Tematy - Działalność gospodarcza, Podatki 2018 - INFOR.PL

Często spotykaną praktyką jest łączenie funkcji prezesa członka zarządu w spółce kapitałowej ze świadczeniem usług takiej spółce w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Jednakże łączenie tych funkcji może spowodować problemy na gruncie zarówno podatku dochodowego, jak i podatku VAT (nierzetelne faktury, usunięcie wynagrodzenia usługodawcy z kosztów uzyskania przychodu itd.).

Nie ma w naszym kraju przyzwolenia społecznego na niepłacenie długów, czy wyłudzanie pieniędzy przy pomocy fałszywych dokumentów. Natomiast ponad 1/4 Polaków uważa, że można usprawiedliwić kogoś, kto zataja informacje uniemożliwiające wzięcie kredytu, przepisuje majątek na rodzinę, by uciec przed wierzycielem, płaci gotówką bez rachunku, by uniknąć płacenia VAT oraz pracuje na czarno, by uniknąć ściągania długów z pensji. Takie m.in. wnioski płyną z raportu Moralność Finansowa Polaków, przygotowanego w czerwcu 2018 r. (już po raz trzeci) przez Konferencję Przedsiębiorstw Finansowych.

Każdy przedsiębiorca stara się być coraz bliżej swoich klientów i kontrahentów. Konieczne są więc podróże, w tym oczywiście własnym pojazdem. Nic więc dziwnego, że wiele osób prowadzących własne firmy, zastanawia się nie tyle nad zakupem samochodu firmowego co nad formą sfinansowania tego zakupu. Rynek proponuje różne możliwości, między innymi zakup za gotówkę, leasing lub kredyt. Jaka forma jest więc najlepsza, jeżeli planujemy zakup własnego auta?

Momentami przełomowymi w historii ludzkości było wynalezienie maszyny parowej, żarówki i komputera, a potem internetu. Obecnie czynników, które mogą mieć równie znaczący wpływ na gospodarkę i społeczeństwo jest znacznie więcej. Są to automatyzacja i robotyzacja, internet rzeczy czy sztuczna inteligencja. Eksperci firmy doradczej Deloitte wskazali sześć megatrendów, które w najbliższych latach zmienią oblicze polskiej i światowej gospodarki. To przemysł 4.0, model gospodarki o obiegu zamkniętym, zrównoważone finanse, rynek talentów, „srebrna gospodarka” oraz elektromobilność.

25 lipca 2018 r. Prezydent RP podpisał ustawę z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. Zasadniczym celem tej ustawy jest modyfikacja przepisów dotyczących blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego oraz mechanizmu podzielonej płatności (split payment).

Prowadząc działalność gospodarczą przedsiębiorca w dowolnym momencie może wycofać środek trwały z firmy do majątku prywatnego. Decydując się na taki krok należy pamiętać o podatkach – dochodowym oraz od towarów i usług.

25 lipca 2018 r. Prezydent RP podpisał ustawę z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Ustawa ta ma na celu zapewnienie przedsiębiorcom będącym osobami fizycznymi warunków prawnych do zachowania ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po ich śmierci, przy uwzględnieniu, że przedsiębiorstwo należy postrzegać jako dobro prawne, mające nie tylko wartość majątkową i gospodarczą, ale także społeczną. Większość przepisów tej ustawy wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia jej ogłoszenia (tj. publikacji w Dzienniku Ustaw).

28 czerwca 2018 r. w redakcji portalu infor.pl odbył się dyżur telefoniczny dotyczący wchodzących w życie od 1 lipca br przepisów dotyczących podzielonej płatności (split payment) w VAT. Na pytania podatników odpowiadał Wojciech Dąbrowski ekspert z Departamentu Podatku od Towarów i Usług Ministerstwa Finansów.

