Jednolity Plik Kontrolny (JPK), Księgowi

W dniu 25 maja 2026 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej i trzech innych ustaw (kodeksu karnego skarbowego, ustawy o VAT i ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej). Głównym celem tej nowelizacji jest ujednolicenie zasad dokonywania korekt (bez wezwania organu podatkowego) tych ksiąg podatkowych, które zostały przesłane organowi podatkowemu w postaci elektronicznej. Ponadto nowe przepisy pozwolą na automatyczne udostępnianie podatnikowi (płatnikowi), w tym przedsiębiorcy, w systemie teleinformatycznym organu podatkowego - danych tego podatnika (płatnika) będącego użytkownikiem systemu teleinformatycznego.

Prawie 66% sektora usług księgowych mierzy się z drastycznym wzrostem pracochłonności, podczas gdy wyższe przychody odnotowało tylko ok. 40% biur rachunkowych. Księgowi wykonują podwójną pracę bez adekwatnego ekwiwalentu finansowego. Tak wynika z raportu fillup k24 "Barometr nastrojów polskich księgowych 2026". Co więcej ponad połowa biur rachunkowych rezygnuje z tworzenia nowych etatów, a mimo to większość z tych podmiotów uważa rekrutację za trudną. Powód? Współczesny księgowy musi być analitykiem danych i konsultantem IT, tymczasem uczelnie wyższe wciąż kształcą według programów niedostosowanych do ery cyfrowej.

Księgowi w biurach rachunkowych mają coraz mniej czasu na złożenie deklaracji podatkowych swoich klientów – termin składania m.in. PIT-36, PIT-37 i PIT-28 mija 30 kwietnia. Pod presją czasu księgowym zdarzają się pomyłki, np. błędne rozliczenie ulg, nieuwzględnienie wszystkich przychodów czy pomyłki w zaliczkach na podatek. W jednej z takich spraw nieprawidłowe wykazanie zaliczek w PIT-36L zakończyło się naliczonymi przez Urząd Skarbowy odsetkami w wysokości ponad 7000 zł. Obowiązkowe ubezpieczenie OC księgowych nie obejmuje błędów w deklaracjach podatkowych – ochronę zapewnia dopiero wykupienie rozszerzonej polisy.

Wprowadzenie JPK_KR_PD (potocznie JPK CIT) budzi wśród firm a w szczególności w środowisku księgowych sporo emocji. Dla jednych to kolejny obowiązek raportowy. Dla innych to realna zmiana, która zdecydowanie ujednolici od strony technicznej rozliczanie podatków. Prawda, jak zwykle, leży pośrodku - pisze Anna Bujarska – Dyrektor Finansowy i Główna Księgowa grupy ADN.

Obok wejścia w życie obowiązkowego KSeF, rok 2026 przynosi również istotne zmiany w obszarze elektronicznego raportowania danych księgowych. Jednym z największych wyzwań dla firm i biur rachunkowych jest wprowadzenie nowych obowiązków związanych z Jednolitym Plikiem Kontrolnym (JPK). W szczególności chodzi o JPK_CIT oraz kolejne struktury obejmujące zarówno pełną, jak i uproszczoną księgowość.

W piśmie z 1 grudnia 2025 r. do Ministra Finansów i Gospodarki, Prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce dr hab. Stanisław Hońko zaapelował, aby oficjalne przekazy Ministerstwa Finansów i KAS promujące KSeF zawierały jasny komunikat, że podatnicy, a nie księgowi i biura rachunkowe, są odpowiedzialni za wdrożenie i funkcjonowanie KSeF. Zdaniem SKwP, księgowi ani biura rachunkowe nie odpowiadają w szczególności za prawidłowe wystawianie i odbieranie faktur elektronicznych, ani błędy systemów informatycznych KAS. Prezes SKwP wskazał również na brak wszystkich niezbędnych przepisów i niemożność pełnego przetestowania systemów informatycznych.

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 16 października 2025 r., że od 2026 r. wchodzą w życie nowe obowiązki dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się w ramach podatku PIT. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą podlegające podatkowi PIT, które co miesiąc przekazują ewidencję JPK_V7M, będą zobowiązane do prowadzenia przy użyciu programów komputerowych ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji przychodów. Ministerstwo Finansów udostępni bezpłatne narzędzia pozwalające na realizację obowiązków w zakresie przesyłania nowych obligatoryjnych plików JPK.

Co drugi pracownik obszaru księgowości uważa, że branża boryka się z niedoborem wykwalifikowanych specjalistów – wynika z badania SaldeoSMART. Wśród głównych powodów luki kompetencyjnej respondenci wymieniają trudność w nadążaniu za zmieniającymi się przepisami (64%) oraz wypalenie zawodowe (53%). Siedmiu na dziesięciu ankietowanych przyznaje, że w ostatnim kwartale często lub bardzo często odczuwało przeciążenie obowiązkami zawodowymi. Jednocześnie 44% upatruje w sztucznej inteligencji szansy na odciążenie pracowników i zwiększenie ich efektywności.

