Tematy - Pracownik, Kodeks cywilny - INFOR.PL

Na to pytanie powinien odpowiedzieć sobie każdy pracodawca, który wysyła swojego pracownika do pracy za granicą. Właściwe zakwalifikowanie wyjazdu pracownika wpływa na zakres świadczeń przysługujących mu z tytułu wyjazdu oraz na obowiązki pracodawcy.

Przedsiębiorcy w ramach swoich działalności coraz częściej decydują się na korzystanie z licencji, a co za tym idzie pojawia się coraz więcej podmiotów, które owe licencje oferują. W jaki sposób, zgodnie z obowiązującymi regulacjami podatkowymi, należy dokonywać rozliczeń usług licencji?

Nie można mówić o przychodzie podlegającym opodatkowaniu PIT po stronie pracowników z tytułu nieodpłatnego świadczenia, jeżeli świadczenie to ma postać dofinansowania do wycieczki turystyczno-krajoznawczej dostępnej dla wszystkich uprawnionych do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i nie powoduje wystąpienia po stronie pracowników wymiernej korzyści majątkowej. Tak stwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 20 września 2017 r.

Długie godziny przed ekranem monitora niejednokrotnie skutkują powstawaniem i pogłębianiem wad wzroku. W związku z tym, gdy praca wykonywana jest przed komputerem, okulary dla pracownika może sfinansować pracodawca. Jakie warunki muszą zostać spełnione, by móc otrzymać dofinansowanie do okularów? Jak dofinansowanie okularów dla pracownika wygląda z punktu widzenia podatkowego?

30 października 2017 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją, przedłożony przez ministra rozwoju i finansów. Projekt zakłada m.in. skrócenie z 50 do 10 lat okresu przechowywania przez pracodawcę dokumentacji osobowej i płacowej wszystkich pracowników i zleceniobiorców zatrudnionych od 1 stycznia 2019 r. Możliwe będzie prowadzenie oraz przechowywanie dokumentacji osobowej i płacowej wyłącznie w formie elektronicznej (bez akt papierowych). Poza tym zasadą stanie się wypłata pracownikom wynagrodzenia w formie bezgotówkowej. Jednak na wniosek pracownika wynagrodzenie będzie można nadal wypłacać gotówką.

W praktyce niejednokrotnie pojawia się problem sposobu zarachowania świadczenia dłużnika na poczet określonego długu. Problem ten pojawia w przypadku istnienia kilku długów dłużnika tego samego rodzaju wobec tego samego wierzyciela, przy równoczesnym braku pełnego ich zaspokajania.

Obecne przepisy przewidują obowiązek prowadzenia dokumentów pracowniczych przez okres 50 lat. Proponowane zmiany skracają ten termin do 10 lat. Projekt ustawy zakłada także zmiany w zakresie formy prowadzenia akt oraz wypłaty wynagrodzeń dla pracowników. Nowe regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2019 r.

Projekt nowelizacji ustawy o PIT, którym obecnie zajmuje się Sejm, zawiera m.in. ważne zmiany odnośnie programów motywacyjnych opartych na akcjach lub pochodnych instrumentach finansowych. Przychody z akcji lub instrumentów pochodnych nabytych jako nieodpłatne świadczenie lub świadczenie w naturze, mają być od 2018 roku zaliczone do tego źródła, do którego zaliczone są przychody z takich nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń w naturze. (czyli np. w przypadku pracowników będzie to stosunek pracy i opodatkowanie wg skali podatkowej). Aktualnie przychody te są opodatkowane 19% stawką PIT jako przychody z kapitałów pieniężnych.

Prokura jest pełnomocnictwem handlowym, udzielanym przez przedsiębiorcę, podlegającemu wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Prokurentem może natomiast zostać wyłącznie osoba fizyczna, posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Przepisy prawa pracy gwarantują pracownikom otrzymywanie wynagrodzenia minimalnego. Wysokość takiego wynagrodzenia na każdy kolejny rok ogłaszana jest w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do 15 września. Od 1 stycznia 2018 r. wyniesie ono 2100 zł brutto. Jakie skutki pociąga za sobą wzrost minimalnego wynagrodzenia po stronie pracownika, a jakie po stronie pracodawcy?

