Kategorie

Unikanie opodatkowania

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Prezydent RP podpisał nowelizację ordynacji podatkowej, wprowadzającą tzw. klauzulę obejścia prawa podatkowego. Celem klauzuli jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.
Pojęcie optymalizacji podatkowej, mimo braku jasnej definicji w przepisach prawnych kojarzy się najczęściej (także administracji podatkowej) z działaniami na granicy prawa lub co najmniej nieetycznymi. Afery takie jak „Panama Papers” utwierdzają tylko negatywny odbiór w opinii publicznej optymalizacji podatkowej, traktując ją na równi z ukrywaniem dochodów przed opodatkowaniem. Prawda jest jednak nieco inna. Optymalizacja podatkowa, zwana też międzynarodowym planowaniem podatkowym nie oznacza najczęściej działań nielegalnych. Przedstawiamy przykłady legalnych rozwiązań optymalizacji podatkowej stosowanych przez polskie firmy w Wielkiej Brytanii, na Malcie oraz w Stanach Zjednoczonych.
Wprowadzana do Ordynacji podatkowej klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania ma dotyczyć zarówno małych, średnich, jak i dużych podatników bez wyjątku, gdy zostanie osiągnięta korzyść podatkowa powyżej określonego progu. Przesłanką do wszczęcia postępowania wobec podatnika będzie zaistnienie podejrzenia dokonania czynności przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. Natomiast wydane indywidualne interpretacje podatkowe nie będą miały mocy ochronnej, jeżeli fiskus uzna, że stanowią element działania zmierzającego do unikania opodatkowania.
Uchwaloną przez Sejm 13 maja 2016 r. nowelizację Ordynacji podatkowej, wprowadzającą do polskiego prawa podatkowego klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, komentuje ekspert od prawa podatkowego Marcin Sroga z kancelarii Zimny-Doradcy Podatkowi.
Sejm uchwalił nowelę Ordynacji podatkowej wprowadzającą klauzulę obejścia prawa podatkowego. Klauzula ma zniechęcić podatników do unikania opodatkowania i pozwolić na walkę z "agresywną optymalizacją podatkową". Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Parlament Europejski poparł propozycję przepisów dotyczących automatycznej wymiany informacji podatkowych pomiędzy administracjami państw członkowskich, wskazując jednak, że regulacje powinny zostać wzmocnione, by więcej możliwości działania miała Komisja Europejska.
Podczas prac nad Ordynacją podatkową posłowie Podkomisji do monitorowania systemu podatkowego przyjęli poprawkę. Zgodnie z nią przepisy wprowadzające klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania będą mieć zastosowanie do korzyści podatkowych uzyskanych po dniu wejścia w życie ustawy, a nie do czynności dokonanych po tym dniu.
Nowelizacja Ordynacji podatkowej przewiduje wprowadzenie do polskiego prawa klauzuli, której celem jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania. Klauzula będzie działać wstecz. Zmianę taką przewiduje poprawka do projektu nowelizacji wprowadzona przez podkomisję i zaakceptowana przez komisję finansów publicznych.
Aby znacząco zwiększyć wpływy do budżetu, sama klauzula obejścia prawa podatkowego może nie wystarczyć, lepszym rozwiązaniem byłoby upraszczanie systemu podatkowego - mówi dr Martin Dahl, ekonomista z Uczelni Łazarskiego.
Rząd planuje zmiany w VAT, Ordynacji podatkowej i Kodeksie karnym skarbowym, które mają na celu ograniczenie skali nadużyć w VAT. Zmiany mają dotyczyć m.in. o likwidacji możliwości stosowania rozliczeń kwartalnych, wprowadzenia dla niektórych podatników obowiązku składania deklaracji i informacji podsumowujących za okresy miesięczne wyłącznie drogą elektroniczną i rozszerzenia solidarnej odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania przewiduje rządowy projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej, którego pierwsze czytanie w Sejmie odbyło się 13 kwietnia 2016 r. Projekt trafił do sejmowej komisji finansów publicznych.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania zakłada projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Klauzula ma za zadanie ukrócić proceder dokonywania sztucznych i pozbawionych uzasadnienia gospodarczego czynności, w efekcie których firmy próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć wyłącznie korzyści podatkowe. Przyjrzyjmy się zatem, jak ma działać klauzula i jakie skutki dla podatników wywoła jej zastosowanie.
Komisja Europejska przedstawiła projekt dyrektywy, która przewiduje, że duże międzynarodowe firmy działające w Unii Europejskiej będę musiały ujawniać informacje na temat podatku płaconego w każdym państwie unijnym. KE chce również by korporacje przedstawiały, na tej samej zasadzie co w UE, informacje odnoszące się do krajów, które nie przestrzegają zasad ładu podatkowego (tzw. rajów podatkowych) oraz zagregowanych informacji dotyczących innych państw.
Wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie przyniesie budżetowi państwa dodatkowych mld zł. Problem nie leży w złym prawie, ale w skuteczności ściągania podatków - powiedział wiceprzewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych Dariusz M. Malinowski.
Już drugie upublicznienie dokumentów potwierdzających istnienie gigantycznego rynku podatkowego (Panama papers) stawia polityków w dość trudnej sytuacji: mają ustosunkować się do tego zjawiska – nie mają wyjścia. Komentuje profesor Witold Modzelewski.
Zgodnie z analizą międzynarodowej sieci niezależnych doradców podatkowych Taxand, wiele państw walczy z tzw. szkodliwą konkurencją podatkową rajów podatkowych przede wszystkim poprzez katalogowanie takich rajów i szczególne regulacje prawne dla podmiotów mających tam siedzibę.
Ministerstwo Finansów planuje zmniejszenie luki VAT-owskiej w ciągu trzech lat do ok. 15 proc. wpływów z tego podatku z obecnych 26 proc. - podał 7 kwietnia 2016 r. na konferencji nt. szarej strefy szef MF Paweł Szałamacha. Środkami do osiągnięcia tego celu mają być m.in. zmiany przepisów dot. VAT, powołanie Krajowej Administracji Skarbowej z połączenia służby celnej i organów skarbowych i wyposażenie jej w "nowoczesne narzędzia informatyczne". Ponadto minister Szałamacha w wywiadzie dla "Dziennika Gazety Prawnej" stwierdził, że najprawdopodobniej w 2017 roku nie będzie powrotu do niższych stawek VAT. "Nie zarekomenduję takiego rozwiązania" - powiedział.
Gdy słuchaliśmy optymistycznych ocen na temat wzrostu dochodów budżetu państwa z VAT za styczeń 2016 r. wszyscy pukali się w czoło. Przecież w ciągu jednego miesiąca nie stało się nic, co tłumaczyłoby ten „sukces” – pisze profesor Witold Modzelewski.
Lepsza ściągalność podatków powinna dać budżetowi państwa minimum 12 mld zł w 2017 r., 10 mld zł w 2018 r. i 8 mld zł w kolejnym - mówi wiceszef Ministerstwa Finansów Wiesław Jasiński. Podkreśla także, że resort finansów chce wprowadzić zmiany legislacyjne zakładające wyższe kary za wystawianie fikcyjnych faktur.
Wzrost popularności płatności elektronicznych i ograniczenie płatności gotówkowych mogą spowodować znaczne obniżenia szarej strefy, która w dużej części odpowiedzialna jest za lukę podatkową. Wzrost bezgotówkowych transakcji płatniczych w Polsce o 100% doprowadziłby do spadku szarej strefy o 2,3% PKB i do wzrostu dochodów sektora finansów publicznych o ok. 7 mld zł – wynika z raportu EY pt. „Ograniczanie szarej strefy poprzez płatności elektroniczne”.
Dlaczego resort finansów wciąż realizuje pomysły podatkowe poprzedniego rządu? Pyta profesor Witold Modzelewski. Zdaniem profesora zwalczać uchylanie się od opodatkowania można z powodzeniem bez klauzuli „obejścia prawa”, a w większości przypadków tzw. wehikułów optymalizacyjnych nie mamy do czynienia z obejściem prawa, lecz z pozornością lub nawet fikcyjnością czynności, a to zupełnie coś innego.
Wiceminister finansów, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej Wiesław Jasiński zapowiada, że Ministerstwo Finansów będzie szybko reagować na wykorzystywanie prawa przez zorganizowane grupy przestępcze, wprowadzając zmiany przepisów przeciwdziałające luce w VAT.
Sejm wraził zgodę na ratyfikację konwencji o unikaniu wzajemnego opodatkowania z Etiopią oraz ze Sri Lanką. Wejście w życie konwencji może spowodować aktywizację dwustronnej współpracy gospodarczej, a także ożywić dwustronną współpracę podatkową między Polską a tymi państwami.
Wprowadzenie klauzuli obejścia prawa, która ma przeciwdziałać unikaniu przez firmy opodatkowania, przewiduje projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przyjęty przez rząd.
Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) uzgodniła projekt dyrektywy w sprawie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania. Wpisuje się on w prowadzone w Polsce prace dotyczące zwalczania nadużyć finansowych.
Ministerstwo Finansów przygotowało projekt wprowadzający klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania. Wiceminister finansów Leszek Skiba poinformował, że rząd chciałby wejścia w życie tej klauzuli już w najbliższych miesiącach.
