Kontrola podatkowa, Małe i średnie firmy

W dniu 11 września 2026 r. weszły w życie pierwsze obowiązki raportowe wynikające z Cyber Resilience Act (CRA). Producenci produktów z elementami cyfrowymi mają teraz ustawowe, bardzo krótkie terminy na zgłaszanie podatności i incydentów bezpieczeństwa – i to niezależnie od wielkości firmy. Dla wielu przedsiębiorców oznacza to konieczność szybkiego uporządkowania procesów, a dla części z nich - szansę na pozyskanie dofinansowania z unijnego programu SECURE.

W połowie 2026 r. infosferę podatkową zalały informacje o powtarzających się kontrolach wykorzystania firmowych samochodów na cele prywatne na podstawie danych uzyskanych z systemu ANPRS, czyli automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych z kamer drogowych. Pojawiło się przy tym wiele porad jak sobie radzić ze skutkami tych kontroli, ale zabrakło refleksji, czy w ogóle mogły być one przeprowadzone. Sprawa ma szerszy kontekst i dotyczy legalności wykorzystywania automatycznie (poza konkretnym postępowaniem) zbieranych danych (też z Aranea, CRDP, KSeF, JPK różnego rodzaju, STIR, przekazanych przez PiP w związku z ostatnio znowelizowanymi przepisami) przez Krajową Administrację Skarbową (KAS). Poniżej analizuję legalność pozyskiwania danych z ANPRS.

Niedawno w prasie i mediach społecznościowych rozgorzała dyskusja odnośnie skutków niezapewnienia obecności obrońcy przy różnego rodzaju czynności z udziałem podejrzanego w postępowaniu karnym. Waga udziału obrońcy dla zapewnienia praw osoby tylko podejrzanej, a tym bardziej już oskarżonej jest oczywistej nawet dla laików. To z czego jednak wiele osób nie zdaje sobie sprawy, to fakt, że obecność zawodowego pełnomocnika może mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ceny transferowe mogą wpływać na wysokość podatku CIT w znacznie szerszym zakresie, niż wynikałoby to wyłącznie z klasycznego doszacowania ceny. W praktyce kontroli podatkowych organy Krajowej Administracji Skarbowej ingerują w wynik finansowy podatnika poprzez różne mechanizmy od eliminacji kosztów usług niematerialnych, przez korekty cen towarów i rentowności, aż po ograniczenia w zakresie finansowania dłużnego czy zakwestionowanie korekt cen transferowych. Co bardzo istotne - kontrole w zakresie cen transferowych dotyczą zdarzeń przeszłych, często sprzed kilku lat. Zatem ewentualne doszacowanie dochodu skutkuje nie tylko koniecznością zapłaty zaległego podatku CIT, ale również naliczeniem odsetek za zwłokę, co w praktyce może istotnie zwiększyć całkowite obciążenie podatkowe.

Transformacja regionów pogórniczych wchodzi w kolejny etap. W II-III kwartale 2026 roku planowany jest nabór w ramach działania FESL 10.03 „Wsparcie MŚP na rzecz transformacji - Przemysł czasu wolnego w MŚP”, który ma wspierać przedsiębiorców inwestujących w tereny zdegradowane i poprzemysłowe w województwie śląskim. To instrument finansowy skierowany do sektora MŚP, umożliwiający realizację inwestycji o wartości przekraczającej 1 mln zł dofinansowania, ukierunkowanych na rozwój turystyki postindustrialnej, rekreacji oraz nowych funkcji gospodarczych w przestrzeniach po działalności przemysłowej. Działanie wpisuje się w Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji oraz strategię „Śląskie 2030 – Zielone Śląskie”, premiując projekty proekologiczne, tworzące miejsca pracy i wykorzystujące dziedzictwo przemysłowe regionu.

Uprawnienia administracji skarbowej wciąż się rozszerzają. Na tym tle warto zauważyć obowiązujące już nowelizacje Ordynacji podatkowej - bo tym razem są to zmiany na korzyść podatników. Rok 2026 to pierwszy pełny rok ich obowiązywania, a przepisy działają od niedawna. Każdy podatnik powinien je znać, by skutecznie obronić się przed zapędami fiskusa.