Ze zwolnienia od podatku na podstawie ustawy o PIT korzysta wyłącznie wartość tej części otrzymanych przez pracownika świadczeń na pokrycie kosztów wyżywienia w podróży (bez względu na formę tego świadczenia), która nie przekracza wysokości diety z tytułu podróży służbowej.

Fiskusowi nie należy się PIT od noclegów zapewnianych oddelegowanym szeregowym pracownikom budowy. Pracodawca ponosi takie wydatki wyłącznie w swoim interesie, a to wyklucza powstanie przychodu pod stronie pracownika – wynika z wyroku WSA w Warszawie.

Pewnym standardem w statutach, umowach spółek, jak i w różnego rodzaju umowach inwestycyjnych stały się klauzule ograniczające obrót udziałami/akcjami. Ich celem jest ochrona trwałości inwestycji w spółkę oraz zabezpieczenie się przed wrogim przejęciem. Jednym z najbardziej popularnych rozwiązań jest pierwokup. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z jakich środków prawnych możemy skorzystać przy egzekwowaniu prawa pierwokupu.

Prawidłowość postępowania pracodawcy, jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w sytuacji delegowania pracowników do pracy za granicę (w tym wypadku do Niemiec), potwierdzona została w interpretacji podatkowej z 9 października 2017 r. Jeżeli pobyt pracownika w Niemczech przekroczy łącznie 183 dni podczas 12-miesięcznego okresu, pracodawca ma obowiązek obliczania, potrącania i odprowadzania podatku od dochodu pracownika uzyskanego podczas pracy w Niemczech zgodnie z obowiązującymi tam przepisami.

W 2016 roku polscy pracownicy spędzili na zwolnieniu lekarskim łącznie 220 milionów dni. Koszty z tym związane, ponoszone zarówno przez ZUS, jak i samych pracodawców, są liczone w miliardach złotych. Dzięki inwestycji w efektywną opiekę medyczną można je znacznie obniżyć, nawet o 11,8 mld zł – wynika z raportu „Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2012–2016” opracowanego przez Medicover Polska.

Kary umowne mają na celu zapewnienie, iż postanowienia zawarte w umowie zostaną w sposób prawidłowy wykonane. W praktyce podatkowej istnieją wątpliwości co do tego, czy kara za rozwiązanie umowy może być traktowana jako przychód podatnika. W jaki sposób kwestę tę rozstrzygają przepisy?

Rozwiązywanie sporów zbiorowych stanowi wyzwanie dla pracodawców, którzy w sytuacji zaistnienia sporu muszą porozumieć się z pracownikami w celu załagodzenia zaistniałych konfliktów. Spór zbiorowy przebiega w kilku etapach, zaś każdy z etapów charakteryzuje się zupełnie innymi cechami, o których należy pamiętać podejmując się jakichkolwiek działań.

Pracodawcy proponują zmiany w ustawie o PIT mające na celu zwiększenie dostępności pozapłacowych świadczeń pracowniczych, które służą poprawie i utrzymaniu dobrego stanu zdrowia pracowników. Projekt przepisów dyskutowany będzie na Zespole Prawa Pracy Rady Dialogu Społecznego. Ich zdaniem wartość świadczeń przekazywanych pracownikom powinna być zwolniona z PIT do kwoty 2 280 zł rocznie.

W przepisach Ordynacji podatkowej organom skarbowym nadano możliwość ustanowienia na składnikach majątku podatnika hipoteki przymusowej. Kiedy organy skarbowe mogą skorzystać z tej możliwości? Jakie skutki rodzi ona dla podatników?