Obowiązujący od lipca 2018 r. tzw. mechanizm podzielonej płatności (ang. split payment) w podatku od towarów i usług w sposób raczej niezamierzony doprowadzi do głębokiej przebudowy funkcjonowania tego podatku. Będzie to jednak zaskakująca rewolucja, która – jak to często bywa – zmiecie swoich autorów – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

19 lipca 2018 r. weszły w życie zmiany w podatku od spadków i darowizn, które pozwalają na korzystniejsze podatkowo rozliczanie darowanego lub dziedziczonego majątku.

Po pół roku zupełnie niepotrzebnego mieszania w głowach podatników resort finansów musiał oficjalnie przyznać, że zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności w podatku VAT zależy od woli stron umowy. Do tej pory powtarzano na okrągło, że to wyłącznie nabywca jednostronnie decyduje o tym, czy zapłaci część ceny na rachunek VAT dostawcy, który nie ma (jakoby) nic do gadania. Otóż ma i to bardzo dużo - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Podatnicy, na których podmiot powiązany refakturuje usługi niematerialne, nie zawsze zaliczą ten wydatek do kosztów podatkowych. Mimo że jego cena jest ciągle rynkowa. Nie ma znaczenia, że usługa została kupiona od podmiotu niezależnego, po cenie rynkowej – wyjaśniło biuro prasowe Ministerstwa Finansów w odpowiedzi na pytanie DGP.

Jakie konsekwencje grożą nabywcy, jeśli omyłkowo przekaże on kwotę wynikającą z faktury na rachunek VAT innego podmiotu niż sprzedawca? Co grozi podmiotowi, który otrzymał tę kwotę na rachunek VAT? Co w takiej sytuacji powinien zrobić odbiorca przelewu?

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, jak poprawnie wypełnić JPK_VAT w przypadku transakcji objętych procedurą tzw. „odwrotnego obciążenia" oraz w zakresie wprowadzania do JPK_VAT danych z faktur. W tych obszarach MF zauważyło błędy popełniane przez podatników, które skutkują z reguły wizytą w urzędzie skarbowym w celu wyjaśnienia niezgodności i korektą JPK_VAT.

Od końca kwietnia bieżącego roku w Polsce obowiązuje „Konstytucja Biznesu”. Stanowi ona pakiet nowych ustaw, w związku z którymi, uchylona została między innymi ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Jednym z nowych rozwiązań jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej bez rejestracji. Jakie jeszcze możliwości dla przedsiębiorców wynikają z nowych regulacji?

Raczej już nikt nie ma wątpliwości, że podatkowa grupa kapitałowa (PGK) nie stanowi obecnie efektywnego narzędzia optymalizowania zobowiązań podatkowych. Szereg zmian w ustawie CIT, jakie obowiązują od 2018 r. jednoznacznie wskazuje, że resort finansów podjął walkę z nadużyciami podatkowymi, jakie były identyfikowane przez organy skarbowe w ramach struktur PGK.

Od wejścia w życie RODO minął już ponad miesiąc, ale temat wdrożenia odpowiednich procedur wciąż jest jednym z najpopularniejszych w przedsiębiorstwach. Nadal brakuje jednoznacznych odpowiedzi na wiele pytań, a część rozwiązań jest dopiero wypracowywana m.in. przez powołaną przy Ministerstwie Cyfryzacji Grupę Roboczą ds. RODO. Większość zainteresowanych tematyką skupia się jednak na rozwiązaniach prawnych – przygotowaniu odpowiednich formułek i zgód dla klientów. Tymczasem większość danych przetwarzana jest dziś głównie w systemach informatycznych i to od nich powinniśmy zacząć przygotowanie do wdrożenia RODO w każdej firmie.

W dniu 5 lipca 2018 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 lipca 2018 r. w sprawie określenia wzoru uproszczonego sprawozdania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (Dz. U. poz. 1300).

W kwietniu br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przewidujący istotne zmiany w zakresie udzielania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego podmiotom powiązanym. Planowane zmiany nie pozostaną jednak bez wpływu na wydane już interpretacje podatkowe. Na temat zmian wypowiedzieli się również ich potencjalni „beneficjenci” w drodze konsultacji publicznych.

