Krajowa Administracja Skarbowa (KAS), Oszustwa podatkowe

Głównym obszarem zainteresowania organów podatkowych pozostaje VAT, choć systematycznie rośnie liczba działań weryfikacyjnych w zakresie podatków dochodowych, w szczególności CIT. WHT nadal jest jednym z kluczowych obszarów kontroli, natomiast w cenach transferowych kontrole są rzadsze, lecz coraz bardziej selektywne, wyspecjalizowane i oparte na danych. Kontrole organów podatkowych w Polsce wyraźnie zmieniają charakter. Administracja skarbowa w coraz większym stopniu opiera działania na analizie danych i precyzyjnym identyfikowaniu obszarów ryzyka. W efekcie rośnie znaczenie rzeczywistej treści operacji gospodarczych, a nie wyłącznie formalnej poprawności rozliczeń.

Obowiązkowy Krajowy System e-Faktur, wdrożenie unijnej dyrektywy DAC8 obejmującej kryptowaluty i automatyczną wymianą informacji podatkowych oraz notorycznie zaostrzane przepisy AML - te trzy zmiany składają się na jeden obraz: era finansowej anonimowości w Europie, w tym w Polsce dobiega końca. Co to oznacza w praktyce?

Obowiązkowe fakturowanie w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) ma - w założeniach Ministerstwa Finansów - usprawnić rozliczenia podatkowe. Ale wprowadzenie ustrukturyzowanego obiegu dokumentów odsłoniło nowe pole do nadużyć w postaci wystawiania faktur fikcyjnych (scamowych). Mogą one trafiać do przedsiębiorców nie będących stroną rzeczywistych transakcji. W obliczu bezpośredniego przesyłania dokumentów na konta firm w KSeF, realne stało się ryzyko omyłkowej płatności faktury nienależnej. Administracja podatkowa przygotowuje mechanizmy zgłaszania takich praktyk, by chronić uczciwych podatników przed oszustwami i stratami.

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa informują, że od 7 stycznia 2026 r. rozpocznie się cykl szkoleń dotyczących Krajowego Systemu e-Faktur: „Środy z KSeF - KSeF w pigułce”. Zaś 24 stycznia 2026 r. (sobota) w godzinach 9.00 – 15.00 urzędy skarbowe w całej Polsce zorganizują dzień otwarty dotyczący obowiązkowego modelu KSeF, który ma ruszyć 1 lutego br.

W styczniu 2025 r. Ministerstwo Finansów udostępnił aplikację mobilną e-Urząd Skarbowy (e-US), która zapewnia łatwy, szybki i bezpieczny dostęp do usług e-Urzędu Skarbowego przez smartfona. Dotychczas z aplikacji mobilnej e-US mogły korzystać tylko osoby fizyczne. Od 25 lipca 2025 r. aplikacja umożliwia również dostęp do konta organizacji w e-US. Dzięki temu organizacje mogą już korzystać z pełnego zakresu usług e-Urzędu Skarbowego w aplikacji mobilnej.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł 30 stycznia 2024 r., że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. To absurd jurysdykcyjny - komentuje prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) ma szeroko zakrojone plany wdrażania swoich nowych elektronicznych usług dla podatników. Chce o tych planach informować z wyprzedzeniem. W opublikowanej 5 lipca 2024 r. prezentacji znalazły się plany na lata 2024-2028. Niektóre już konkretnie omówione a niektóre wskazane hasłowo.

Organy Krajowej Administracji Skarbowej wysyłają obywatelom nieformalne pisma z ewentualnymi zastrzeżeniami co do prawidłowego wywiązywania się przez nich z obowiązków podatkowych. Takie działania budzą wątpliwości a także emocje podatników, którzy już odebrali takie "listy behawioralne". Mają oni wątpliwości i pytania co do tej procedury, której nie przewiduje Ordynacja podatkowa. Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił Ministra Finansów o kompleksowe wyjaśnienia tych działań. Marcin Wiącek pyta ministra Andrzeja Domańskiego m.in. o to, na jakiej podstawie ustalany jest krąg adresatów listów oraz czy resort kontroluje zasadność ich kierowania do podatników.

Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie informuje, że funkcjonariusze KAS w czasie kontroli celno-skarbowej mają m.in. prawo dokonać tymczasowych (do 96 godzin od podpisania protokołu) zajęć ruchomości, które mogą być zlicytowane na poczet zadłużenia. Przykładowo w ostatnich dniach fiskus tymczasowo zajął dwa kontenery, ciągniki i naczepy samochodowe.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 25 maja 2023 r. wyrok w polskiej sprawie (C-114/22) dotyczącej kwestionowania prawa do odliczenia VAT na podstawie pozorności czynności. Sprawa dotyczyła transakcji sprzedaży znaków towarowych i odliczenia podatku naliczonego w tym zakresie. 

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa informują, że już 10 mln wizyt zostało zarezerwowanych przez podatników przez usługę „Umów wizytę w urzędzie skarbowym”. Najczęściej osobiście przychodzą do urzędu skarbowego (po wcześniejszej rezerwacji wizyty) podatnicy którzy chcą uzyskać zaświadczenie, załatwić sprawę związaną z podatkami majątkowymi lub z rozliczeniem PIT. Trzeba wiedzieć, że można uniknąć stania w kolejce w urzędzie skarbowym jeżeli wcześniej umówi się wizytę w konkretnym terminie i o konkretnej godzinie (nawet z 21-dniowym wyprzedzeniem). Jak to zrobić? Jak umówić wizytę w urzędzie skarbowym? Nie zawsze jednak trzeba wizytę w urzędzie skarbowym umawiać. Kiedy nie trzeba tego robić?

W MATRIXIE wspólnotowej wersji VAT prawdopodobnie każdy podatnik może być uznany za oszusta i to jest dziś najważniejszym ryzykiem ekonomicznym rynku unijnego – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Program Współdziałania jest potrzebny przedsiębiorcom i KAS. Podatnik opracowuje i wdraża mechanizmy samokontroli, dzięki czemu urzędnicy wykonują mniej kontroli. W zamian zyskuje on pewność swojej pozycji podatkowej. Jednak proces zmierzający do zawarcia umowy między nim i Szefem KAS jest zbyt długotrwały i skomplikowany.

Ministerstwo Finansów poinformowało, że 6 października 2022 roku udostępniona została zaktualizowana wersja aplikacji e-mikrofirma. Ta nowa wersja aplikacji została zintegrowana z Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF).

Co czwarty sprzedający nie wystawił prawidłowego paragonu – to wynik kontroli przeprowadzonych przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) w wakacje 2022 r. Ministerstwo Finansów podkreśla, że paragon to większe bezpieczeństwo klienta oraz dowód uczciwości ze strony przedsiębiorcy i poszanowania zasad uczciwej konkurencji. KAS prowadzi bieżące kontrole mające na celu uszczelnianie systemu podatkowego i walki z tzw. „szarą strefą”, jednak w przypadku oszustw paragonowych ogromne znaczenie ma postawa kupujących, czyli nas wszystkich. Czy każdy sprzedawca musi wystawić paragon? Czym są prawidłowo wystawione paragony, do czego mogą posłużyć i gdzie zgłaszać nieprawidłowości?

Czym jest nabycie sprawdzające? Kto kogo sprawdza w trakcie nabycia sprawdzającego? Jakie są prawa i obowiązki sprawdzającego? Jakie prawa i obowiązki ma sprawdzany? Jakie kary mogą być nałożone w związku z nabyciem sprawdzającym?

Krajowa Administracja Skarbowa przeprowadziła w I kwartale 2022 r. ponad 48,5 tys. kontroli wystawiania paragonów i ewidencjonowania sprzedaży na kasach rejestrujących wraz z nabyciem sprawdzającym. Nie ma natomiast danych dotyczących przeprowadzonych czynności w analogicznym okresie 2021 roku, czym są zaskoczeni eksperci. Z kolei o ponad 263% wzrosła rdr. liczba mandatów z tytułu nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej i wydawania nabywcy paragonu fiskalnego. Ostatnio wystawiono je na łączną kwotę ponad 2,4 mln zł, co oznacza wzrost o ponad 441%.