Mechanizm unikania płacenia podatku od towarów i usług często polega na zakupie towaru w jednym z krajów członkowskich UE, a następnie sprzedaży go dystrybutorowi (zwanemu „słupem”). Sprzedawcy nie odprowadzają podatku VAT do urzędu skarbowego, a współpracujące z nimi „słupy” po dokonanej transakcji mogą ubiegać się o zwrot nigdy nie wpłaconego podatku VAT z urzędu skarbowego, np. w przypadku zadeklarowania sprzedaży towarów za granicę.
28 stycznia 2016 r. Komisja Europejska przedstawiła projekty nowych przepisów, mających na celu ograniczenie liczby przypadków unikania opodatkowania przed przedsiębiorstwa. Oprócz przepisów bezpośrednio blokujących takie działania Komisja przewiduje m.in. wymianę informacji między państwami członkowskimi na temat międzynarodowych korporacji prowadzących działalność w UE. Firmy muszą płacić podatki tam, gdzie faktycznie prowadzą działalność – mówił wiceprzewodniczący KE Valdis Dombrovskis.
Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy o szczególnych zasadach wykonywania niektórych zadań z zakresu informatyzacji administracji podatkowej i kontroli skarbowej. Ustawa ta ma określić sposób realizacji projektów informatycznych o publicznym zastosowaniu z zakresu finansów publicznych, a także zasady wyposażania administracji podatkowej i kontroli skarbowej w systemy teleinformatyczne albo urządzenia informatyczne lub oprogramowanie zapewniające zwiększenie efektywności działań tych organów.
Przedsiębiorcy dostrzegają istotne przyczyny wprowadzenia klauzuli obejścia prawa podatkowego, uznając fakt, że międzynarodowe unikanie opodatkowania prowadzi do zmniejszenia wpływów budżetowych i ogranicza możliwości realizacji potrzeb państwa, zaburza uczciwą konkurencję oraz zmniejsza stan środków pieniężnych w polskim systemie bankowym. Zwracają jednak uwagę na znaczące ryzyka związane z wprowadzeniem instytucji obejścia prawa podatkowego, która, ich zdaniem, istotnie obniży standard ochrony praw podatnika.
Idea klauzuli obejścia prawa podatkowego jest sposobem na uszczelnienie systemu podatkowego, a także instrumentem zapewniającym uczciwą konkurencję pomiędzy podatnikami. Natomiast niskie podatki to najprostsza recepta na wyprowadzanie pieniędzy z Polski, wtedy spółki zagraniczne stracą powody, by to robić - mówi ekspert Wojciech Reszka.
Common Reporting Standard, czyli globalny standard wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania, będzie obowiązywał najpóźniej od 2018 roku we wszystkich państwach Unii Europejskiej, w tym tych zrzeszonych w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - OECD. Polska jest jednym z tzw. Early Adopters, czyli krajów – stron wielostronnego porozumienia, podpisanego przy okazji corocznego spotkania Global Forum on Transparency and Exchange of Tax Information w Berlinie, które zobowiązały się do priorytetowego wdrożenia nowych standardów wymiany informacji od 2017 roku.
Komisja Europejska stwierdziła 11 stycznia 2016 r., że selektywne korzyści podatkowe przyznane przez Belgię w ramach obowiązującego w kraju systemu opodatkowania nadmiernych zysków są nielegalne w świetle unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa. Z systemu skorzystało co najmniej 35 korporacji wielonarodowych głównie z UE i teraz będą one musiały uiścić niezapłacone podatki w Belgii.
Rada Ministrów zapoznała się z informacją na temat proponowanych projektów ustaw. Jedna z przedstawionych propozycji zakłada powrót do projektu ustawy o ordynacji podatkowej w zakresie zapobiegania unikania opodatkowania.
Blisko 10 proc. Polaków przyznaje się w 2015 r. do pracy w szarej strefie. Dla wielu jest to jedyna forma zdobywania środków na utrzymanie. Praca na czarno zajmuje statystycznemu Polakowi średnio 18 godzin w tygodniu. Głównymi przyczynami są wysokie opodatkowanie legalnego zatrudnienia oraz obawa przed utratą pomocy socjalnej. Podobnie wysoki odsetek odnotowano na Białorusi.
Bez nowej ustawy dochody z VAT-u mogą być w 2016 roku jeszcze niższe niż w bieżącym 2015 roku twierdzi prof. dr hab. Witold Modzelewski. Profesor Modzelewski wskazuje jednocześnie sześć metod „nowoczesnego zarządzania” VAT, które w dzisiejszym stanie prawnym są faktycznie bezkarne. Te i inne „patenty” powodują bezpowrotną utratę dochodów budżetowych w wysokości nawet 40 mld zł w 2015 roku.