12 lipca 2018 r. w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie odbyła się debata "25 lat VAT i nowoczesnego systemu podatkowego". Przedmiotem debaty były w szczególności aktualne problemy podatku od towarów i usług a także kierunki i metody uszczelniania oraz upraszczania tego podatku.

Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, których przeciętne miesięczne przychody nie przekraczają 2,5-krotności minimalnego wynagrodzenia, będą mogły płacić obniżone, proporcjonalne do przychodu składki na ubezpieczenie społeczne, tzw. mały ZUS. Tak zakłada projekt zmian w tej sprawie, którego rozwiązania mają wejść w życie 1 stycznia 2019 r.

Po ostatniej zmianie przepisów dotyczących ulgi badawczo-rozwojowej, wśród kosztów kwalifikowanych B+R znalazły się koszty wynagrodzenia współpracowników realizujących prace na podstawie umowy zlecenie oraz umowy o dzieło. Wątpliwości mogą budzić koszty współpracowników realizujących prace badawczo-rozwojowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

29 czerwca 2018 r. Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe dotyczące stosowania pomiędzy podatnikami VAT wprowadzanego z dniem 1 lipca 2018 r. mechanizmu podzielonej płatności. Objaśnienia zostały opublikowane na stronie Ministerstwa Finansów 12 lipca br. Przedstawiamy w całości te objaśnienia.

W końcu ruszył mechanizm podzielonej płatności. Wszyscy, którzy nieświadomie uczestniczyli w oszustwach vatowskich, pokładają nadzieję, że ta instytucja będzie ich chronić przez nieuczciwymi kontrahentami. Nikt nie ma wątpliwości, że liczba podmiotów nieuwikłanych w przestępstwa podatkowe stanowi co najmniej 90% podmiotów obrotu gospodarczego, a zdecydowana – choć groźna dla budżetu – mniejszość to podmioty działające poza ramami prawa.

Otrzymaliśmy fakturę od kontrahenta (np. na 100+VAT) ale jeszcze przed terminem płatności otrzymaliśmy fakturę korygującą (np. na 80+VAT) do tej faktury pierwotnej. Nasze zobowiązanie z tytułu tej transakcji się zmniejszyło. Jak zrealizować split payment w takiej sytuacji i numer której faktury wpisać w komunikacie przelewu?

W umowach zawartych z naszymi kontrahentami nie ma żadnych postanowień dotyczących płatności w mechanizmie split payment. Czy w takiej sytuacji możemy stosować podzieloną płatność płacąc za faktury wystawione przez kontrahentów? Czy kontrahenci mogą zastrzec w umowie, że nie życzą sobie uiszczania im zapłaty w formule podzielonej płatności?

Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 lipca 2018 r. bank/SKOK – realizując przelew podatkowy dotyczący zapłaty VAT do urzędu skarbowego – zawsze w pierwszej kolejności pobiera środki z rachunku VAT.

Spadkobiercy znowu będą amortyzować majątek, a niektórzy twórcy odzyskają preferencyjne koszty. Zmienią się również reguły naliczania podatku minimalnego. Nie będzie też wątpliwości co do rozliczenia wkładów pieniężnych do spółek kapitałowych oraz programów motywacyjnych. Opublikowana została już nowelizacja z 15 czerwca 2018 r. ustaw: o PIT i CIT oraz o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (Dz.U. poz. 1291). Wejdzie ona w życie 19 lipca br., ale większość zmian będzie miała zastosowanie wstecz, już od 1 stycznia 2018 r.

Jesienią 2018 r. powinien być gotowy projekt ws. uproszczeń w VAT - informuje PAP zastępca Dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług w Ministerstwie Finansów Zbigniew Makowski. Resort finansów liczy na podpowiedzi podatników dotyczące kierunku zmian.

