Usługi świadczone dla zagranicznych kontrahentów - rozliczenie VAT. Świadcząc usługi na rzecz zagranicznych kontrahentów, musimy zawsze ustalić miejsce świadczenia tych usług. Wyznaczają je przepisy VAT. Gdy nabywcy są podatnikami, zazwyczaj na nich przechodzi obowiązek rozliczenia VAT. Inaczej jest, gdy nabywca nie jest podatnikiem. Jeśli miejsce świadczenia usług jest poza terytorium kraju, to VAT rozlicza świadczeniodawca. Od 1 lipca 2021 r. może skorzystać z procedury OSS, gdy nabywca jest z innego kraju UE.
Grupa VAT. W dniu 1 października 2021 r., razem z nowelizacją wielu ustaw podatkowych w ramach tzw. Polskiego Ładu, Sejm uchwalił nowelizację ustawy o VAT, w której wprowadzono czwartą kategorię podmiotów tego podatku (obok osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej): są tzw. grupy VAT, czyli podatnicy grupowi, których tworzą co najmniej dwa podmioty powiązane finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, zarejestrowane jako podatnik tego podatku. Do ustawy o VAT dodano cały nowy rozdział (art. 8c-8e) oraz m.in. art. 15a, które określają status tych podmiotów.
Nadwyżka VAT do rozliczenia w następnym okresie. Ustawodawca nie uregulował wprost terminu przedawnienia kwoty do przeniesienia, czyli nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Dlatego ustalenie tego terminu co jakiś czas budzi kontrowersje. W ostatnim wyroku w tej sprawie z 24 lutego 2021 r. NSA potwierdził, że po 5 latach organ nie może kwestionować wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jego zdaniem nie oznacza to jednak, że podatnik traci tym samym prawo do przenoszenia jej na kolejne okresy rozliczeniowe. Jest to stanowisko korzystne dla podatników, ale należy uważać i często bezpieczniej jest wystąpić o zwrot nadwyżki na rachunek bankowy.
Nieodpłatne użyczenie nieruchomości a VAT. Zgodnie z art. 710-719 Kodeksu cywilnego, przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotą umowy użyczenia jest bezpłatne przysporzenie na rzecz biorącego, które polega na możliwości korzystania przez niego z przedmiotu użyczenia (np. nieruchomości). Jak wskazuje orzecznictwo, m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 13.05.2004 r. sygn. III SK 39/04, nie ma przeszkód, aby przedmiot użyczenia stanowiła rzecz będąca częścią przedsiębiorstwa. W takim przypadku bezpłatne używanie jako czynność nieodpłatna może podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako nieodpłatne świadczenie usług.
Odliczanie VAT i korekty in minus. W ramach pakietu SLIM VAT 2 zmienione zostały zasady odliczania VAT naliczonego od WNT i pozostałych zakupów, w przypadku których podatnikiem jest nabywca. Niezależnie od terminu rozliczeń, a w przypadku WNT także terminu otrzymania faktury, będzie możliwe rozliczenie w tym samym miesiącu zarówno VAT należnego, jak i VAT naliczonego. Zmiana ta wejdzie w życie następnego dnia po publikacji ustawy zmieniającej w Dzienniku Ustaw. Ponadto od 1 października 2021 r. korekty „in minus” dotyczące transakcyjnych i nietransakcyjnych WNT, importu usług oraz dostaw towarów, dla których nabywcy są podatnikami, będą dokonywane w rozliczeniu za okres, w którym zaistniała przyczyna obniżenia podstawy opodatkowania.
Kary umowne w budownictwie - rozliczanie VAT. Realizacja projektów budowlanych nie zawsze przebiega zgodnie z złożeniami. Wpływ na to ma wiele czynników, z którymi muszą mierzyć się zarówno wykonawcy, jak i inwestorzy. Rosnące ceny materiałów budowlanych lub ograniczony dostęp do nich, brak wykwalifikowanej kadry, opóźnienia podwykonawców czy też błędy w dokumentacji, to chleb powszedni przy realizacji kontraktów budowlanych. Jak ograniczyć zatem ryzyko prawno-podatkowe przy kontraktach budowlanych?
Dostawa towarów między oddziałem a siedzibą spółki - rozliczenie VAT. Spółka działająca w branży paliwowej, z siedzibą w Czechach, utworzyła w Polsce oddział zarejestrowany dla potrzeb VAT. Oddział dokonał zakupu urządzeń, które po zakończeniu prowadzonej w Polsce inwestycji zostaną przewiezione do Czech do siedziby spółki, która uiści za nie ustaloną opłatę. Czy można uznać, że taka transakcja stanowi w Polsce WDT i polski oddział może do niej zastosować stawkę VAT 0%?
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał niedawno dwa istotne orzeczenia zapadłe w wyniku pytań prejudycjalnych skierowanych przez polskie sądy administracyjne. Za niezgodne z Dyrektywą VAT uznano polskie przepisy uniemożliwiające neutralne odliczenie VAT z tytułu WNT w tej samej deklaracji, w której wykazano podatek należny z tego tytułu, w sytuacji, gdy podatnik wykazał takie nabycie po upływie 3 miesięcy. W innym orzeczeniu skład orzekający uznał za sprzeczną z Dyrektywą VAT praktykę polskich organów skarbowych, wykluczającą dopuszczalność korekty VAT przez wystawcę faktury, również w sytuacji, gdy dana czynność nie podlegała opodatkowaniu, a wystawienie faktury nie wiązało się z dokonaniem oszustwa podatkowego.
Kary umowne i rekompensaty a VAT. Kwalifikacja kar umownych i rekompensat budzi problemy interpretacyjne. Opłaty te, stosowane z reguły w przypadku niewłaściwego wykonania zobowiązań, mają bowiem bardzo różny charakter. Dla ustalenia, czy dana czynność podlega opodatkowaniu, konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii ekwiwalentności realizowanego świadczenia. Zawsze trzeba ustalić, czy płacący karę otrzymał coś w zamian. Nie wystarczy nazwanie płatności karą, aby nie trzeba było naliczać VAT. Stwierdzenie, czy zapłata kary umownej lub rekompensaty podlega opodatkowaniu VAT, wymaga przede wszystkim zbadania, czy ta konkretna zapłata może być uznana za płatność za dostawę towarów bądź świadczenie usług w rozumieniu ustawowym.
