Import, Jednolity Plik Kontrolny (JPK)

Dotychczas kontrola celna była dla wielu przedsiębiorców zdarzeniem incydentalnym – często losowym, ograniczonym do wybranych zgłoszeń lub konkretnych transakcji. Nadchodzące zmiany w unijnym systemie celnym całkowicie odwracają tę logikę. Wraz z reformą Unijnego Kodeksu Celnego kontrola przestaje być zdarzeniem – staje się procesem ciągłym. Pojawia się więc fundamentalne pytanie: czy importerzy w praktyce znajdą się pod stałym monitoringiem organów?

Minister Finansów i Gospodarki znowelizował rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Zmiany te dotyczą ewidencji JPK_VAT z deklaracją składanych za okresy rozliczeniowe od 1 lutego 2026 r. Pod koniec stycznia Ministerstwo Finansów opublikowało nową wersję broszury informacyjnej "JPK VAT z deklaracją" - obowiązującą od 1 lutego 2026 r.

W imporcie liczy się nie tylko to, co sprowadzasz, ale również skąd to pochodzi w sensie prawnym. Pochodzenie towaru nie jest „krajem dostawcy” ani „miejscem magazynu”, lecz formalny status wynikający z reguł unijnych i międzynarodowych przypisanych do danego towaru. Co istotne – dopiero po ustaleniu pochodzenia można w ogóle rozważać preferencje taryfowe, czyli obniżone lub zerowe cło. Błąd w tym obszarze potrafi kosztować firmę znacznie więcej niż różnica w stawce celnej: może uruchomić korekty, dopłaty, odsetki, a nawet odpowiedzialność w obszarze compliance.

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 16 października 2025 r., że od 2026 r. wchodzą w życie nowe obowiązki dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się w ramach podatku PIT. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą podlegające podatkowi PIT, które co miesiąc przekazują ewidencję JPK_V7M, będą zobowiązane do prowadzenia przy użyciu programów komputerowych ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji przychodów. Ministerstwo Finansów udostępni bezpłatne narzędzia pozwalające na realizację obowiązków w zakresie przesyłania nowych obligatoryjnych plików JPK.

W czasach zglobalizowanego handlu i zaostrzonych kontroli podatkowo-celnych coraz częściej przedsiębiorcy stają przed wyzwaniem udowodnienia wywozu towarów poza Unię Europejską. Jednym z narzędzi, które może odegrać w tym procesie kluczową rolę, jest poświadczone przez organy celne zgłoszenie celne importowe dokonane w kraju trzecim.

Jednym z głównych wyzwań przy imporcie alkoholu jest kwestia dokumentacji i formalności celnych. – Import towarów akcyzowych wymaga kompleksowego podejścia i znajomości wielu systemów. Kluczowe jest właściwe przygotowanie dokumentacji już na etapie jego planowania – podkreśla Joanna Porath, prezeska agencji celnej AC Porath. Akcyza wymaga rejestracji w innych systemach niż standardowe zgłoszenia celne. Konieczny warunek to dostarczenie alkoholu bezpiecznie zapakowanego w skrzynie lub palety. Kluczowym aktem prawnym regulującym zasady opodatkowania napojów alkoholowych jest ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

W ostatnim czasie rośnie skuteczność kontroli celno skarbowych, a w tym kontrole post-importowe i post-eksportowe związane z obrotem międzynarodowym towarów. Pomagają w tym przepisy, które nakładają dodatkowe wymagania na eksporterów i importerów, takie jak środowiskowe, środki ochrony rynku, a w tym postępowania antydumpingowe czy antysubsydyjne, czy związane z sytuacją na świecie jak sankcje.

Ministerstwo Finansów w wykonało kolejny krok w kierunku pełnej digitalizacji rozliczeń podatkowych. Jego najnowsza inicjatywa oznacza, że podatnicy będą zobligowani wdrożyć JPK CIT - najwięksi już od 1 stycznia 2025 r. - pisze Michał Szwed, Partner w CRIDO.