Wniosek o ogłoszenie upadłości należy złożyć nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa jest bardzo istotne, ponieważ niezłożenie go w odpowiednim terminie powoduje oddalanie wniosku o upadłość konsumencką.

1 lipca 2018 r. weszły w życie przepisy wprowadzające mechanizm podzielonej płatności. Czy z rachunku VAT można wpłacać VAT z tytułu importu towarów na rachunek urzędu celno-skarbowego?

Od rozliczenia za lipiec 2018 r. obowiązuje nowy wzór deklaracji VAT-7, wersja 18. Natomiast dla rozliczeń kwartalnych, począwszy od rozliczenia za III kwartał 2018 r., obowiązuje wersja 12 deklaracji VAT-7K. W nowych deklaracjach zmieniły się m.in. zasady ubiegania się o zwrot VAT. Podatnik, który będzie płacił VAT z rachunku VAT, będzie musiał zaznaczać dodatkową pozycję.

Zdaniem sądów nie ma żadnych przeszkód, by wynagrodzenie za ustanowioną służebność przesyłu, zarówno ustalone przez strony umownie, jaki i określone orzeczeniem sądu, kompensowało właścicielowi ten uszczerbek w jego majątku, który jest konsekwencją obniżenia się wartości nieruchomości, jako składnika jego majątku w związku z jej obciążeniem służebnością.

5 lipca 2018 r. w okrągłą 25. rocznicę obowiązywania w Polsce przepisów dot. podatku od towarów i usług, na Uniwersytecie Warszawskim odbyła się debata naukowa „Sukcesy i patologie dwudziestopięciolecia podatku od towarów i usług w Polsce – doświadczenia i przyszłość”.

Większość podatników do celów prowadzenia działalności gospodarczej wynajmuje lokale od innych przedsiębiorców. W związku z tym wynajmujący wystawiają faktury nie tylko za sam najem, ale również za zużyte przez najemców media. Kiedy w takiej sytuacji podatnik powinien rozpoznać obowiązek podatkowy w VAT?

Drobni przedsiębiorcy, jeśli skorzystają z przepisów o tzw. działalności nieewidencjonowanej, unikną obowiązku rejestracji działalności gospodarczej czy płacenia składek na ZUS. Nie muszą też płacić comiesięcznych (lub cokwartalnych) zaliczek na podatek ani prowadzić skomplikowanej działalności (wystarczy uproszczona ewidencja sprzedaży). Czy działalność nierejestrowa pomoże zmniejszyć szarą strefę i zwiększyć przedsiębiorczość?

Obowiązek zwrotu równowartości podatku VAT dotyczącego zakupionych towarów i usług w ramach umowy o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej – takie rozwiązanie zawiera projekt ustawy o rynku pracy. Obowiązek zwrotu VAT będzie musiał być zrealizowany w terminie nie dłuższym niż 90 dni od dnia złożenia pierwszej deklaracji podatkowej dotyczącej podatku VAT, w której ten podatek mógł być naliczony.

Nawet jeśli nabywca zapłaci sprzedawcy tylko kwotę VAT i nie przeleje ani złotówki na poczet ceny netto, to i tak sprzedawca po upływie 150 dni od terminu płatności będzie mógł odzyskać należny podatek. Tyle że w odpowiedniej proporcji. Tak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Ministerstwo Finansów na pytania Dziennika Gazety Prawnej.

Pozornie trudno zrozumieć dlaczego niektóre jednostki samorządu terytorialnego zapowiedziały, że wszystkie (!) płatności na rzecz krajowych dostawców i usługodawców będą dokonywane przy pomocy mechanizmu podzielonej płatności. I to już, od początku lipca br., czyli z naruszeniem wcześniej zawartych umów, które nie przewidywały tej formy zapłaty.

Ministerstwo Finansów informuje, że wybierając jako sposób zapłaty podzieloną płatność (split payment) nie można skutecznie wykonać przelewu na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR).

Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pismo Federacji Przedsiębiorców Polskich potwierdziło, że regres ubezpieczeniowy nie powinien być stosowany w ramach wchodzących od 1 lipca 2018 przepisów o podzielonej płatności (ang. split payment). Wyjaśnienie tej kwestii było istotne dla całej branży ubezpieczeniowej.

Umowy między podatnikami VAT zawarte przed wejściem w życie przepisów ustawy o VAT dot. podzielonej płatności nie przewidywały z reguły innej formy zapłaty niż na rachunek rozliczeniowy. Zdaniem profesora Witolda Modzelewskiego przepis prawa publicznego (tu ustawy o VAT) nie zmienił treści tych umów a przede wszystkim nie tworzy uprawnienia nabywcy do jednostronnej zmiany treści zawartych już umów. Stąd w przypadku tych umów nie stosuje się split payment. W umowach zawartych od lipca 2018 r. strony powinny jednoznacznie rozstrzygać problem zapłaty: zapłata na rachunek VAT powoduje wygaśnięcie długu po stronie nabywcy (usługobiorcy).

Od 1 lipca 2018 r. obowiązują przepisy wprowadzające w polskim systemie VAT mechanizm podzielonej płatności (MPP, ang. split payment). Na pytania redakcji portalu infor.pl dotyczące split payment odpowiedzi udzielił Pan Zbigniew Makowski, zastępca Dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług w Ministerstwie Finansów.

Polski rząd przygotował kolejną podwyżkę ZUS dla przedsiębiorców. Stawki ZUS dla przedsiębiorców w 2019 r. będą wyższe o 7,3-proc. od obecnie obowiązujących. Jest to kolejne obciążenie, które najbardziej odczują małe firmy i kolejny impuls do już i tak masowej migracji biznesu za granicę.

Coraz więcej nowych firm (startupów) myślących o globalnym rozwoju wybiera założenie spółki w stanie Delaware (USA) - miejscu, w którym znajduje się blisko 50-proc. amerykańskich korporacji i prawie połowa wszystkich amerykańskich spółek giełdowych. Ten amerykański stan zapewnia korzystne przepisy i spore możliwości optymalizacji podatkowej.

Ulga badawczo-rozwojowa może przyczynić się do istotnych oszczędności podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Aby było to jak najbardziej efektywne, jak podkreśla ekspert Grant Thornton, warto odpowiednio się przygotować i zabezpieczyć prawo do skorzystania z dodatkowego odliczenia.

Od 1 lipca 2018 roku wszystkie firmy prowadzące księgi podatkowe muszą być gotowe na wysyłkę kolejnych plików JPK - na żądanie fiskusa. Resort finansów jest przygotowany na przyjęcie dodatkowych plików - zapewnia PAP dyrektor departamentu nadzoru nad kontrolami w MF Przemysław Krawczyk.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych nie podlegają przychody z tytułu własności nieruchomości, jeżeli wykorzystywana jest wyłącznie lub w głównym stopniu na własne potrzeby przedsiębiorstwa. Problem pojawia się w chwili, gdy spółka wynajmuje część powierzchni biurowej innym podmiotom – wtedy jedynie przeznaczenie niewielkiej części nieruchomości na cele komercyjne pozwala uniknąć podatku.

W mechanizmie podzielonej płatności (MPP, ang. split payment), który zacznie obowiązywać 1 lipca 2018 r., płatność za nabyty towar lub usługę odbywa się tak, że wartość sprzedaży netto wpłacasz jako nabywca na rachunek rozliczeniowy dostawcy lub rozliczasz w inny sposób. Natomiast pozostałą zapłatę, która odpowiada kwocie VAT, wpłacasz na specjalny rachunek bankowy dostawcy – rachunek VAT. Środki na rachunku VAT wykorzystujesz do zapłaty VAT w rozliczeniach z kontrahentami i urzędem skarbowym. Mechanizm stosujesz wyłącznie do transakcji dokonywanych przelewem w złotych polskich na rzecz innych podatników VAT.