Obowiązujące obecnie przepisy dają organom podatkowym niemal nieograniczony dostęp do rachunków bankowych oraz informacji kredytowych podatników. Otrzymaliśmy już kilka sygnałów od naszych Klientów, którzy zostali zapytani przez organy skarbowe o operacje na ich kontach bankowych, głównie dotyczące dużych przelewów, takich jak darowizny między ojcem a synem.

Choć liczba kontroli podatkowych w Polsce od 2023 roku spada, ich skuteczność jest wyższa niż kiedykolwiek. W 2024 roku aż 98,1% kontroli podatkowych oraz 94% kontroli celno-skarbowych zakończyło się wykryciem nieprawidłowości. Urzędy skarbowe, dzięki wykorzystaniu narzędzi analitycznych takich jak STIR, JPK czy big data, trafnie typują podmioty do weryfikacji, skupiając się na firmach obecnych na rynku i rzeczywiście dostępnych dla egzekucji zobowiązań. W efekcie kontrola może spotkać każdego podatnika, który nieświadomie popełnił błąd lub padł ofiarą nieuczciwego kontrahenta.

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej, która ma m.in. na celu zmobilizowanie organów podatkowych do zakończenia kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia jej wszczęcia. Jeżeli to się nie stanie, to nie będzie można podatnikowi naliczyć odsetek od zaległości podatkowych (odsetek za zwłokę) stwierdzonych w toku kontroli.

Premier Donald Tusk chce powołać superurząd do walki z szarą strefą - tak podaje "Dziennik Gazeta Prawna". Skoordynowanie działań zespołu złożonego z przedstawicieli kilku resortów ma, według założeń, m.in. pomóc typować podatników do kontroli.

Najnowsze dane wskazują jasno: małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce borykają się niedoborem rąk do pracy. Według Eurobarometru, aż 82 proc. firm ma problem ze znalezieniem pracowników, zwłaszcza tych wykwalifikowanych. ,,Zamiast tracić czas na nieskuteczne rekrutacje, firmy powinny zlecać zadania na zewnątrz np. w centrach BPO’’ – mówi Maciej Paraszczak, prezes Meritoros SA.  

Kontrola podatkowa, to oczywiście nic przyjemnego dla podatnika ale czasem się zdarza. Na taką okoliczność trzeba być przygotowanym. W szczególności warto wiedzieć, że taka kontrola z urzędu skarbowego powinna być w większości przypadków zapowiedziana z 7-dniowym wyprzedzeniem. Ale od tej zasady są niestety liczne wyjątki. Zobaczmy co na ten temat mówią przepisy.

Jakie dofinansowanie można obecnie uzyskać na cyfryzację firmy będąc małym lub średnim przedsiębiorcą?

Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało 9 listopada 2023 r. o rozpoczęciu naboru na bezpłatne warsztaty dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie zamówień publicznych. Do końca 2023 roku odbędzie się 8 takich warsztatów w największych miastach Polski. Jak się zapisać?

W Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności popularnie zwanym KPO zaplanowano wsparcie dla branż szczególnie dotkniętych skutkami covid-19. Chodzi tutaj o hotele, restauracje, catering, obiekty turystyczne i kulturalne, na które przewidziano budżet w kwocie 1,2 mld pln. Nabór wniosków planowany jest na I kwartał 2024 roku. Szacuje się, że z dofinansowania skorzysta około 3800 firm z całej Polski. Maksymalna wartość dofinansowania, o jakie będzie można się ubiegać to 540 000 zł, zaś minimalna to 50 000 zł. 

 

Na uzasadnione żądanie organu, należy przetłumaczyć obcojęzyczny dokument na język polski. Tłumaczenie takie powinno być wiarygodne, zatem - jak uznaje się w doktrynie oraz orzecznictwie – sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Zgodnie z wyraźnym uregulowaniem ordynacji podatkowej oraz ustawy o KAS, koszty takich tłumaczeń pokrywa przedsiębiorca. Wielu przedsiębiorców stoi przed wyzwaniem zminimalizowania kosztów tłumaczeń przysięgłych, które niejednokrotnie mogą – w przypadku obszernych dokumentów – wynosić nawet do kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy złotych. 

Co sprawia, że urząd skarbowy kontroluje danego podatnika? Czym kieruje się fiskus wybierając podatników do kontroli podatkowej? Jak minimalizować ryzyko kontroli? Jak przygotować się do kontroli podatkowej?