Budżet państwa, Akcyza

W dniu 5 grudnia 2025 r. Sejm przyjął ustawę budżetową na 2026 rok. Ministerstwo Finansów informuje, że w przyszłym roku wg. prognoz przyjętych do projektu ustawy budżetowej na 2026 r. produkt krajowy brutto (PKB) wzrośnie realnie o 3,5%, inflacja średnioroczna wyniesie 3,0%, a stopa bezrobocia ukształtuje się na koniec roku na poziomie 5,0%.

Rząd przyjął projekt ustawy budżetowej na 2026 rok, który zakłada rekordowe wydatki na bezpieczeństwo, zdrowie i programy społeczne, ale też gigantyczny deficyt na poziomie 271,7 mld zł. W planie znalazły się podwyżki podatków i akcyzy, a także nowe rozwiązania fiskalne, które mają zasilić budżet. Co to oznacza dla Polaków i jak wpłynie na ich portfele?

Istotnym problemem prawnym i praktycznym jest możliwość wielokrotnego opodatkowania tego samego wyrobu akcyzowego na etapie wtórnego obowiązku podatkowego (zwanego również obowiązkiem podatkowym drugiego stopnia.) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Polacy muszą szykować się na trudne zmiany. OECD zaleca pełne wycofanie wsparcia energetycznego jeszcze w tym roku, wyższe podatki od nieruchomości i środowiskowe oraz koniec ulg dla kierowców – nowy podatek od pojazdów miałby zależeć od emisji spalin. Dodatkowo rząd może ograniczyć stosowanie preferencyjnych stawek VAT, a świadczenia na dzieci kierować tylko do najuboższych. Czy domowe budżety to wytrzymają?

Stawka akcyzy od piwa po raz kolejny została podniesiona, od 1 stycznia 2025 roku. Z obecnego poziomu około 125 zł/hl wzrasta o 5%, do poziomu ok. 131 zł/hl. Tym samym, skumulowana wielkość podwyżek akcyzy określona w tzw. Mapie Akcyzowej przyjętej w 2021 r. przez rząd wynosi ponad 27%.

Do ustalenia rzeczywistej ilości wyrobów akcyzowych nie zawsze konieczny jest ich rozładunek. Przepisy wprowadzające domniemanie rozładunku pojawiły się dopiero w 2023 roku w regulacjach wspólnotowych, podczas gdy podatnicy często toczą spory z organami podatkowymi dotyczące wcześniejszych lat. Organy podatkowe nie mają prawa tworzyć obowiązku podatkowego w oparciu o przepisy unijne, jeśli brak jest odpowiednich regulacji w prawie krajowym. Nie powinny także stosować wykładni rozszerzającej przepisów krajowych, lecz kierować się ich literalnym brzmieniem – wskazuje Jakub Sitarski, radca prawny i doradca podatkowy.

W budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia jest wielka luka finansowa – wskazują autorzy raportu pt. „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce”, opublikowanego w czerwcu 2024 r. Na jej zasypanie w ciągu najbliższych 3 lat (2025-2027) potrzeba dofinansowania co najmniej 92,5 mld zł – w wariancie minimalnym. Albo nawet 158,9 mld zł - w wariancie maksymalnym.

Rząd szykuje wielką podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe. Od 2025 r. znacząco ma wzrosnąć akcyza m.in. na papierosy, tytoń do palenia oraz płyn do e-papierosów. Warsaw Enterprise Institute ostrzega, że negatywne konsekwencje podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe odczują wszyscy: palacze, przedsiębiorcy, a z powodu ucieczki pieniędzy do szarej strefy również sam rząd.

Około 25 proc. Polaków każdego dnia sięga po papierosa. Wartość ta – zamiast maleć – zwiększa się i stawia nas w gronie państw o względnie wysokim stopniu narażenia społeczeństwa na zagrożenia spowodowane dymem tytoniowym. Na drugim biegunie UE są Szwedzi. Tam pali zaledwie 8 proc. ludności. O planach ograniczenia konsumpcji tytoniu, produktów nikotynowych i alkoholu rozmawiali politycy i eksperci podczas posiedzenia podkomisji stałej do spraw zdrowia publicznego.

Minister Finansów planuje przedłużyć o 1 rok (czyli do końca 2025 roku) okres ważności znaków akcyzy (banderol) naniesionych na opakowania jednostkowe win i wyrobów winiarskich, które są obecnie na rynku. Chodzi o wina wprowadzone do obrotu przed 2022 rokiem, które są oznaczone tzw. „starymi” znakami akcyzy. Ważność banderol akcyzowych tych win była już wcześniej dwukrotnie przedłużana. Ta zmiana, dokonywana w interesie firm z branży winiarskiej – by dać im więcej czasu na sprzedaż zapasów tych win – nie powinna skutkować podwyżką cen win.

