Kategorie

Klauzula obejścia prawa podatkowego (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania)

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 stycznia 2017 r., wprowadziła dodatkowe rozwiązania mające na celu poprawę ściągalności podatku – tzw. pakiet rozwiązań uszczelniających - m.in.: przepisy modyfikujące sposoby rozliczeń i postępowań weryfikacyjnych oraz zmiany w zakresie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT i odpowiedzialności solidarnej nabywcy za zaległości podatkowe, a także zaostrzenie sankcji dla osób biorących udział w oszustwach podatkowych. To jednak nie koniec zmian uszczelniających system podatkowy.
Wraz z nowym rokiem zaczęły obowiązywać przepisy podatkowe, ograniczające ochronę podatników przed decyzjami organów podatkowych. Nowe regulacje wprowadzają bowiem ograniczenia w zakres ochrony gwarantowanej dotychczas przez interpretacje podatkowe wydane przed wprowadzeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Czy w wyniku zastosowania przez organy podatkowe klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie będzie już możliwe prowadzenie optymalizacji podatkowej? Paradoksalnie regulacje dotyczące klauzuli mogą zostać „uśmiercone” przez wprowadzenie do przepisów (w ramach tzw. konstytucji dla biznesu) innej zasady, czyli zasady wolności gospodarczej, tj. „co nie jest zabronione, to jest dozwolone”.
Po nie do końca udanych próbach wprowadzenia takich rozwiązań jak AWI, CFC czy klauzula unikania opodatkowania, OECD za pomocą CRS (Common Reporting Standard) znowu chce wprowadzić system ujednolicenia prawa podatkowego. Wizja uszczelnienia systemu podatkowego, a tym samym zminimalizowania negatywnych zjawisk unikania opodatkowania oraz przeciwdziałania ukrywaniu dochodów została już roztoczona.
Co do zasady koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Jest to norma ogólna, wywodząca się z dyspozycji art. 264 Ordynacji podatkowej, niedotycząca wszystkich, możliwych wydatków. Koszty, w większości nie są też zwracane z urzędu, ale na wniosek uczestnika postępowania.
Dotychczas podatnik, który miała wątpliwości dotyczące przeprowadzania określonej transakcji gospodarczej, mógł złożyć wniosek o indywidualną interpretację podatkową. Jednakże nowe regulacje zakładają możliwość niewydania interpretacji w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. Można się jednak przed tym uchronić uzyskując opinię zabezpieczającą.
Podmioty gospodarcze zawsze będą podejmowały działania zmierzające do minimalizacji obciążeń podatkowych. Jest to zjawisko występujące nie tylko w polskim systemie podatkowym. Ocenie, czy podejmowane działania w obszarze gospodarki wolnorynkowej są zgodne z regulacjami prawa podatkowego, służyć ma stosowanie przez organy administracji podatkowej klauzuli unikania opodatkowania.
Z jednej strony mam tę moją korporację kilku tysięcy doradców podatkowych, oczekujących, że interesy ich klientów będą chronione, a wątpliwości rozstrzygane na ich korzyść, a z drugiej strony oczekiwania resortu finansów i całego rządu, że działania Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania doprowadzą do tego, że nastąpi przysporzenie dochodów budżetowych i napiętnowanie nieuczciwych podatników, a sztuczne konstrukcje zostaną wyeliminowane. – mówi prof. Jadwiga Glumińska-Pawlic, przewodnicząca Krajowej Rady Doradców Podatkowych, w wywiadzie dla portalu Infor.pl.
W dniach 21-22 października 2016 r. odbędzie się we Wrocławiu VII Międzynarodowa Konferencja "Podatki bez granic". Jak co roku spotkają się na tej konferencji doradcy podatkowi z Polski, Niemiec, Republiki Czeskiej oraz przedstawiciele tego zawodu z Ukrainy i Rosji. Patronat medialny nad wydarzeniem objął portal Infor.pl.
Powołana 15 września 2016 r. Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania to ostatni element zmian w ordynacji podatkowej dotyczący klauzuli obejścia prawa podatkowego. Sama klauzula, będąca po części dublem obowiązujących już przepisów, ma powstrzymać firmy przed agresywną optymalizacją i według zapewnień rządu będzie stosowana do dużych podatników. W rzeczywistości to broń masowego rażenia, której skutek może być zupełnie odwrotny.
Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania to instrument, który wszedł w życie 15 lipca 2016 roku na mocy ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 846). Znajdzie on zastosowanie do każdej czynności dokonanej przede wszystkim (lub wyłącznie) w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, uzyskanej po dniu 15 lipca 2016 roku, jeżeli sposób działania był sztuczny.
