Unijny Kodeks Celny (UKC)

20 września 2026 r. w życie wszedł nowy Unijny Kodeks Celny po reformie - największej dotyczącej systemu celnego od 1968 roku. Dla polskich importerów i sklepów internetowych oznacza to proces rozłożony na lata, choć część zmian już obowiązuje. Wyjaśniamy, na co trzeba będzie poczekać, a do czego stosować się już teraz. Czy faktycznie przedsiębiorcom będzie łatwiej?

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Sezon urlopowy właśnie startuje i wyraźnie widać, że w 2022 roku Polacy chcą „odbić” sobie covidowe ograniczenia turystyczne z poprzednich lat. Aż 40% z nas deklaruje, że planuje wypoczynek za granicą (tak wynika z badania przeprowadzonego na początku 2022 r. przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna). Z takich wyjazdów, oprócz pięknych wspomnień, większość podróżnych będzie chciała również przywieźć pamiątki dla siebie oraz prezenty dla bliskich. Tymczasem niewielu z nas wie, że przewóz nawet tak „niewinnie” wyglądających przedmiotów, jak egzotyczna odmiana storczyka, pudełeczko kawioru, skórzana torebka, muszelka z plaży czy zapasowy kanister paliwa, może się skończyć grzywną w wysokości nawet kilku tysięcy złotych! Równie duże problemy możemy mieć, jeśli przekroczymy dozwolone limity przewozu alkoholu czy wyrobów tytoniowych, które należą przecież do najczęstszych „pamiątek”. A jeśli postanowimy zabrać ze sobą do Polski większą ilość gotówki i nie zgłosimy tego na granicy, to pieniądze będą skonfiskowane przez Służbę Celną, a my zostaniemy z mandatem, który może sięgnąć nawet 50% przewożonej kwoty! O czym więc należy wiedzieć, żeby zawartość wakacyjnej walizki nie stała się przyczyną dużych problemów finansowych, a nawet powstania długu w fiskusie? Przeczytasz o tym w kolejnym materiale Intrum z cyklu „Ogarniam finanse”!

Dla wielu przedsiębiorców koniec roku upłynął pod znakiem przygotowań do Brexit, a dokładnie do zbliżającego się zakończenia okresu przejściowego. Chociaż formalnie Wielka Brytania (WB) przestała należeć do Unii Europejskiej (UE) na początku tego roku (1.02.2020 r.), to do końca grudnia 2020 r. obowiązywał okres przejściowy, podczas którego z perspektywy przedsiębiorców wysyłających towary do WB i importujących towary z WB niewiele się zmieniło. Duże zmiany czekają nas natomiast na początku 2021 r. Tuż przed Świętami Bożego Narodzenia została ogłoszona informacja o sfinalizowaniu negocjacji umowy regulującej wzajemne relacje WB i UE po zakończeniu okresu przejściowego.

Na początku tego roku uruchomiony został system zarejestrowanych eksporterów REX. Po rejestracji w tym systemie eksporter może wystawić oświadczenie o pochodzeniu umożliwiające skorzystanie z preferencji celnych dla towarów importowanych do Unii Europejskiej. Natomiast eksporterzy, którzy nie zarejestrują się w systemie mogą potwierdzać preferencyjne poprzez oświadczenia do przesyłek o wartości do 6000 euro.

Ułatwienia w korzystaniu z procedury TIR, czy wprowadzenie samoobsługi celnej to niektóre ze zmian, które wprowadza nowelizacja ustawy – prawo celne, podpisana 26 lipca przez Prezydenta RP. Nowe przepisy są zgodne z unijnym kodeksem celnym i mają zapewnić jednolite stosowanie przepisów na obszarze celnym Unii Europejskiej.

Na terenie całej Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2016 r. obowiązuje Unijny Kodeks Celny, a także wydane w celu jego wykonania rozporządzenie wykonawcze i delegowane. Nowe regulacje wprowadzone w unijnym prawie celnym spowodowały potrzebę aktualizacji dotychczasowych krajowych aktów prawnych, w tym m.in. ustawy Prawo Celne.

Od 1 maja 2016 r. obowiązują regulacje wprowadzone przez Unijny Kodeks Celny, które mają istotne znaczenie dla wszystkich podmiotów dokonujących międzynarodowego obrotu towarami. Podmioty te powinny zbadać i dostosować przeprowadzane przez siebie operacje celne do nowych przepisów.

Zakres zmian w unijnych przepisach dotyczących ustalania wartości celnej towarów (wynikający z Unijnego Kodeksu Celnego, rozporządzenia wykonawczego i rozporządzenia delegowanego) jest zdeterminowany członkostwem Unii Europejskiej w Światowej Organizacji Handlu (WTO) i obowiązującym w ramach tej organizacji Porozumieniem w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (Kodeks Wartości Celnej).