Outsourcing pracowniczy jest narzędziem coraz częściej wykorzystywanym przez pracodawców w celu zmniejszenia liczby etatów w zakładzie pracy lub przesunięcia obowiązków związanych z obsługą kadrowo-płacową pracowników na inny podmiot. Należy jednak pamiętać, że nieprawidłowo przeprowadzony outsourcing może zostać zakwestionowany przez organy nadzoru - najczęściej ZUS lub Państwową Inspekcję Pracy – a w konsekwencji rodzić odpowiedzialność finansową po stronie pracodawcy.

Pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę przysługuje urlop wypoczynkowy w zakresie określonym zapisami Kodeksu pracy. Długość urlopu uzależniona jest od okresu zatrudnienia danego pracownika, czyli od jego stażu pracy.

Obowiązujące od czerwca 2017 r. nowe regulacje dotyczące tymczasowego zatrudnienia sprawiają problemy dostosowawcze agencjom pracy tymczasowej. Ograniczenie okresu, w jakim dany pracownik tymczasowy może pracować dla jednej firmy, wprowadzenie większej ochrony pracownic w ciąży i zmiany w sposobie wypłacania wynagrodzenia urlopowego mogą sprawić, że część agencji przestanie istnieć. Eksperci zmiany oceniają pozytywnie. Część z nieuczciwych agencji zrezygnuje z tej działalności, a pracownicy tymczasowi zostali objęci większą ochroną – wskazuje dr Magdalena Rycak z Uczelni Łazarskiego.

Umowa o dzieło należy do form zatrudnienia, która jest bardzo często zawierana przez firmy z handlowcami, dziennikarzami, blogerami, grafikami, jak również z innymi osobami wykonującymi tzw. „wolne zawody”. Jak prawidłowo rozliczyć podatek od takiej umowy?

Obecnie zatrudnianie cudzoziemców jest jednym z popularniejszych sposobów pozyskiwania pracowników, szczególnie do prac sezonowych, ale również do realizacji specjalistycznych projektów. Trudno sobie dzisiaj wyobrazić, aby takie gałęzie gospodarki jak rolnictwo, budownictwo, usługi związane z utrzymaniem czystości, gastronomia, ale także IT mogły prawidłowo funkcjonować, rozwijać się bez pracy cudzoziemców. W kontekście warto mieć na uwadze, że zatrudnianie cudzoziemców ma swoje konsekwencje podatkowe.

Pracodawca nie ma prawa wymagać od pracownika, aby ten założył konto bankowe dla potrzeb wypłaty wynagrodzenia. Jeżeli pracodawca żąda tego od pracownika, to narusza przepisy prawa pracy. W takiej sytuacji pracownik może zgłosić sprawę Państwowej Inspekcji Pracy i ubiegać się o odszkodowanie. W wyjątkowych sytuacjach za uporczywość grozi szefowi nawet sprawa karna.

W 2018 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosiło 2100 zł, co oznacza wzrost o 100 zł, natomiast minimalna stawka godzinowa zostanie podniesiona z 13 do 13,70 zł - takie rozwiązania zakłada rozporządzenie przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 12 września br.

Zdaniem Sądu Najwyższego pełnienie funkcji prezesa zarządu na podstawie faktycznie wykonywanej umowy o pracę także wtedy, gdy zakres czynności nie uległ diametralnym zmianom w stosunku do czynności wykonywanych w ramach poprzedniego stosunku organizacyjnego jest dopuszczalne. Zmiana zasad wykonywania pracy w celu uzyskania ubezpieczenia społecznego nie może z góry świadczyć o zamiarze obejścia prawa.

Przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego oddziałuje nie tylko na efektywność pracy, ale także na atmosferę jaka panuje w zakładzie. W związku z tym nieprzestrzeganie zasad współżycia społecznego oraz brak porozumienia pomiędzy pracownikami przy realizacji obowiązków może stać się przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę.

Jakie warunki musi spełnić oraz jakich formalności musi dochować zarówno pracownik, jak i pracodawca, w celu prawidłowego zakończenia stosunku pracy w drodze wypowiedzenia?