Odnotowaliśmy w środowiskach testowych 804 tys. uwierzytelnień w systemie i 10,4 mln wystawionych faktur testowych w systemie KSeF – powiedział PAP wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej Bartosz Zbaraszczuk. Aż 66 proc. firm w Polsce nadal korzysta z faktur papierowych. Tylko 17 proc. firm wystawia je jedynie w formie elektronicznej – wynika z badania dotyczącego stosowania w Polsce faktur.

Od 1 lipca 2022 roku wejdzie w życie zmieniony art. 48 w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, który dotyczy przekazywania przez banki informacji o swoich klientach. Co oznacza ta zmiana? Minister Finansów analizuje ponownie treść tego zmienionego przepisu „w celu jego zmiany”.

Krajowa Administracja Skarbowa ani Ministerstwo Finansów ostrzegają podatników przed fałszywymi SMS-ami dotyczącymi nadpłaty lub niedopłaty PIT. Organy Krajowej Administracji Skarbowej nie wysyłają do podatników żadnych wiadomości SMS ws. nadpłaty lub niedopłaty w podatku. Nadpłatę bądź niedopłatę wynikającą z rozliczenia rocznego można sprawdzić w serwisie e-Urząd Skarbowy na podatki.gov.pl lub w urzędzie skarbowym.

W dniu 29 marca 2022 r. Szef KAS Magdalena Rzeczkowska podpisała umowę o współdziałanie z firmą SIG spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. To pierwsza umowa zawarta w ramach Program Współdziałania, który jest nową formą relacji pomiędzy dużymi podatnikami a Krajową Administracją Skarbową. Podatnicy przystępujący do Programu mogą liczyć na szereg korzyści. Jakie to korzyści?

W aktualnym stanie prawnym bank ma obowiązek przekazania organom podatkowym i skarbowym informacji o rachunku bankowym osoby podejrzanej. Od 1 lipca 2022 r. będzie to zaś dotyczyło osoby fizycznej. Ponadto dostęp do konta bankowego będzie możliwy nie tylko na żądanie szefa Krajowej Administracji Skarbowej i naczelnika urzędu celno-skarbowego, ale także naczelnika urzędu skarbowego. Żądania będą zaś mogły dotyczyć także pełnomocników danego rachunku. Znacząco poszerza to zakres ingerencji w strefę prywatności wszystkich obywateli. Zmiany te zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nie spełniały zasad techniki prawodawczej określonej w rozporządzeniu premiera; nie zostały też uzasadnione na etapie uzgodnień. Dlatego Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek poprosił o wyjaśnienia premiera Mateusza Morawieckiego jako wykonującego obowiązki Ministra Finansów.

Banki przekazują organom Krajowej Administracji Skarbowej informacje o podatnikach w przypadku uzasadnionego żądania naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego. 1 lipca 2022 r. zostaną ujednolicone uprawnienia organów KAS w tym zakresie. KAS nie może żądać od banków informacji bez wszczętego postępowania wobec podatnika.

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 14 grudnia 2021 r., że w e-Urzędzie Skarbowym (e-US) udostępnione zostały nowe funkcjonalności przeznaczone dla pełnomocników i ich mocodawców. Jak wskazuje resort finansów popularność e-US stale rośnie. Zalogowano się do niego już ponad 50,5 mln razy.

Procedury związane z cenami transferowymi (APA,MAP, ICAP), opinie zabezpieczające i Program Współdziałania - to narzędzia oferowane przez Krajową Administrację Skarbową i służące istotnemu ograniczeniu ryzyk podatkowych przedsiębiorców. Dla fiskusa to możliwość weryfikacji prawidłowości rozliczeń w procedurach koncyliacyjnych, opartych na dobrowolnej współpracy. „Promujemy narzędzia zabezpieczające podatników, którzy chcą być uczciwi i stawiają na dobrowolne wypełnianie obowiązków podatkowych” – mówi Anna Chałupa, z-ca Szefa KAS.