kas fiskalnych) w 2024 roku. Nowe rozporządzenie ma powielić dotychczasowe rozwiązania przyjęte w zakresie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania. Niezmienny pozostanie też katalog czynności objętych obowiązkiem ewidencjonowania od pierwszej sprzedaży.

Ministerstwo Finansów przedstawiło szacunkowe wykonanie budżetu państwa od początku 2023 roku do końca września - w stosunku do ustawy budżetowej na 2023 r. (po nowelizacji). Dochody budżetu państwa wyniosły 418,0 mld zł (czyli 69,5% założonych na ten rok), wydatki wyniosły 452,7 mld zł (czyli 65,3% założonych na ten rok), a deficyt budżetu państwa wyniósł 34,7 (stanowi to 37,7% założonego deficytu w całym 2023 roku).

Już kilkaset firm w Polsce, od maja 2022 roku wystawia miesięcznie miliony elektronicznych dokumentów fiskalnych, jakimi są eparagony. Jest to możliwe dzięki nowelizacji ustawy o VAT z marca 2020 roku. Według badań firmy Deloitte aż 70 procent Polaków chce korzystać z eparagonów. Cenią oni przede wszystkim trwałość dokumentów i wygodę, kładąc również nacisk na bezpieczeństwo danych. Jednocześnie korzyści dla przedsiębiorców oraz uniwersalność rozwiązania sprawiają, że baza klientów i partnerów dynamicznie rośnie, upowszechniając nowy standard rynkowy. Pionierem usługi jest Platforma Detalistów, twórca HUB-u eparagony.pl, który jest rozwijany już od pięciu lat.

W odpowiedzi na pytanie redakcji portalu infor.pl Ministerstwo Finansów poinformowało, że zamierza uruchomić HUB paragonowy od 15 września 2023 r. natomiast dystrybucja przygotowanej przez resort finansów nowej wersji aplikacji e-Paragony w sklepach (Google Play Store i Apple Store) rozpocznie się 14 września br. Pierwsze kasy rejestrujące z funkcjonalnością wysyłania paragonów do HUBa paragonowego pojawią się w sprzedaży od października 2023 r. Dopiero wtedy nabywcy towarów i usług otrzymujący paragony fiskalne w formie elektronicznej (e-paragony) będą mogli wykorzystać w praktyce nowe funkcjonalności aplikacji i samego HUBa.

Kasy rejestrujące zostały skonstruowane w sposób, który uniemożliwia jakąkolwiek ingerencję w ich pamięć fiskalną. To oznacza, że danych wprowadzonych przez podatnika do kasy nie można zmodyfikować. W trakcie prowadzania działalności u podatników pojawia się natomiast często potrzeba skorygowania sprzedaży zarówno z powodu dokonania oczywistych pomyłek popełnionych w trakcie rejestrowania czy też uznania zwrotów i reklamacji. W tym celu konieczne jest prowadzenie odrębnych ewidencji zwrotów i reklamacji oraz oczywistych pomyłek.