Najnowsze wyniki GUS dla obrotów towarowych handlu zagranicznego pokazały, że w pierwszej połowie 2024 r. wartość polskiego eksportu wyniosła 752 mld PLN i była niższa o 10,2% w ujęciu rocznym. Import z obrotami rzędu 732 mld PLN spadł o 9,1% r/r. Choć mamy dodatnie saldo wymiany handlowej (20 mld PLN), to jednak jest niższe rok temu (10,8 mld PLN). Analitycy międzynarodowej instytucji płatniczej AKCENTA wskazują na możliwą poprawę wyników handlowych Polski w całym 2024 roku, wspieraną przez konsumpcję. Jednak ryzyka związane z napięciami politycznymi oraz zmiennością kursów walut pozostają istotnym zagrożeniem dla stabilności handlu.

Z danych przedstawionych w raporcie PwC wynika, że w ciągu ostatnich sześciu lat liczba kontroli celno-skarbowych wzrosła czterokrotnie, a liczba wskazanych nieprawidłowości trzykrotnie. Co urzędnicy kontrolują najchętniej? Jakie błędy wyłapują najczęściej?

Od 1 stycznia 2025 roku podatnicy objęci podatkiem CIT (osoby prawne) będą mieli obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej i wysyłania ich w tej formie do urzędu skarbowego (tzw. JPK CIT). Aktualnie Ministerstwo Finansów konsultuje struktury logiczne pliku JPK_KR_PD oraz pliku  JPK_ST, a także przygotowuje zmianę projektu rozporządzenia wykonawczego w sprawie dodatkowych danych dołączanych do przekazywanych ksiąg.

W bilansie płatniczym września zwraca uwagę nadwyżka w obrotach bieżących, wynosząca 394 mln EUR, kontrastująca z deficytem z sierpnia (-299 mln EUR) i ubiegłego roku (-2 377 mln EUR). Wzrost ten wynikał głównie z nadwyżek w usługach i handlu towarami, choć był ograniczany przez deficyty w dochodach pierwotnych i wtórnych. Handel towarami prezentował się słabo, z umiarkowanymi wzrostami eksportu i importu, nie spełniając oczekiwań rynkowych.

Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 lipca 2023 r. podmioty będące członkami grup VAT mają obowiązek prowadzenia elektronicznej ewidencji dostawy towarów i świadczenia usług na rzecz innego członka tej samej grupy VAT. Ewidencję według wzoru struktury JPK_GV(1) należy przesyłać do urzędu skarbowego za okresy miesięczne. Plik JPK_GV za lipiec 2023 r. należy przesłać do 25 sierpnia 2023 r.

Komisja Europejska osiągnęła porozumienie z Polską i czterema innymi krajami unijnymi, które wprowadziły zakaz przywozu ukraińskich towarów. To dobra informacja dla importerów produktów rolno-spożywczych z Ukrainy oraz firm transportowo-spedycyjnych, które zajmują się ich obsługą. Nadal jednak obowiązują restrykcje na cztery produkty, możliwy jest jedynie ich tranzyt przez nasz kraj.

Na mocy ostatniego rozporządzenia ministra rozwoju i technologii zakazano przywozu z Ukrainy do Polski większości ukraińskich artykułów rolno-spożywczych, w tym również zboża. Wiadomo jednak, że Ukraina negocjuje zniesienie tych ograniczeń. Dlatego warto przyjrzeć się bliżej, jak wygląda procedura importu i tranzytu ukraińskiego zboża w naszym kraju. 

Ministerstwo Finansów zaktualizowało swoje wytyczne dotyczące wzoru oświadczenia o spełnieniu warunków określonych w art. 33 ust. 7a-7e, art. 33a ust. 2 ustawy o VAT oraz w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym.

Ile kosztują zboża w Polsce w 2023 roku? Jakie ceny osiągają zboża na rynku krajowym i w eksporcie? Ile kosztuje pszenica, żyto, kukurydza, jęczmień, owies, rzepak, pszenżyto? Jak informuje 13 marca 2023 r. Izba Zbożowo-Paszowa - przetwórcy ziarna, wytwórnie pasz i młyny, nie są obecnie zainteresowani jego zakupem. Spodziewane przedłużenie umowy zbożowej, na mocy której Ukraina eksportuje surowce rolne przez porty czarnomorskie, może spowodować dalszy spadek cen ziarna.

Polscy przewoźnicy nieraz już udowodnili, że potrafią dostosowywać się do zmieniających się warunków geopolitycznych i rynkowych. Obecnie tocząca się wojna w Ukrainie nie przerwała łańcucha dostaw, choć transport towarów może być wydłużony. Dlatego tak ważna jest znajomość wszystkich aktualnie wymaganych procedur i dokumentów, by przewozy były realizowane bez zakłóceń.