Brakuje wzorcowej regulacji prawnej dotyczącej obrotu wirtualnymi przedmiotami. Pewne wytyczne już się wykształciły, jednak nastąpiło to w orzecznictwie sądowym, nie zaś w aktach prawnych. Natomiast organy skarbowe niejednokrotnie nie wiedzą, jakie regulacje powinny znaleźć zastosowanie w przypadku opodatkowania transakcji tego rodzaju przedmiotami.

W poprzednich dwóch częściach artykułu zostało wskazane, że sytuacja spadkobierców zmarłego wspólnika spółki z o.o. w odniesieniu do kwestii nabycia przez nich roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za udział w tej spółce przedstawia się odmiennie w zależności od tego, na jakim etapie procedury przekształcenia spółki z o.o. wspólnik umrze. Niniejsza część artykułu dotyczy sytuacji gdy do śmierci wspólnika dochodzi po upływie terminu do złożenia oświadczenia o uczestnictwie w spółce przekształconej.

5 września 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zmiany rozszerzają ochronę roszczeń pracowników i przyspieszają udzielanie pomocy finansowej.

W pierwszej części artykułu wskazane zostało, że sytuacja spadkobierców zmarłego wspólnika w odniesieniu do kwestii nabycia przez nich roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za udział w spółce z o.o., o którym mowa w art. 565 § 1 k.s.h. przedstawia się odmiennie w zależności od tego, na jakim etapie procedury przekształcenia spółki z o.o. wspólnik umrze. Niniejsza część artykułu dotyczy sytuacji gdy do śmierci wspólnika dochodzi na etapie po podjęciu uchwały o przekształceniu spółki z o.o., ale przed upływem miesięcznego terminu do złożenia oświadczenia o uczestnictwie w spółce przekształconej.

Polacy stanowią ok. 20% wszystkich delegowanych pracowników w Europie. Większość wysyłanych pracowników to doświadczone osoby, informatycy i inżynierowie. Przekłada się to na zarobki – w Austrii i Niemczech są znacznie wyższe niż w innych krajach wybieranych przez emigrantów. Zapotrzebowanie na doświadczonych pracowników będzie rosło. Dużo będzie jednak zależeć od utrzymania przepisów o delegowaniu i zachowania otwartego rynku – ocenia Adam Powiertowski, prezes zarządu Euro-Tax.pl.

Rozwój firmy pociąga za sobą konieczność rozbudowy struktury organizacyjnej i personalnej, nowe wyzwania komunikacyjne, konieczność zdefiniowania w tym kontekście kryteriów jakości pracy oraz zakresu odpowiedzialności poszczególnych osób za podjęte działania. Firmy często inwestują środki w zakup systemów informatycznych, nie zdając sobie sprawy, że proces pracy można usprawniać bez ponoszenia tego rodzaju kosztów. Zastosowanie zasad standaryzacji procesu zgodnych z filozofią Lean Management stwarza możliwość znacznej oszczędności kosztów (nawet do 80%), czasu pracy i minimalizuje możliwość popełniania błędów w trakcie jej wykonywania. Każdy kolejny etap realizowany tą metodą przynosi bardzo wymierne korzyści.

Rząd zamierza wprowadzić możliwość nałożenia przez sąd obowiązku przedstawiania dowodów na swoją niekorzyść w sprawach dotyczących nieuczciwej konkurencji. Takie rozwiązanie zakłada rządowy projekt ustawy wprowadzający istotną zmianę w zakresie zasad postępowania dowodowego.

Jeśli wysłany PIT-11 do pracownika wróci do pracodawcy, to przedsiębiorca nie musi po raz kolejny wysłać deklaracji pocztą ani ponawiać wielokrotnie tych czynności w sytuacji zwrotu dokumentu od pracownika.