Split payment, czyli podzielona płatność w VAT może stać się popularną metodą regulowania faktur - uważają eksperci, z którymi rozmawiała PAP. Wskazują na ryzyka i korzyści związane z jej stosowaniem. Banki zapewniają, że są przygotowane na zmiany.

Działalność gospodarcza, Podatki 2018

Prezes spółki prowadzący własną działalność gospodarczą – skutki podatkowe

30% Polaków akceptuje zapłatę gotówką bez rachunku, by uniknąć płacenia VAT

Zakup samochodu firmowego - gotówka, kredyt, leasing ich wady i zalety

6 megatrendów światowej gospodarki 2018/2019

Zmiany w split payment i zasadach blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego

Wycofanie środka trwałego z firmy - rozliczenie PIT i VAT

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej podpisana przez Prezydenta

Podzielona płatność - podatnicy pytają, MF odpowiada

Selektywne zastosowanie split payment jest dowodem braku dobrej wiary podatników VAT

Podatek od spadków i darowizn 2018 - korzystne zmiany już obowiązują

Podzielona płatność w umowach cywilnoprawnych – Ministerstwo Finansów zmienia zdanie

Refaktura dla podmiotu powiązanego - limit kosztów obowiązuje

Pomyłkowy przelew na rachunek VAT - konsekwencje

Jak wypełniać JPK_VAT - odwrotne obciążenie i dane z faktur

Działalność bez rejestracji, czyli nowe możliwości dla przedsiębiorców

Podatkowa grupa kapitałowa (PGK) - opodatkowanie CIT w 2018 roku

Wdrożenie RODO - problemy prawne i informatyczne

Nowy wzór formularza CIT- TP

Wniosek grupowy o interpretację podatkową. Podmioty powiązane z kolejnymi obowiązkami

VAT 2018 – teraźniejszość i przyszłość najważniejszego podatku

Mały ZUS dla prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą od 2019 r.

Koszty prac B+R osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą a koszty kwalifikowane

Jak stosować podzieloną płatność - objaśnienia podatkowe Ministra Finansów

Podzielona płatność (split payment) - kto zyska a kto straci?

Faktura korygująca a split payment

Podzielona płatność w umowach między kontrahentami

Zapłata VAT do urzędu skarbowego z rachunku VAT odbywa się przelewem podatkowym

Zmiany w PIT, CIT i ryczałcie od 19 lipca 2018 r.

Zmiany (upraszczające) w VAT 2018 - projekt na jesieni

Wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa

VAT z tytułu importu towarów - czy można go płacić z rachunku VAT

Nowe deklaracje VAT za lipiec 2018 – jak uzyskać zwrot lub zapłacić podatek z rachunku VAT

Ustanowienie służebności przesyłu a obniżenie wartości nieruchomości

Sukcesy i patologie 25 lat VAT w Polsce

Refakturowanie mediów – obowiązek podatkowy w VAT

Działalność nierejestrowa zwiększy przedsiębiorczość

Zwrot VAT przy umowie o dofinansowanie podjęcia działalności

Podzielona płatność nie wyklucza ulgi na złe długi

Zapowiedź powszechnego stosowania mechanizmu podzielonej płatności przez jednostki samorządu terytorialnego jest błędem

Split payment - przelew na rachunek ROR zostanie odrzucony

Mechanizm podzielonej płatności nie powinien być stosowany przy regresie ubezpieczeniowym

Split payment nie stosuje się do umów zawartych przed 1 lipca 2018 r.

Split payment - pytania i odpowiedzi

Wzrost składek ZUS dla przedsiębiorców w 2019 r.

Delaware - amerykański raj podatkowy

Jak skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej

JPK na żądanie od 1 lipca 2018 r. - kazda firma musi być gotowa

Podatek od wynajmu powierzchni biurowej

Podzielona płatność - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Split payment - ryzyka i korzyści