15 września 2016 r. minister finansów Paweł Szałamacha powołał Radę do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania. Organ ten ma wydawać opinie dotyczące stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W skład Rady zostało powołanych dziewięciu ekspertów z zakresu prawa podatkowego i finansów.
15 lipca 2016 weszła w życie klauzula, która ograniczy zjawisko szkodliwej „optymalizacji" podatkowej stosowanej przez część podatników, w tym firmy stanowiące spółki działające w ramach ponadnarodowych korporacji.
15 lipca 2016 roku weszła w życie nowelizacja Ordynacji podatkowej, wprowadzająca w Polsce klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. Nowe przepisy budzą szczególny niepokój przedsiębiorców, którzy w swojej działalności stosowali metody optymalizacji podatkowej, oraz tych, którzy takie kroki dopiero planują.
Zarówno podatnicy, jak i przedstawiciele fiskusa zgadzają się co do jednego: prawo podatkowe nie może demoralizować. Z takim skutkiem mamy do czynienia wówczas, gdy niektórzy podatnicy działający w granicach prawa osiągają szczególne korzyści podatkowe, w których nie powinni partycypować. Przeciwdziałanie takim praktykom jest konieczne. Jednak wprowadzanie do systemu podatkowego nowych rozwiązań, które nie są wystarczająco skonkretyzowane, nie będzie skuteczne. Może doprowadzić do tego, że podatnicy faktycznie nadużywający prawa dalej będą to robili, może mniej jawnie, może z nieco większymi kosztami i ryzykiem, ale jednak. Rykoszetem za to dostaną uczciwi przedsiębiorcy. Taki skutek może mieć wprowadzona właśnie do ustawy o VAT klauzula nadużycia prawa.
Ministerstwo Finansów informuje, że do 26 sierpnia można składać zgłoszenia swojej kandydatury do Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania. Ogłoszenie jest skierowane do pracowników szkół wyższych, jednostek organizacyjnych Polskiej Akademii Nauk lub instytutów badawczych.
Zastosowanie klauzuli obejścia prawa powinno zniechęcać do agresywnej optymalizacji, mającej na celu unikanie podatku handlowego. Mamy nadzieję, że podmioty nie będą do niej dążyć - powiedział wiceminister finansów Wiesław Janczyk.
Jaki jest cel klauzuli? Jakie będą przesłanki i skutki jej zastosowania? Czy oznacza ona koniec optymalizacji podatkowych?
W dniu 15 lipca wchodzi w życie budząca duże obawy firm klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Ministerstwo Finansów zapewnia jednak, że nie stanowi ona żadnego zagrożenia dla małych i średnich firm, będzie natomiast miała zastosowanie do dużych podmiotów i osób fizycznych z dużymi dochodami.
Do Ordynacji podatkowej została wprowadzona klauzula przeciw unikaniu opodatkowania. Powołując się na tę klauzulę, organy podatkowe mogą kwestionować „optymalizacyjne” i legalne działania podatnika zmierzające – zdaniem organów – do unikania opodatkowania. Nowelizacja weszła w życie 15 lipca 2016 r.
W przypadku VAT nie będzie stosowana szczególna klauzula obejścia prawa wynikająca z Ordynacji podatkowej, ale legalne czynności dokonane przez podatnika VAT będą mogły być potraktowane przez fiskusa jako „nadużycie prawa” i kwestionowane w „zwykłym” postępowaniu podatkowym czy kontrolnym. Ustawodawca zdecydował się bowiem na wprowadzenie w ustawie o VAT pojęcia „nadużycie prawa”. Zmiany zaczną obowiązywać od 15 lipca 2016 r.
Chociaż zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będzie wyłączone w sprawach dotyczących podatku VAT, to jednak nowelizacja w tym zakresie wprowadziła jednocześnie do ustawy o VAT definicję nadużycia prawa, która będzie miała zastosowanie wyłącznie na gruncie tego podatku. Klauzula nadużycia prawa w VAT wchodzi w życie od 15 lipca 2016 r.
Przez optymalizację podatkową należy rozumieć podejmowanie działań (z założenia zgodnych z prawem, w przeciwieństwie do oszustw podatkowych) w celu obniżenia podatków. Na takich działaniach budżety państw tracą jednak olbrzymie kwoty. Czy jest optymalizacja podatkowa i jak poszczególne państwa starają się z nią walczyć?