Komisja Europejska wszczęła w czwartek 3 grudnia 2015 r. formalne śledztwo w związku ze specjalnym traktowaniem firmy McDonald's przez władze w Luksemburgu, co miało jej umożliwić osiąganie korzyści podatkowych. Zdaniem KE może to naruszać unijne prawo.
Wzrost ściągalności VAT może wynieść, ostrożnie licząc, 7-12 mld zł rocznie - uważa minister rozwoju Mateusz Morawiecki. Jednym ze źródeł wpływów do budżetu ma być także aukcja na częstotliwości elektroniczne 800 mHz.
Rozsypuje się system fiskalny naszego kraju, a przede wszystkim dwa najważniejsze dla budżetu państwa podatki: od towarów i usług oraz akcyza. Płacą je z przyzwoitości spółki Skarbu Państwa oraz ta część podatników, która nie chce kombinować (przepraszam: optymalizować) w swoich obciążeniach podatkowych.
O ile międzynarodowe unikanie opodatkowania dochodów z należności licencyjnych stanowi atrakcyjny mechanizm pozwalający na redukcję opodatkowania spółki płacącej te należności do powiązanej jednostki zagranicznej, to samo wykorzystanie mechanizmów należności licencyjnych stanowi jedną z najbardziej skutecznych odmian transferu zysków o pasywnym charakterze. Jest to metoda wysoce bezpieczna z perspektywy podatkowej, oczywiście o ile wartość należności licencyjnych płaconych pomiędzy dwoma jednostkami nie odbiega od ich wartości rynkowej, w czym należy upatrywać potencjalnych ryzyk podatkowych.
Konieczność uchwalenia nowej ustawy o podatku od towarów i usług, która zastąpi jej obecną, całkowicie skompromitowaną postać, nie budzi sprzeciwu wśród większości podatników - pisze profesor Witold Modzelewski.
1 stycznia 2016 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o PIT, która zwolni z 75-proc. podatku przedawnione dochody, pod warunkiem, że ich pochodzenie zostanie właściwie udokumentowane. To swego rodzaju abolicja podatkowa - mówi PAP Ireneusz Krawczyk, partner w kancelarii Ożóg.
Prezydent Andrzej Duda podpisał 16 października 2015 r. ustawę, której celem jest wdrożenie ustawodawstwa FATCA - poinformowała kancelaria prezydenta. Ustawa ma uniemożliwić amerykańskim podatnikom ukrywanie dochodów zagranicą.
Klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania chce wprowadzić już nie tylko Ministerstwo Finansów, ale również eksperci podatkowi. Także Krajowa Izba Gospodarcza dostrzega, że korporacje ukrywające miliardy złotych przed polskim fiskusem to nieuczciwa konkurencja.
Instytucje podatkowe członkowskich państw Unii Europejskiej mają wymieniać się informacjami o rachunkach i ich posiadaczach po kątem ewentualnych oszustw podatkowych - zakłada projekt ustawy, przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Nowe regulacje zaczną obowiązywać do 1 stycznia 2016 r.
Senat przyjął kilkanaście poprawek do nowelizacji ustaw o podatku dochodowym (PIT i CIT). Celem ustawy jest m.in. utrudnienie firmom powiązanym ze sobą wyprowadzanie zysku za granicę.
Wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) powinny być o co najmniej 10 mld zł wyższe, ale część firm unika opodatkowania wyprowadzając za granicę część swoich dochodów - tak wynika z zaprezentowanego raportu Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.
Najsłabszym punktem, powodującym największe bezwzględnie straty w podatku od towarów i usług, są zwroty różnicy podatku. Władze nie bardzo chcą chwalić się ich wielkością; publikowane dane różnią się: w 2013 r. było prawdopodobnie około 80 mld zł (a dochody 113 mld zł), w 2014 r. – 86 mld zł (dochody – 124 mld zł).
Kraje UE nie poprawiły ściągalności VAT, tzw. luka w VAT wyniosła w 2013 r. 168 mld euro, co stanowi 15,2 proc. możliwych do uzyskania dochodów z tego podatku - wynika z najnowszego raportu Komisji Europejskiej. W Polsce luka w VAT sięgnęła 26,7 proc.
W naszym systemie podatkowym powinny pojawić się przepisy, które obligowałyby podatników w pewnych sytuacjach do zgłoszenia administracji podatkowej stosowania legalnych metod uzyskiwania oszczędności podatkowych (tzw. optymalizacji podatkowej). Tak twierdzi profesor Witold Modzelewski z Instytutu Studiów Podatkowych, prezentując jednocześnie istotne elementy tych unormowań.