Aby zabezpieczyć w obecnym sezonie grzewczym potrzeby odbiorców indywidualnych i firm, Polska importuje węgiel z różnych regionów świata. Przy odprawie węgla obowiązują określone procedury. Co muszą wiedzieć spedytorzy, którzy obsługują importerów węgla?

Uproszczona procedura VAT, czyli możliwość niezapłacenia podatku w momencie importu towaru. Jakie warunki należy spełnić?

Każdy importer powinien bacznie przyglądać się fakturom od spedytora, by nie dopuścić do podwójnego opodatkowania, albo wręcz do zanegowania kosztów przez kontrolę podatkową. Spedytorom wydaje się bowiem, że mogą wystawiać faktury za fracht, a to błąd. Innym często spotykanym problemem jest zgłoszenie celne dokonywane na podstawie oświadczenia spedytora o kosztach transportu.

Bardziej niż skromne fiskalne wyniki dotychczasowego funkcjonowania JPK_VAT, czyli obowiązku przesyłania ksiąg podatkowych dla potrzeb podatku od towarów i usług, ma swoje oczywiste przyczyny. Niewielka jest bowiem przydatność przesyłanych organom podatkowym ewidencji: dane, które dzięki temu są dostępne dla organów podatkowych, w istotnej części nie mają żadnego znaczenia poznawczego. Dlaczego? Wyjaśnia prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Jak skorygować VAT w przypadku otrzymania przesyłki zagranicznej bez oclenia lub z błędnymi danymi? W przypadku zarówno błędów w odprawie importowej, jak i braku jej dokonania, aby móc skorygować wysokość VAT importowego w deklaracjach podatkowych, należy zwrócić się do urzędu celno-skarbowego. Naczelnik UCS w odpowiedzi na wniosek wyda decyzję celną, którą albo poprawi te pomyłki i ich skutki dla VAT, albo ureguluje status celny towarów wraz z jednoczesnym określeniem podatków importowych we właściwej wysokości. Wszystkie te elementy, tj. cło, akcyza i VAT, zostaną określone w jednej decyzji.

Struktura JPK_FA (4) jest wymagana w przypadku praktycznie każdej kontroli, niezależnie czy dotyczy ona VAT czy podatku dochodowego. Biorąc pod uwagę, że nie podlega ona korekcie, a na przestrzeni ostatnich sześciu lat zmieniała się już 4 krotnie, złożenie jej może stanowić nie lada wyzwanie. Brak przedstawienia prawidłowej struktury w terminie może wiązać się z poważnymi konsekwencjami dla podatnika.

Sezon urlopowy właśnie startuje i wyraźnie widać, że w 2022 roku Polacy chcą „odbić” sobie covidowe ograniczenia turystyczne z poprzednich lat. Aż 40% z nas deklaruje, że planuje wypoczynek za granicą (tak wynika z badania przeprowadzonego na początku 2022 r. przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna). Z takich wyjazdów, oprócz pięknych wspomnień, większość podróżnych będzie chciała również przywieźć pamiątki dla siebie oraz prezenty dla bliskich. Tymczasem niewielu z nas wie, że przewóz nawet tak „niewinnie” wyglądających przedmiotów, jak egzotyczna odmiana storczyka, pudełeczko kawioru, skórzana torebka, muszelka z plaży czy zapasowy kanister paliwa, może się skończyć grzywną w wysokości nawet kilku tysięcy złotych! Równie duże problemy możemy mieć, jeśli przekroczymy dozwolone limity przewozu alkoholu czy wyrobów tytoniowych, które należą przecież do najczęstszych „pamiątek”. A jeśli postanowimy zabrać ze sobą do Polski większą ilość gotówki i nie zgłosimy tego na granicy, to pieniądze będą skonfiskowane przez Służbę Celną, a my zostaniemy z mandatem, który może sięgnąć nawet 50% przewożonej kwoty! O czym więc należy wiedzieć, żeby zawartość wakacyjnej walizki nie stała się przyczyną dużych problemów finansowych, a nawet powstania długu w fiskusie? Przeczytasz o tym w kolejnym materiale Intrum z cyklu „Ogarniam finanse”!