Z perspektywy dokumentowania cen transferowych, jak również mając na uwadze wprowadzenie klauzuli obejścia prawa, przygotowanie uzasadnienia biznesowego dla istotnych zmian dokonywanych wewnątrz grup kapitałowych (restrukturyzacji) może stać się nowym obowiązkiem dla polskich podatników działających w grupach podmiotów powiązanych.
Prezydent RP podpisał nowelizację ordynacji podatkowej, wprowadzającą tzw. klauzulę obejścia prawa podatkowego. Celem klauzuli jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.
Swego rodzaju klauzulę przeciw unikaniu VAT wprowadzono do polskiego prawa przy okazji niedawnej noweli przepisów podatkowych. Brakuje w niej mechanizmów ochrony podatnika przewidzianych w klauzuli odnoszącej się do CIT - uważa ekspert podatkowy Roman Namysłowski.
Regulacje dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będą miały zastosowanie do korzyści podatkowej uzyskanej po dniu ich wejścia w życie. Jest to zapis, który budzi wiele kontrowersji, gdyż w praktyce będzie skutkować działaniem prawa wstecz. Organy będą bowiem mogły kwestionować np. wysokość odpisów amortyzacyjnych, które powstały w wyniku transakcji przeprowadzonych przed wejście w życie nowych ograniczeń.
Projekt Ordynacji podatkowej nie zakłada całkowitych zmian treści klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Warto jednak zwrócić uwagę na przepisy przejściowe.
Wprowadzana do Ordynacji podatkowej klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania ma dotyczyć zarówno małych, średnich, jak i dużych podatników bez wyjątku, gdy zostanie osiągnięta korzyść podatkowa powyżej określonego progu. Przesłanką do wszczęcia postępowania wobec podatnika będzie zaistnienie podejrzenia dokonania czynności przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. Natomiast wydane indywidualne interpretacje podatkowe nie będą miały mocy ochronnej, jeżeli fiskus uzna, że stanowią element działania zmierzającego do unikania opodatkowania.
Uchwaloną przez Sejm 13 maja 2016 r. nowelizację Ordynacji podatkowej, wprowadzającą do polskiego prawa podatkowego klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, komentuje ekspert od prawa podatkowego Marcin Sroga z kancelarii Zimny-Doradcy Podatkowi.
Sejm uchwalił nowelę Ordynacji podatkowej wprowadzającą klauzulę obejścia prawa podatkowego. Klauzula ma zniechęcić podatników do unikania opodatkowania i pozwolić na walkę z "agresywną optymalizacją podatkową". Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Podczas prac nad Ordynacją podatkową posłowie Podkomisji do monitorowania systemu podatkowego przyjęli poprawkę. Zgodnie z nią przepisy wprowadzające klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania będą mieć zastosowanie do korzyści podatkowych uzyskanych po dniu wejścia w życie ustawy, a nie do czynności dokonanych po tym dniu.
Nowelizacja Ordynacji podatkowej przewiduje wprowadzenie do polskiego prawa klauzuli, której celem jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania. Klauzula będzie działać wstecz. Zmianę taką przewiduje poprawka do projektu nowelizacji wprowadzona przez podkomisję i zaakceptowana przez komisję finansów publicznych.
Aby znacząco zwiększyć wpływy do budżetu, sama klauzula obejścia prawa podatkowego może nie wystarczyć, lepszym rozwiązaniem byłoby upraszczanie systemu podatkowego - mówi dr Martin Dahl, ekonomista z Uczelni Łazarskiego.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania przewiduje rządowy projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej, którego pierwsze czytanie w Sejmie odbyło się 13 kwietnia 2016 r. Projekt trafił do sejmowej komisji finansów publicznych.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania zakłada projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Klauzula ma za zadanie ukrócić proceder dokonywania sztucznych i pozbawionych uzasadnienia gospodarczego czynności, w efekcie których firmy próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć wyłącznie korzyści podatkowe. Przyjrzyjmy się zatem, jak ma działać klauzula i jakie skutki dla podatników wywoła jej zastosowanie.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie przyniesie budżetowi państwa dodatkowych mld zł. Problem nie leży w złym prawie, ale w skuteczności ściągania podatków - powiedział wiceprzewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych Dariusz M. Malinowski.
Dlaczego resort finansów wciąż realizuje pomysły podatkowe poprzedniego rządu? Pyta profesor Witold Modzelewski. Zdaniem profesora zwalczać uchylanie się od opodatkowania można z powodzeniem bez klauzuli „obejścia prawa”, a w większości przypadków tzw. wehikułów optymalizacyjnych nie mamy do czynienia z obejściem prawa, lecz z pozornością lub nawet fikcyjnością czynności, a to zupełnie coś innego.
