Unia Europejska, Rachunkowość

CSRD, NIS2, DORA i AI Act zmieniają zasady prowadzenia biznesu w Europie. Dla polskich przedsiębiorstw oznacza to nowe obowiązki w zakresie raportowania, cyberbezpieczeństwa i zarządzania ryzykiem. Eksperci podkreślają jednak, że zgodność z unijnymi regulacjami może stać się nie tylko wyzwaniem, ale także źródłem przewagi konkurencyjnej.

W dniu 8 czerwca 2026 r. Rada Unii Europejskiej zatwierdziła nowe przepisy mające na celu wzmocnienie ochrony unijnego rynku stali przed skutkami globalnej nadprodukcji. Przyjęte rozwiązania stanowią odpowiedź na utrzymującą się od wielu lat nadwyżkę mocy produkcyjnych w światowym sektorze hutniczym oraz rosnącą presję importową wywieraną na producentów unijnych. Nowe regulacje mają zastąpić obowiązujące od 2019 r. środki ochronne dotyczące przywozu wyrobów stalowych, które wygasają z końcem czerwca 2026 r. Choć proces legislacyjny został już zasadniczo zakończony, na dzień przygotowania niniejszego artykułu tekst rozporządzenia nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Oznacza to, że przedsiębiorcy znają już kierunek zmian, jednak nadal oczekują na publikację ostatecznej treści nowych przepisów.

Kontyngenty taryfowe od wielu lat pozostają jednym z kluczowych instrumentów polityki handlowej Unii Europejskiej, szczególnie w obszarze środków ochrony rynku, takich jak cła ochronne. Dla importerów oznaczają możliwość przywozu określonej ilości towarów bez konieczności zapłaty dodatkowych należności ochronnych albo przy zastosowaniu ich obniżonego poziomu. Dla organów celnych stanowią narzędzie kontroli napływu towarów na rynek unijny, natomiast dla przedsiębiorców są często wyścigiem z czasem, dostępnością limitów oraz procedurami administracyjnymi. W praktyce kontyngenty mają ogromne znaczenie zwłaszcza dla branż takich jak stal, aluminium, chemia czy rolnictwo, gdzie po wyczerpaniu limitów aktywowane są pełne środki ochronne generujące istotny wzrost kosztów importu.

Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie roczne poprawki do MSSF (m.in. zmiana w MSSF 7 Instrumenty finansowe w zakresie ujawniania informacji) oraz nowelizacje MSSF 19 dotycząca spółek zależnych. Kluczowe zmiany obejmują też usprawnienia w ujawnieniach i ulepszenia standardów. Co ważne: MSSF 18 (nowy standard prezentacji) wymaga danych porównawczych już za 2026 roku.

Rok 2026 może przynieść bezprecedensową kumulację obciążeń fiskalnych dla Polaków. Eksperci ostrzegają przed nowymi parapodatkami związanymi z gospodarką odpadami, drastycznymi podwyżkami akcyzy oraz unijnymi opłatami klimatycznymi, które przełożą się na wyższe ceny papierosów, energii, sprzętu AGD i samochodów. Część kosztów narzucanych przez Brukselę finalnie zapłacą konsumenci.

Zaległe dni urlopowe stanowią realne i narastające ryzyko finansowe dla firm — szczególnie w sektorze MŚP. W mniejszych przedsiębiorstwach, gdzie często brakuje dedykowanych działów HR czy zespołów płacowych, łatwiej o kumulację niewykorzystanych dni. Z mojego doświadczenia jako CFO na godziny wynika, że problem jest niedoszacowany. Firmy często nie uświadamiają sobie skali zobowiązania. - tłumaczy Marta Kobińska, CEO Create the Flow, dyrektor finansowa, CFO na godziny.

Komitet Standardów Rachunkowości opublikował dwa projekty Krajowych Standardów Rachunkowości – dotyczące wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji w nieruchomości. Dokumenty mają ujednolicić zasady ewidencji, wyceny i prezentacji tych aktywów. Opinie można zgłaszać do 30 września 2025 r.

W 2026 roku wdrożymy w końcu w Polsce Krajowy System e-Faktur (KSeF) w wersji obowiązkowej. Prace nad KSeF trwają od wielu lat. Na początku tych prac Polska była w awangardzie państw unijnych pod względem e-fakturowania, wyprzedzaliśmy rozmachem i pomysłem inne państwa, jedni z pierwszych wnioskowaliśmy w 2021 r. o pozwolenie na obowiązkowy KSeF dla wszystkich podatników i transakcji. Administracja utknęła jednak w realizacji swojego pomysłu, reszta jest historią. W międzyczasie pojawiły się nowe, niezwykle istotne okoliczności, a więc VIDA (VAT in the Digital Age). Pojawia się zatem fundamentalne pytanie: czy obecne wdrożenie KSeF nie powinno już dziś uwzględniać przyszłych wymogów VIDA?

Rada Ministrów w dniu 17 czerwca 2025 r. przyjęła i skierowała do Sejmu projekt nowelizacji ustawy wdrażającej dyrektywę CRSD do ustawy o rachunkowości, a także ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Ta nowelizacja ma na celu wdrożenie unijnej dyrektywy 2025/794, przesuwającej wdrożenie obowiązku sprawozdawczości ESG o 2 lata. Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, a więc na pewno stanie się to w 2025 roku.