Od 2014 roku w Polsce nie można już uzyskać certyfikatu księgowego wydanego przez Ministra Finansów. W wyniku przeprowadzonej wówczas deregulacji zawód księgowego został formalnie otwarty – obecnie nie wymaga żadnych licencji ani zezwoleń państwowych. Choć miało to na celu ułatwienie dostępu do zawodu, skutki tej zmiany do dziś budzą mieszane opinie w branży. Temat ten nie jest również obojętny dla Ministerstwa Finansów.

Wynagrodzenia księgowych wzrosły w 2024 roku o 9,8 proc. w porównaniu do 2023 roku. Główni księgowi z Warszawy mogą liczyć na miesięczne zarobki rzędu 20-25 tys. zł, a samodzielni księgowi w tym mieście mogą zarobić 12-16 tys. zł na miesiac - wynika z II edycji raportu firmy Grafton Recruitment dotyczącego wynagrodzeń i trendów w przedsiębiorstwach.

Według raportu "Globalne trendy talentów w rachunkowości 2023" przygotowanego przez ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), do 2025 r. rynek usług księgowych urośnie o 10 proc. Jednocześnie wciąż brakuje księgowych. – Dlatego firmy księgowe inwestują w automatyzację i cyfryzację procesów – mówi Maciej Paraszczak, prezes Meritoros SA. 

Dane z PARP nie pozostawiają złudzeń – zapotrzebowanie na specjalistów ds. rachunkowości rośnie w zastraszającym tempie. Wzrost liczby ofert pracy w tej branży o ponad 43% rok do roku to sygnał, że na rynku dzieje się coś niezwykłego. Jednym z głównych czynników napędzających ten trend jest rosnąca popularność outsourcingu księgowości. Coraz więcej firm, zarówno dużych korporacji, jak i małych, jednoosobowych działalności, decyduje się powierzyć prowadzenie księgowości specjalistom. Czy zawsze to niezbędny krok?

Minister Finansów podpisał rozporządzenie w sprawie dodatkowych danych, o które przedsiębiorcy będą musieli uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe. Rozporządzenie oczekuje na publikację w Dzienniku Ustaw. Jako pierwsze, obowiązkiem objęte zostaną podmioty o przychodzie powyżej 50 mln euro, a także podatkowe grupy kapitałowe. Równocześnie resort opublikował broszury dotyczące struktury logicznej księgi rachunkowej JPK_KR_PD i ewidencji środków trwałych.

Księgowi także lubią filmy! A zatem zamiast artykułu o podatkach czy rachunkowości tym razem proponujemy formę zabawy, jako rodzaj odskoczni i spojrzenia trochę pod innym kątem na zawód księgowego, ale także na szeroko rozumiany świat finansów, który przecież nie może obyć się bez księgowego. Oto kilka propozycji filmowych, które naszym zdaniem powinna obejrzeć każda księgowa i każdy księgowy.

Ministerstwo Finansów opublikowało raport podsumowujący prekonsultacje dotyczące przyszłości i ewentualnej regulacji zawodu księgowego oraz usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (tj. prowadzenia biura rachunkowego). Raport ten podsumowuje opinie zgłoszone w toku prekonsultacji i - jak deklaruje resort - zostanie wykorzystany w dalszych pracach analitycznych Ministerstwa Finansów. W tym momencie Ministerstwo nie planuje podjąć prac legislacyjnych zmierzających do regulacji zawodu księgowego. Natomiast już teraz Ministerstwo zapowiada dalsze prace nad opracowaniem projektu zmian przepisów o rachunkowości o charakterze usprawniającym obecny system, w szczególności w zakresie przepisów dotyczących ubezpieczenia OC od wykonywanych usług księgowych.

Grupa INFOR po raz kolejny jest partnerem konferencji “Zmiany podatkowe 2023/2024” organizowanej przez Samira Kayyali, która odbędzie się 11 grudnia 2023r stacjonarnie w Warszawie lub online.

dr hab. Stanisław Hońko, prof. Uniwersytetu Szczecińskiego, został nowym prezesem Zarządu Głównego SKwP, na lata 2023-2026. Jaki jest nowy skład prezydium SKwP? Czym będzie zajmowało się SKwP w kolejnych latach?

Zarówno w małych firmach, jak i w międzynarodowych przedsiębiorstwach, dział księgowości odgrywa kluczową rolę w zakresie zarządzania finansami i zapewnianiu przejrzystości informacji finansowych. Obchodzony 9 czerwca Dzień Księgowego to doskonała okazja, aby uznać i docenić wkład grupy, która zapewnia solidne podstawy do podejmowania decyzji biznesowych w firmach.

Większość księgowych słyszała już o KSeF; gorzej jest ze znajomością szczegółów działania systemu. Księgowi nie ufają działaniom informacyjnym Ministerstwa Finansów i nisko oceniają jakość tworzonych przez resort przepisów. Wprowadzenie obowiązku korzystania z KSeF planowane jest obecnie na 1 lipca 2024 r.