Po wejściu w życie 1 maja 2016 r. Unijnego Kodeksu Celnego uległy pewnym modyfikacjom zasady potwierdzania pochodzenia towarów.

W związku z obowiązywaniem od 1 maja 2016 r. przepisów Unijnego Kodeksu Celnego, stosowanie procedury wolnego obszaru celnego, jak i zamknięcie procedury wolnego obszaru celnego odbywa się na podstawie przepisów nowego prawa unijnego. Przy czym, zgoda na prowadzenie działalności w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym udzielona na podstawie przepisów dotychczasowych zachowuje swoją ważność także po 1 maja 2016 r.

Od 1 maja 2016 r. zaczną obowiązywać zmiany w prawie celnym, które obejmują m.in. zasady dotyczące wywozu towarów poza obszar celny Unii Europejskiej. Przejrzyjmy się nowym regulacjom, a także przepisom jakie będą obowiązywały w okresie przejściowym.

Z końcem grudnia ubiegłego roku zostały opublikowane dwa bardzo ważne dla nowego porządku celnego akty prawne w Unii Europejskiej. Są to przepisy umożliwiające wykonanie Unijnego Kodeksu Celnego z dnia 9 października 2016 r. Nowe regulacje unijne dotyczące prawa celnego wejdą w życie dnia 1 maja 2016 r.

Postanowienia nowego Unijnego Kodeksu Celnego będą miały zastosowanie od 1 maja 2016 r. Kodeks przewiduje wiele istotnych zmian mających na celu m.in. uproszczenie prawodawstwa celnego oraz ujednolicenie obsługi obrotu towarowego z zagranicą w całej UE poprzez harmonizację zasad wymiany informacji i zakresu danych. Istotne zmiany pojawią się w przepisach dotyczących tranzytu unijnego i tranzytu TIR.

Na początku maja bieżącego roku, wraz z wejściem w życie nowego Unijnego Kodeksu Celnego, zmianie ulegną zasady dotyczące przyznawania statusu AEO. Nowe regulacje wprowadzają zmiany w zakresie warunków przyznawania certyfikatu upoważnionego przedsiębiorcy, jego charakter, jak również zakres przyznania.

Postanowienia Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) będą miały zastosowanie od 1 maja 2016 r., gdy odnoszące się do UKC akty delegowane i wykonawcze zostaną przyjęte i wejdą w życie. Kodeks wprowadza wiele istotnych zmian dla przedsiębiorstw, w tym zmiany w procedurze odprawy scentralizowanej realizowanej na terenie kraju.

Po wejściu w życie unijnego kodeksu celnego, tj. od 1 maja 2016 r., zasady stosowania Wspólnej Taryfy Celnej nie zmieniają się. Podstawą należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna. Inne środki, ustanowione w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, stosowane są w zgodnie z klasyfikacją taryfową danych towarów.

Wprowadzenie, najpóźniej do końca 2020 r. pełnej elektronizacji wymiany i przechowywania danych celnych przewiduje opublikowany projekt nowelizacji prawa celnego, który ma dostosować polskie przepisy do Unijnego Kodeksu Celnego.

Potwierdzenie unijnego statusu celnego towarów jest środkiem udowodnienia wobec organu celnego, że towary nie podlegają dozorowi celnemu, gdyż znajdują się w swobodnym obrocie na obszarze celnym Unii Europejskiej. Jakie zmiany w zakresie potwierdzenia unijnego statusu celnego towarów będą obowiązywały od 1 maja 2016 r.?

Wprowadzanie towarów na obszar celny Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością wyprzedzającego elektronicznego przekazywania przez przedsiębiorców przywozowych deklaracji skróconych (PDS), które służą organom celnym do przeprowadzania stosownej analizy ryzyka w zakresie ochrony i bezpieczeństwa. Jak informuje Ministerstwo Finansów zmiany związane z nowymi unijnymi regułami składania i obsługi PDS nie będą jednak stosowane od 1 maja 2016 r., natomiast będzie obowiązywał okres przejściowy do roku 2020.

Postanowienia nowego Unijnego Kodeksu Celnego będą miały zastosowanie od 1 maja 2016 r., gdy odnoszące się do UKC akty delegowane i wykonawcze zostaną przyjęte i wejdą w życie najpóźniej w tym terminie. Do 1 maja 2016 r. zastosowanie ma dotychczasowy Wspólnotowy Kodeks Celny i przepisy wykonawcze do niego.