Kolejnym obowiązkiem, na który warto zwrócić uwagę w związku z wytwarzaniem energii elektrycznej z własnych paneli fotowoltaicznych jest konieczność dokonywania zgłoszenia rejestracyjnego przez podatników podatku akcyzowego. Kto jest zwolniony z obowiązku rejestracji w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA)?

W sytuacji gdy do zużycia energii elektrycznej wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne dochodzi przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą tak samo może znaleźć zastosowanie zwolnienie określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego.

W katalogu czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą znajduje się również przypadek konsumpcji. Chodzi tutaj o zużycie energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję jak i przez podmiot, który koncesji nie posiada, ale zużywa wytworzoną przez siebie energię elektryczną.

Rada Fiskalna zacznie obradować w 2026 roku, a projekt jej funkcjonowania zostanie przedstawiony w bieżącym roku - poinformował minister finansów Andrzej Domański. Nowa instytucja rządowa ma składać się z neutralnych członków, którzy będą opiniowali wydatki budżetu państwa.

Polska gospodarka wychodzi ze spowolnienia ale niska inflacja będzie poważnie ciążyć dochodom budżetowym - dlatego rząd może zdecydować się na nowelizację budżetu państwa w 2024 roku - oceniają ekonomiści Citi Handlowego. Dochody z VAT mogą być niższe od planowanych o ok. 30 mld zł. Deficyt fiskalny w br. może wynieść 5,6 proc. PKB.

Ministerstwo Finansów chce zmienić od 2025 roku przepisy ustawy o podatku akcyzowym w zakresie saszetek nikotynowych. W komunikacie z 18 marca 2024 r. MF przedstawiło propozycje zmian. Resort zaprasza zainteresowanych tymi zmianami na spotkanie w celu uzgodnienia treści tej nowelizacji.

Czy wspólnota gruntowa może ubiegać się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zużywanego do produkcji rolnej?

Rada Ministrów przyjęła 19 grudnia 2023 r. projekt ustawy budżetowej na 2024 rok. Jakie założenia dot. dochodów, wydatków, inflacji, PKB, bezrobocia i podwyżek dla sfery budżetowej przyjmuje ten projekt?

W obliczu rosnących wyzwań gospodarczych i społecznych, Premier Donald Tusk zaproponował w Sejmie nową inicjatywę mającą na celu zwiększenie stabilności finansowej państwa. W swoim exposé, Tusk zapowiedział utworzenie Rady Fiskalnej, która będzie odgrywać centralną rolę w opiniowaniu wydatków państwa.

Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze w 2024 roku. Rolnicy dostaną 1,46 zł zwrotu akcyzy od każdego litra wykorzystanego do produkcji rolnej oleju napędowego - przewiduje opublikowany projekt rozporządzenia Rady Ministrów w tej sprawie.

Nieodwracalna utrata wyrobów akcyzowych spowodowana niedbalstwem przedsiębiorcy prowadzącego skład podatkowy nie może stanowić podstawy do uzyskania zwolnienia z zapłaty podatku akcyzowego – stwierdził Rzecznik Generalny TSUE Anthony Collins w opinii z 28 września 2023 r. Chcąc uniknąć konieczności zapłaty podatku od zniszczonych wyrobów przedsiębiorca musi wykazać, że przyczyny zniszczenia były niezależne od niego.

SG, CBŚP i KAS udaremniły we wspólnej akcji przemyt papierosów, których wartość sięga 27 mln zł. Kontrabanda jechała w trzech ciężarówkach; dwie z nich zatrzymano do kontroli przy granicy z Litwą, trzecią w województwie łódzkim. Wszyscy kierowcy zostali aresztowani.

Alkohol w specjalnie przygotowanych puszkach, przypominających duże konserwy, odkryli funkcjonariusze KAS podczas przeszukania prywatnej posesji w gminie Bielsk Podlaski. Łącznie zabezpieczyli tam 80 litrów alkoholu, najprawdopodobniej wyprodukowanego nielegalnie w regionie.

Dług publiczny po 8 latach gigantycznego socjalu dla firm, transferów dla rodzin i wsparcia dla emerytów, niższy niż za rządów Tuska – napisał w piątek na portalu X aktywista Jan Śpiewak.

Uruchomienie KSeF (Krajowego Systemu e-Faktur) ma być tylko pierwszym krokiem na drodze do dalszej cyfryzacji podatków w Polsce. Ministerstwo Finansów zapowiedziało, że dążyć będzie także do zautomatyzowania rozliczeń VAT i akcyzy.