Wiceminister finansów, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej Wiesław Jasiński zapowiada, że Ministerstwo Finansów będzie szybko reagować na wykorzystywanie prawa przez zorganizowane grupy przestępcze, wprowadzając zmiany przepisów przeciwdziałające luce w VAT.
Rząd przyjął klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania. Rada Podatkowa Konfederacji Lewiatan dostrzega przyczyny jej wprowadzenia, ale zwraca uwagę na znaczące ryzyka związane z wprowadzeniem instytucji, która istotnie obniży standard ochrony praw podatnika.
Wprowadzenie klauzuli obejścia prawa, która ma przeciwdziałać unikaniu przez firmy opodatkowania, przewiduje projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przyjęty przez rząd.
Klauzula obejścia prawa podatkowego ma uniemożliwić firmom dokonywanie sztucznych i niemających uzasadnienia gospodarczego czynności, za pomocą których próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe. Klauzula, która ma wejść w życie jeszcze w 2016 r., miałaby zastosowanie tylko wtedy, gdyby korzyść uzyskana przez podatnika w wyniku kwestionowanych przez fiskusa sztucznych czynności, przekraczała w roku podatkowym kwotę 100 tys. zł.
Ministerstwo Finansów przygotowało projekt wprowadzający klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania. Wiceminister finansów Leszek Skiba poinformował, że rząd chciałby wejścia w życie tej klauzuli już w najbliższych miesiącach.
Resort finansów przygotował założenia zmian do ustawy Ordynacja podatkowa. Propozycje zawarte w projekcie regulują między innymi kwestie, związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Kiedy będzie można zastosować klauzulę i jakie uprawienia będzie miał podatnik w takiej sytuacji?
Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem Business Centre Club, treść projektowanych przepisów dotyczących ogólnej klauzuli obejścia prawa podatkowego, ale również zamierzony sposób ich wprowadzenia do porządku prawnego, narusza standardy konstytucyjne. Przedsiębiorcy rozumieją intencje ustawodawcy i są za potrzebą uszczelniania systemu podatkowego oraz walki z szarą strefą. Proponują wspólne prace nad Ordynacją podatkową, ponieważ obecny projekt niesie szereg zagrożeń dla gospodarki i przedsiębiorców.
Najnowsza prognoza Komisji Europejskiej (KE) wskazuje m.in., że bez odbudowy strumienia dochodów podatkowych i uszczelnienia systemu podatkowego w 2017 r. istnieje ryzyko przekroczenia przez deficyt 3% PKB.
Według szacunków rozmiar luki podatkowej w Polsce w ramach podatku VAT wynosi około 40 miliardów złotych i jest to jeden z najgorszych wyników w relacji do przychodu z VAT wśród państw europejskich. Ministerstwo Finansów zauważa ten problem i zapowiada podjęcie konkretnych działań w celu zniwelowania luki podatkowej.
Przedsiębiorcy dostrzegają istotne przyczyny wprowadzenia klauzuli obejścia prawa podatkowego, uznając fakt, że międzynarodowe unikanie opodatkowania prowadzi do zmniejszenia wpływów budżetowych i ogranicza możliwości realizacji potrzeb państwa, zaburza uczciwą konkurencję oraz zmniejsza stan środków pieniężnych w polskim systemie bankowym. Zwracają jednak uwagę na znaczące ryzyka związane z wprowadzeniem instytucji obejścia prawa podatkowego, która, ich zdaniem, istotnie obniży standard ochrony praw podatnika.
Idea klauzuli obejścia prawa podatkowego jest sposobem na uszczelnienie systemu podatkowego, a także instrumentem zapewniającym uczciwą konkurencję pomiędzy podatnikami. Natomiast niskie podatki to najprostsza recepta na wyprowadzanie pieniędzy z Polski, wtedy spółki zagraniczne stracą powody, by to robić - mówi ekspert Wojciech Reszka.
Minister finansów Paweł Szałamacha zapowiedział, że jeszcze zimą rząd Beaty Szydło zajmie się tzw. klauzulą obejścia prawa podatkowego, tak by mogła być uchwalona i wejść w życie w drugim kwartale 2016. Pozwala ona naliczyć wyższy podatek w razie uznania, że dana transakcja miała na celu jedynie obniżenie opodatkowania. Klauzula ma być elementem ordynacji podatkowej.