– W praktyce rachunkowej i podatkowej przedsiębiorcy często napotykają na wydatki, które - mimo że wpływają na wynik finansowy jednostki - to jednak nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (tzw. NKUP) – zauważa Beata Tęgowska, ekspertka ds. księgowości i płac z Systim.pl i wyjaśnia jak je prawidłowo klasyfikować i księgować?

W dniu 1 stycznia 2025 r. weszła w życie większość przepisów ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta wprowadza obowiązek sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju przez określoną grupę przedsiębiorstw i poddania jej atestacji przez biegłych rewidentów. A ponadto wprowadza: nowy limit przychodów dla prowadzenia ksiąg rachunkowych, nowe progi do badania sprawozdań finansowych, nowe definicje jednostek (mikro, małej, średniej, dużej), ujednolicone pojęcie przychodów netto ze sprzedaży i szereg innych zmian.

Europa (Unia Europejska) jest potężnie niedoinwestowana, a inwestycje są niezbędne, aby ożywić wzrost gospodarczy – powiedział 17 października 2024 r. minister finansów Andrzej Domański na Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie. Jego zdaniem brak wzrostu jest największą bolączką UE, tymczasem dla wielu decydentów UE jest on tylko "produkcją uboczną".

Od wielu lat toczą się spory odnośnie przepisów Unii Europejskiej dotyczących zakazów spędzania regularnego, 45-godzinnego odpoczynku kierowcy w pojeździe. Kiedy - w obecnym stanie prawnym - kierowca może dostać mandat za spędzenie noclegu w kabinie i czy jest zobowiązany przedstawić rachunki za pobyt w hotelu?

Przedsiębiorstwa, które spełniają warunki wynikające z ustawy o rachunkowości, muszą poddać swoje sprawozdania finansowe obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta. Kiedy zatem najlepiej dokonać wyboru audytora?

Księgowi także lubią filmy! A zatem zamiast artykułu o podatkach czy rachunkowości tym razem proponujemy formę zabawy, jako rodzaj odskoczni i spojrzenia trochę pod innym kątem na zawód księgowego, ale także na szeroko rozumiany świat finansów, który przecież nie może obyć się bez księgowego. Oto kilka propozycji filmowych, które naszym zdaniem powinna obejrzeć każda księgowa i każdy księgowy.

Zmiany ustawy o rachunkowości przewidują podniesienie o 25% progów określających obowiązek poddania badaniu sprawozdania finansowego jednostek, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy. Podwyższone progi do badania będą miały zastosowanie już do sprawozdań finansowych sporządzonych za 2024 rok.

Podatek od posiadania aut w ramach KPO. Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta poinformował, że rząd w wysłanej do Komisji Europejskiej rewizji KPO wnosi o rezygnację w stosunku do Polski z obowiązku wprowadzenia podatku od posiadania samochodów osobowych.

Unijny Import Control System 2 to nowe zasady związane z taryfą celną towarów. Przewoźnicy muszą uważać, by nie zapłacić kary.

Projektowane przepisy nakładają na firmy z siedzibą w Polsce obowiązek publikacji danych o podatkach zapłaconych w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

Departament Ceł Ministerstwa Finansów informuje, że na podstawie Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej nr 2023/2879 z 15 grudnia 2023 r. ustanawiającej program prac dotyczący rozwoju i wykorzystywania systemów teleinformatycznych przewidziany w unijnym kodeksie celnym, 1 marca 2024 r. przewidziane jest wdrożenie 1 fazy systemu Proof of Union Status (PoUS). 1 faza systemu systemu PoUS dotyczyć będzie obsługi danych w zakresie potwierdzenia unijnego statusu celnego towarów T2L/T2LF – wyłącznie w formie elektronicznej w urzędzie celnym złożenia wniosku oraz w urzędzie celnym przedstawienia towaru, na zasadach określonych w przepisach i specyfikacjach unijnych. Środowisko testowe nowego systemu AES/PoUS dostępne będzie od 12 lutego 2024 r.

Rada UE i Parlament Europejski osiągnęły 2 lutego 2024 r. wstępne porozumienie w sprawie dyrektywy ułatwiającej konsumentom naprawę uszkodzonych lub wadliwych towarów zamiast wymiany ich na nowe po okresie gwarancji producenckiej. Dyrektywa ta jest znana jako dyrektywa o prawie do naprawy (lub R2R). Klienci będą mieli prawo żądać od producentów naprawy urządzeń takich jak np. smartfony, pralki, lodówki, odkurzacze, czy innego sprzętu AGD, a producent nie będzie mógł odmówić naprawy także po okresie gwarancji.

Od początku 2024 roku obowiązują nowe progi unijne w zamówieniach publicznych w przypadku zamówień na zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi (PPK).

Ministerstwo Finansów pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości. Ta nowelizacja ma na celu implementację do prawa polskiego przepisu unijne w zakresie ujawniania informacji o podatku dochodowym przez niektóre jednostki i oddziały. Założenia tej nowelizacji zostały opublikowane w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Rząd ma przyjąć ten projekt i skierować do Sejmu w I kwartale 2024 roku.