Czy nielojalny pracownik działający na szkodę podatnika powinien być przyczyną powstania zaległości podatkowych? Wyjaśnia profesor Witold Modzelewski z Instytutu Studiów Podatkowych.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej poinformował 1 sierpnia 2017 r., że zwrócił uwagę na liczne wnioski o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych w zakresie skutków podatkowych tworzonych przez pracodawców programów motywacyjnych dla swoich pracowników z użyciem różnych instrumentów finansowych. W opinii Szefa KAS odnośnie części istnieje możliwość zastosowania przepisów o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania.

Obowiązująca od 1 czerwca 2017 roku nowelizacja ustawy o promocji zatrudniania i instytucji rynku pracy wprowadziła bardzo ważne zmiany w prawnych zasadach m.in. pracy sezonowej oraz pracy krótkoterminowej obcokrajowców w Polsce. Co ważne, w ten sposób obowiązuje nowe prawo imigracji pracowniczej w kontekście obywateli państw spoza UE i EOG.

Czy planuje pani dzieci? Na kogo pan głosował? Pali pan papierosy? To pytania, których pracodawca nie może zadać. Dlaczego? Bo łamie prawo.

Czy pracodawca może wymagać od pracownika pozostawania w kontakcie mailowym lub gotowości świadczenia pracy podczas urlopu wypoczynkowego? W jakich sytuacjach i w jaki sposób pracodawca może odwołać pracownika z urlopu? Wyjaśnia dr Katarzyna Pfeifer-Chomiczewska, prawnik w Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych.

W przygotowanym przez Ministra Rozwoju i Finansów projekcie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej znajdują się przepisy zmieniające kodeks pracy, przewidujące kontynuację zawartych stosunków pracy po śmierci przedsiębiorcy-pracodawcy. Cała ustawa o zarządzie sukcesyjnym, jak również zmiany w kodeksie pracy mają wejść w życie 1 stycznia 2018 r.

Nowe systemy wynagradzania, motywowania oraz budowania lojalności pracowników budzą powszechne zainteresowanie ze strony przedsiębiorców. Jednym z takich instrumentów jest zyskująca na popularności na polskim rynku akcja fantomowa. Jej istotę oraz możliwości zastosowania omawia Paweł Dyrduł, prawnik z kancelarii KG Legal Kiełtyka Gładkowski Sp.p z siedzibą w Krakowie.

Jak wynika z regulacji dotyczących prawa pracy, gdy temperatury sięgają określonych poziomów, pracodawcy muszą nieodpłatnie zapewnić pracownikom dostęp do zimnych napojów. Wskazane jest także wydłużenie pracownikom przerwy tak, by w najgorętszym okresie dnia nie przebywali na słońcu. Jeżeli pracodawca nie zapewnia odpowiednich warunków do pracy, to pracownicy mogą odmówić wykonywania obowiązków. Za zaniedbania w tym zakresie grozi grzywna w wysokości od 1 tys. do nawet 30 tys. zł.

Jeśli pracodawca chce zmienić miejsce zatrudnienia pracowników (np. miejscowość), ci muszą wyrazić na to zgodę – albo w porozumieniu albo w drodze wypowiedzenia zmieniającego.

W przypadku zbiórki internetowej na leczenie, stosunek prawny pomiędzy podatnikiem (obdarowanym) a osobami trzecimi, które przekazują środki pieniężne za pośrednictwem portalu internetowego, stanowi umowę darowizny. Darczyńcą w tym przypadku jest każda osoba trzecia, przekazująca za pośrednictwem portalu internetowego jakiekolwiek środki pieniężne na rzecz podatnika.

Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., wynosi 9,5% w stosunku rocznym.

Każdy pracodawca przetwarza w trakcie trwania stosunku zatrudnienia dane osobowe swoich pracowników. Przetwarzanie takie polega przede wszytkim na gromadzeniu danych w celu prawidłowego i rzetelnego prowadzenia akt osobowych pracownika oraz wykonywania innych obowiązków pracodawcy, w tym jego obowiązków jako płatnika danin publicznoprawnych. Czy jednak pracodawca może przetwarzać dane osobowe pracownika, inne niż wymienione w art. 22(1) Kodeksu pracy, na podstawie wyrażonej przez niego zgody?

W przypadku gdy właściciel nieruchomości przyjmie ulepszoną nieruchomość bez zapłaty za dokonane przez najemcę lub dzierżawcę ulepszenia – powstanie u niego przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia należy określać na podstawie cen rynkowych.

Pracownik, Kodeks cywilny

Delegacja czy oddelegowanie?

Jak rozliczać usługi licencji?

Wycieczka dla pracowników sfinansowana z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych – skutki w PIT

Dofinansowanie okularów dla pracownika przez pracodawcę a podatki

Elektroniczna dokumentacja akt pracowników i zleceniobiorców

Jak zarachować wpłaty dokonywane na poczet długu?

Od 1 stycznia 2019 r. zostanie skrócony okres przechowywania akt pracowniczych

Programy motywacyjne – zmiany w PIT od 2018 roku

Jakie są zasady udzielania prokury?

Minimalne wynagrodzenie w 2018 r. – od strony pracownika i pracodawcy

Koszty podróży pracownika a PIT

Nocleg dla oddelegowanego pracownika bez PIT

Jak zabezpieczyć prawo pierwokupu akcji lub udziałów?

Delegowanie pracowników do pracy za granicę – obowiązki płatnika PIT

Pracownicy chorują - pracodawcy ponoszą koszty

Kara za rozwiązanie umowy jako przychód podatnika

Jak rozwiązywać spory zbiorowe w zakładzie pracy?

Świadczenia pracownicze do kwoty 2 280 zł bez PIT

Skutki podatkowe ustanowienia hipoteki przymusowej

Outsourcing pracowniczy – korzyści i ryzyka

Ilość dni urlopu wypoczynkowego przysługujących pracownikowi

Jak funkcjonują nowe przepisy dot. pracy tymczasowej

Jak rozliczyć podatek od zawartej umowy o dzieło?

Zatrudnianie cudzoziemców - obowiązek podatkowy w PIT

Pracownik nie ma obowiązku posiadania konta w banku

Minimalne wynagrodzenie i minimalna stawka godzinowa w 2018 r.

Wspólnik spółki z o.o. prezesem zarządu i pracownikiem

Wypowiedzenie umowy o pracę z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego

Jakie wymogi formalne musi spełniać wypowiedzenie umowy o pracę?

Obrót wirtualnymi przedmiotami – kwestie prawne i podatkowe

Nabycie przez spadkobierców roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za udział w sp. z o.o. w trakcie przekształcenia – część III

Większa ochrona roszczeń pracowników od 5 września 2017 r.

Nabycie przez spadkobierców roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za udział w sp. z o.o. w trakcie przekształcenia – część II

Zarobki Polaków za granicą

Lean Management – szacunek dla ludzi i ich pracy

Obowiązek przedstawiania dowodów w sprawach o nieuczciwą konkurencję

Zwrot wysłanego do pracownika PIT-11

Oszustwa w VAT - nielojalny pracownik a odpowiedzialność podatnika

Programy motywacyjne dla pracowników to unikanie opodatkowania PIT?

Nowe zasady zatrudniania obcokrajowców w Polsce od czerwca 2017 roku

O co nie można pytać podczas rozmowy kwalifikacyjnej

Zakłócanie urlopu wypoczynkowego przez pracodawcę

Kontynuacja umów o pracę po śmierci przedsiębiorcy od 2018 roku

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

Jakie są obowiązki pracodawcy podczas upałów

Nowe miejsce wykonywania pracy a zgoda pracownika

Jak opodatkować zbiórkę pieniężną organizowaną przez internet?

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

Czy pracodawca może przetwarzać dane osobowe pracowników na podstawie ich zgody?

Nieodpłatne pozostawienie ulepszenia na nieruchomości – skutki dla wynajmującego (wydzierżawiającego)